Syzygium
Сйзйгиум — миртадошлар оиласига мансуб гулли ўсимликларнинг туркуми. Туркум 1200 га яқин турни ўз ичига олади[2][3][4]. Ватани Африка, Мадагаскар жануби-шарқий Осиёдан Тинч океанигача чўзилган[5]. Унинг энг юқори хилма-хиллиги Малайзиядан Австралиянинг шимоли-шарқий қисмига тўғри келади, бу ерда кўп турлари жуда кам маълум ва яна кўплари таксономик жиҳатдан тавсифланмаган.
| Сйзйгиум | |
|---|---|
| Сйзйгиум малаccенсе | |
| Илмий таснифлаш | |
| Ўсимликлар | |
| Юксак ўсимликлар | |
| Гулли ўсимликлар | |
| Икки уруғпаллалилар | |
| Росидс | |
| Мйрталес | |
| Мйртаcеаэ | |
| Мйртоидеаэ | |
| Сйзйгиэаэ | |
| Сйзйгиум П.Броwне эх Гаэртн.[1] | |
| Синонимлар | |
|
Лист
| |


Аксарият турлари доимий яшил дарахтлар ва буталардир. Бир нечта турлари жозибали ялтироқ барглари учун манзарали ўсимликлар сифатида етиштирилади, баъзилари янги ҳолатиа истеъмол қилинади ёки мураббо ва желеларда ишлатиладиган истеъмол мумкин бўлган меваларни ишлаб чиқаради. Иқтисодий жиҳатдан энг муҳим тур, аммо очилмаган гул куртаклари зиравор сифатида ишлатилади. Сйзйгиумнинг истеъмол қилиш мумкин бўлган баъзи турлари бутун дунё бўйлаб экилади ва баъзи бир орол экотизимларида инвазив турларга айланган. Сйзйгиумнинг бир нечта турлари одамлар томонидан истеъмол қилинадиган меваларни беради, уларнинг кўпчилиги „атиргул“ деб номланади. Австралияда 52 тур мавжуд бўлиб, улар одатда лиллипиллилар, гилос ёки сатинаш сифатида танилган[6].
Баъзида Сйзйгиумни таксономик жиҳатдан Эвгения (тахминан 1000 тур) билан чалкаштириб юборишган, аммо туркум неотропикада энг юқори ўзига хос хилма-хилликка эга. Илгари Эвгения деб таснифланган кўплаб турлар энди Сйзйгиум туркумига киритилган, гарчи аввалги ном боғдорчиликда сақланиб қолиши мумкин[7]. Сйзйгиум монографиясини яратиш мақсадида 2016-йил апрел ойида тузилган[8].
Турлар
-
Сйзйгиум cумини
-
Сйзйгиум фибросум
-
Сйзйгиум уруғлари




Танланган турларга қуйидагилар киради[9]:
- Сйзйгиум аcре (Панчер эх Гуиллаумин) Ж.W.Даwсон
- Сйзйгиум аллиилигнеум
- Сйзйгиум алтернифолиум (Wигҳт) Wалп.
- Сйзйгиум амплифлорум (Коорд. & Валетон) Амшофф
- Сйзйгиум амплифолиум
- Сйзйгиум андаманиcум
- Сйзйгиум анисатум
- Сйзйгиум ангопҳороидес
- Сйзйгиум анисосепалум
- Сйзйгиум антисептиcум
- Сйзйгиум аподопҳйллум
- Сйзйгиум ақуэум
- Сйзйгиум ароматиcум
- Сйзйгиум аустрале
- Сйзйгиум беддомеи
- Сйзйгиум боурдиллонии
- Сйзйгиум cаниcортех
- Сйзйгиум cарёпҳйллатум
- Сйзйгиум чаваран
- Сйзйгиум cлавифлорум (Рохб.) Wалл. эх Стеуд.
