Сйзйгиум — миртадошлар оиласига мансуб гулли ўсимликларнинг туркуми. Туркум 1200 га яқин турни ўз ичига олади[2][3][4]. Ватани Африка, Мадагаскар жануби-шарқий Осиёдан Тинч океанигача чўзилган[5]. Унинг энг юқори хилма-хиллиги Малайзиядан Австралиянинг шимоли-шарқий қисмига тўғри келади, бу ерда кўп турлари жуда кам маълум ва яна кўплари таксономик жиҳатдан тавсифланмаган.

Сйзйгиум
Сйзйгиум малаccенсе
Илмий таснифлаш
Ўсимликлар
Юксак ўсимликлар
Гулли ўсимликлар
Икки уруғпаллалилар
Росидс
Мйрталес
Мйртаcеаэ
Мйртоидеаэ
Сйзйгиэаэ
Сйзйгиум

П.Броwне эх Гаэртн.[1]
Синонимлар
Лист
  • Аcиcалйптус А. Грай
  • Аcмена ДC.
  • Аcменосперма Каусел
  • Анетҳолеа Петер Г. Wилсон
  • Апҳаномйртус Миқ.
  • Бострйчоде (Миқ.) О. Берг ин C. Ф. П. вон Мартиус & ауcт. суc. (эдс.)
  • Cарёпҳйллус Л.
  • Cероcарпус Cолебр. эх Ҳасск.
  • Cетра Норонҳа
  • Cлавимйртус Блуме
  • Cлеистоcалйх Блуме
  • Cупҳеантҳус Сеэм.
  • Гаслондиа Виэилл.
  • Гелпкеа Блуме
  • Жамболифера Ҳоутт.
  • Жамбос Аданс.
  • Жамбоса ДC. ном. иллег.
  • Лептомйртус (Миқ.) О. Берг ин C. Ф. П. вон Мартиус & ауcт. суc. (эдс.)
  • Ломастелма Раф.
  • Маcромйртус Миқ.
  • Маcропсидиум Блуме
  • Малидра Раф.
  • Миcрожамбоса Блуме
  • Мйртҳоидес Wолф
  • Опа Лоур.
  • Пареугениа Туррилл
  • Пилиоcалйх Бронгн. & Грис
  • Псеудоэугениа Сcорт.
  • Стронгйлоcалйх Блуме
  • Сйллисиум Эндл.
  • Сйллйсиум Меен & Счауэр
  • Тетраэугениа Мерр.
  • Wатерҳоусеа Б.Ҳйланд
  • Хенодендрон К.Счум. & Лаутерб.
Сйзйгиум паниcулатум (магента лиллй пиллй)
Сйзйгиум самарангенсе, мева кесма билан

Аксарият турлари доимий яшил дарахтлар ва буталардир. Бир нечта турлари жозибали ялтироқ барглари учун манзарали ўсимликлар сифатида етиштирилади, баъзилари янги ҳолатиа истеъмол қилинади ёки мураббо ва желеларда ишлатиладиган истеъмол мумкин бўлган меваларни ишлаб чиқаради. Иқтисодий жиҳатдан энг муҳим тур, аммо очилмаган гул куртаклари зиравор сифатида ишлатилади. Сйзйгиумнинг истеъмол қилиш мумкин бўлган баъзи турлари бутун дунё бўйлаб экилади ва баъзи бир орол экотизимларида инвазив турларга айланган. Сйзйгиумнинг бир нечта турлари одамлар томонидан истеъмол қилинадиган меваларни беради, уларнинг кўпчилиги „атиргул“ деб номланади. Австралияда 52 тур мавжуд бўлиб, улар одатда лиллипиллилар, гилос ёки сатинаш сифатида танилган[6].

Баъзида Сйзйгиумни таксономик жиҳатдан Эвгения (тахминан 1000 тур) билан чалкаштириб юборишган, аммо туркум неотропикада энг юқори ўзига хос хилма-хилликка эга. Илгари Эвгения деб таснифланган кўплаб турлар энди Сйзйгиум туркумига киритилган, гарчи аввалги ном боғдорчиликда сақланиб қолиши мумкин[7]. Сйзйгиум монографиясини яратиш мақсадида 2016-йил апрел ойида тузилган[8].

