2020-йил ҳолатига кўра дунёдаги энг узун суперяхта бўлган Аззам Абу-Даби амири Халифа бин Зоид Ал Наҳаёнга тегишли.

Суперяхта [1][2][3] — катта завқланадиган яхта. Ушбу термин расмий таърифга эга эмас, одатда бу синф узунлиги камида 24 метр бўлган кемаларни ўз ичига олади, юқори чегараси чекланмаган[4].

Одатда, кабиналар, техник блоклар ва ходимлар учун жойларга қўшимча равишда, суперяхта вертолёт майдончаси, сузиш ҳавзалари, спорт заллари, қайиқлар, кинотеатр[5] билан жиҳозланган. Экипаж 50 дан 100 кишигача, уларнинг ярми бортда, иккинчиси эса доимий шай ҳолатда бўлган қирғоқда[4].

Нархи

Бундай яхталар ўнлаб, баъзан эса юзлаб миллион еврога тушади. Шундай қилиб, 2017-йилги маълумотларга кўра, Амелс кемасозлик заводида қурилган Лимитед Эдитион 188 русумли яхта узунлиги 58 метр ва тоннажи 970 тоннага яқин бўлиши мумкин, тахминан 58 миллион евро. Узунлиги 83 метр ва тоннажи икки минг саккиз юз йигирма этти тонна бўлган Лимитед Эдитион 272 аллақачон 169 миллион еврога тушиши мумкин эди. Суперяхтанинг нархи нафақат ўлчамига, балки техник жиҳозлари ва интерер дизайни қанчалик мураккаблигига ҳам боғлиқ[6].

Йиллик операцион харажатлар одатда яхта қийматининг 15% ни ташкил қилади[4].

Бозор

2021-йилда дунёда суперяхталарга буюртмалар сони 821 донани ташкил қилди[5]. Дунёдаги 200 та энг йирик яхтанинг учдан бир қисми Яқин Шарқ аҳолисига тегишли. Улар яхталаридан нафақат дам олиш, балки конференсиялар ва бизнес музокаралар учун ҳам фойдаланишади. Кўпгина суперяхта эгалари уларни техник хизмат кўрсатиш ва сақлашнинг юқори харажатларини қисман қоплаш учун ижарага беришади. Кўпинча улар ўзлари бортда 2 ойдан кўп вақт сарфламайдилар. Суперяхта ижараси нархи ҳафтасига 20 000 дан 4 миллион долларгача бўлиши мумкин[7].

2022-йил инқирози

2022-йил баҳорида Украинада ҳарбий ҳаракатлар авж олгани суперяхталар бозорида инқирозга олиб келди[4]. Блоомберг хабарига кўра, россиялик олигархларга қарши халқаро санксиялар жорий этилиши билан Европа давлатлари ва АҚШ расмийлари қиймати қарийб 2 миллиард долларлик камида 16 та суперяхтани ҳибсга олган. Жумладан: Дилбар (эгаси — Алишер Усмонов)[4] ва Шеҳразаде, Владимир Путин билан алоқадор ва 700 миллион долларга баҳоланган[8].

Манбалар