- Сйзйгиум cонгломератум
- Сйзйгиум cонтраcтум
- Сйзйгиум cордатум
- Сйзйгиум cордифолиум
- Сйзйгиум cормифлорум
- Сйзйгиум cорйнантҳум
- Сйзйгиум cоурталленсе
- Сйзйгиум cребринерве
- Сйзйгиум cумини
- Сйзйгиум денсифлорум
- Сйзйгиум диффусум
- Сйзйгиум дисcопҳорум
- Сйзйгиум дутҳиэанум
- Сйзйгиум дерианум
- Сйзйгиум элеганс
- Сйзйгиум эрйтҳроcалйх
- Сйзйгиум эуcалйптоидес
- Сйзйгиум фибросум
- Сйзйгиум фижиэнсе
- Сйзйгиум флорибундум Ф.Муэлл.
- Сйзйгиум флосcулиферум
- Сйзйгиум форте – Оқ олма
- Сйзйгиум формосанум
- Сйзйгиум франcисии
- Сйзйгиум фуллагарии
- Сйзйгиум глауcум
- Сйзйгиум гооденовии
- Сйзйгиум граэме-андерсониаэ
- Сйзйгиум гранде
- Сйзйгиум гуэҳои
- Сйзйгиум гуинеэнсе
- Сйзйгиум густавиоидес
- Сйзйгиум ҳемиспҳериcум
- Сйзйгиум ҳодгкинсониаэ
- Сйзйгиум ингенс
- Сйзйгиум жамбос
- Сйзйгиум жасминифолиум
- Сйзйгиум кемаманенсе
- Сйзйгиум киаҳии
- Сйзйгиум коордерсианум
- Сйзйгиум куранда
- Сйзйгиум леуcохйлон
- Сйзйгиум луэҳманнии
- Сйзйгиум маингайи
- Сйзйгиум маире (А.Cунн.) Сйкес & Гарн.-Жонес
- Сйзйгиум макул Гаэртн.
- Сйзйгиум малаccенсе (Л.) Мерр. & Л.М.Перрй
- Сйзйгиум мании (Кинг) Н.П.Балакр.
- Сйзйгиум миcрантҳум
- Сйзйгиум миcропҳйллум
- Сйзйгиум минус
- Сйзйгиум мишмиэнсе
- Сйзйгиум монимиоидес
- Сйзйгиум моореи
- Сйзйгиум мйҳендраэ
- Сйзйгиум неэсианум
- Сйзйгиум неместринум
- Сйзйгиум нервосум
- Сйзйгиум оccидентале
- Сйзйгиум олеосум
- Сйзйгиум олигантҳум
- Сйзйгиум ореопҳилум
- Сйзйгиум палгҳатенсе
- Сйзйгиум паниcулатум
- Сйзйгиум парамесwарании
- Сйзйгиум патентинерве[10]
- Сйзйгиум папйраcеум
- Сйзйгиум паупер
- Сйзйгиум пенденс
- Сйзйгиум перакенсе
- Сйзйгиум пергаментаcеум
- Сйзйгиум пҳаэопҳйллум
- Сйзйгиум политум
- Сйзйгиум полянтҳум
- Сйзйгиум пондоэнсе
- Сйзйгиум праинеанум
- Сйзйгиум псеудофастигиатум
- Сйзйгиум пурпуреум
- Сйзйгиум қуадрибраcтеатум
- Сйзйгиум рамавармаэ
- Сйзйгиум револутум
- Сйзйгиум ридлейи (Кинг) Чантар. & Ж.Парн.
- Сйзйгиум рипиcола (Cраиб) Мерр. & Л.М.Перрй
- Сйзйгиум ротундифолиум Арн.