Турлар

Австралияда ўсаётган сйзйгиум
Покистоннинг Коҳат шаҳридаги Сйзйгиум зира
Сйзйгиум смитҳии
Сйзйгиум олеосум мевалари
Сйзйгиум ақуэум

Танланган турларга қуйидагилар киради[9]:

  • Cлеистоcалйх оперcулатус яқинда ушбу туркумгс қайтарилиб, Сйзйгиум нервосумнинг[12] нинг синонимига айланди.

Манбалар

  1. ↑ „Генус: Сйзйгиум П. Броwне эх Гаэртн“. Гермпласм Ресоурcес Информатион Нетwорк. Унитед Статес Департмент оф Агриcултуре. 2021-01-30. Ретриэвед 2021-02-12.
  2. ↑ „Сйзйгиум Гаэртн.“. Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Роял Ботаниc Гарденс, Кеw. Қаралди: 20-феврал 2021-йил.
  3. ↑ Жиэ Чен анд Лйн А. Cравен, „Сйзйгиум П. Броwне эх Гаэртнер, Фруcт. Сем. Пл. 1: 166. 1788“, Флора оф Чина Онлине, 13-жилд, қаралди: 3-май 2015-йил{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()
  4. ↑ Аҳмад, Берҳаман; Баидер, Cлáудиа; Бернардини, Бенедетта; Биффин, Эдwард; Брамбач, Фабиан; Бурслем, Давид; Бйнг, Жамес W.; Чристенҳусз, Маартен Ж.М.; Флоренс, Ф.Б. Винcент (2016). „Сйзйгиум (Мйртаcеаэ): Монограпҳинг а тахономиc гиант виа 22 cоординатед регионал ревисионс“. ПеэрЖ Препринц. дои:10.7287/пеэрж.препринц.1930в1. Қаралди: 6 Април 2016.
  5. ↑ Туиwаwа, С.Ҳ.; Cравен, Л.А.; Сам, C.; Cрисп, М.Д. (23-август 2013-йил). „Тҳе генус Сйзйгиум (Мйртаcеаэ) ин Вануату“. Блумеа. 58-жилд. 53–67-бет. дои:10.3767/000651913х672271.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  6. ↑ Wриглей, Жоҳн W.. Аустралиан нативе планц: cултиватион, усе ин ландсcапинг анд пропагатион, Фифтҳ, Аустралиа: Реэд Неw Ҳолланд, 2003 — 696-бет. ИСБН 1876334908. 
  7. ↑ Wриглей, Жоҳн W.. Аустралиан нативе планц: cултиватион, усе ин ландсcапинг анд пропагатион, Фифтҳ, Аустралиа: Реэд Неw Ҳолланд, 2003 — 696-бет. ИСБН 1876334908. 
  8. ↑ Аҳмад, Берҳаман; Баидер, Cлáудиа; Бернардини, Бенедетта; Биффин, Эдwард; Брамбач, Фабиан; Бурслем, Давид; Бйнг, Жамес W.; Чристенҳусз, Маартен Ж.М.; Флоренс, Ф.Б. Винcент (2016). „Сйзйгиум (Мйртаcеаэ): Монограпҳинг а тахономиc гиант виа 22 cоординатед регионал ревисионс“. ПеэрЖ Препринц. дои:10.7287/пеэрж.препринц.1930в1. Қаралди: 6 Април 2016.
  9. ↑ „Сйзйгиум Гаэртн.“. Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Роял Ботаниc Гарденс, Кеw. Қаралди: 20-феврал 2021-йил.
  10. ↑ Wҳистлер, W. Артҳур (1978). „Вегетатион оф тҳе Монтане Регион оф Саваи'и, Wестерн Самоа“ (ПДФ). Паcифиc Сcиэнcе. 32-жилд, № 1. Тҳе Университй Пресс оф Ҳаwаи'и. 90-бет. Қаралди: 10 Жулй 2010.
  11. ↑ Литтле Жр., Элберт Л.; Рогер Г. Сколмен (1989). „'Ōҳи'а ҳа“ (ПДФ). Унитед Статес Форест Сервиcе. 5-ноябр 2013-йилда асл нусхадан (ПДФ) архивланди. Қаралди: 6-ноябр 2022-йил. {{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес |магазине= (ёрдам)CС1 маинт: дате формат ()
  12. ↑ „Cлеистоcалйх оперcулатус (Рохб.) Мерр. & Л.М.Перрй“. Планц оф тҳе Wорлд Онлине (ПОWО). Роял Ботаниc Гарденс, Кеw. Қаралди: 18-феврал 2021-йил.