- Сйзйгиум салиcифолиум (Wигҳт) Ж.Граҳам
- Сйзйгиум самарангенсе (Блуме) Мерр. & Л. М. Перрй
- Сйзйгиум сандwиcенсис[11]
- Сйзйгиум сcортечинии
- Сйзйгиум сеэманнианум
- Сйзйгиум смитҳии
- Сйзйгиум спатҳулатум
- Сйзйгиум стапфианум
- Сйзйгиум стаудтии
- Сйзйгиум стоcксии
- Сйзйгиум суборбиcуларе
- Сйзйгиум сймингтонианум
- Сйзйгиум таҳаненсе
- Сйзйгиум траванcориcум
- Сйзйгиум турбинатум
- Сйзйгиум умбросум
- Сйзйгиум утилис
- Сйзйгиум вариолосум
- Сйзйгиум wеса
- Сйзйгиум wолфии
- Сйзйгиум wрайи
- Сйзйгиум wригҳтии
- Сйзйгиум херампелинум
- Сйзйгиум зейланиcум
- Cлеистоcалйх оперcулатус яқинда ушбу туркумгс қайтарилиб, Сйзйгиум нервосумнинг[12] нинг синонимига айланди.
Манбалар
- ↑ „Генус: Сйзйгиум П. Броwне эх Гаэртн“. Гермпласм Ресоурcес Информатион Нетwорк. Унитед Статес Департмент оф Агриcултуре. 2021-01-30. Ретриэвед 2021-02-12.
- ↑ „Сйзйгиум Гаэртн.“. Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Роял Ботаниc Гарденс, Кеw. Қаралди: 20-феврал 2021-йил.
- ↑ Жиэ Чен анд Лйн А. Cравен, „Сйзйгиум П. Броwне эх Гаэртнер, Фруcт. Сем. Пл. 1: 166. 1788“, Флора оф Чина Онлине, 13-жилд, қаралди: 3-май 2015-йил
{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Аҳмад, Берҳаман; Баидер, Cлáудиа; Бернардини, Бенедетта; Биффин, Эдwард; Брамбач, Фабиан; Бурслем, Давид; Бйнг, Жамес W.; Чристенҳусз, Маартен Ж.М.; Флоренс, Ф.Б. Винcент (2016). „Сйзйгиум (Мйртаcеаэ): Монограпҳинг а тахономиc гиант виа 22 cоординатед регионал ревисионс“. ПеэрЖ Препринц. дои:10.7287/пеэрж.препринц.1930в1. Қаралди: 6 Април 2016.
- ↑ Туиwаwа, С.Ҳ.; Cравен, Л.А.; Сам, C.; Cрисп, М.Д. (23-август 2013-йил). „Тҳе генус Сйзйгиум (Мйртаcеаэ) ин Вануату“. Блумеа. 58-жилд. 53–67-бет. дои:10.3767/000651913х672271.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Wриглей, Жоҳн W.. Аустралиан нативе планц: cултиватион, усе ин ландсcапинг анд пропагатион, Фифтҳ, Аустралиа: Реэд Неw Ҳолланд, 2003 — 696-бет. ИСБН 1876334908.
- ↑ Wриглей, Жоҳн W.. Аустралиан нативе планц: cултиватион, усе ин ландсcапинг анд пропагатион, Фифтҳ, Аустралиа: Реэд Неw Ҳолланд, 2003 — 696-бет. ИСБН 1876334908.
- ↑ Аҳмад, Берҳаман; Баидер, Cлáудиа; Бернардини, Бенедетта; Биффин, Эдwард; Брамбач, Фабиан; Бурслем, Давид; Бйнг, Жамес W.; Чристенҳусз, Маартен Ж.М.; Флоренс, Ф.Б. Винcент (2016). „Сйзйгиум (Мйртаcеаэ): Монограпҳинг а тахономиc гиант виа 22 cоординатед регионал ревисионс“. ПеэрЖ Препринц. дои:10.7287/пеэрж.препринц.1930в1. Қаралди: 6 Април 2016.
- ↑ „Сйзйгиум Гаэртн.“. Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Роял Ботаниc Гарденс, Кеw. Қаралди: 20-феврал 2021-йил.
- ↑ Wҳистлер, W. Артҳур (1978). „Вегетатион оф тҳе Монтане Регион оф Саваи'и, Wестерн Самоа“ (ПДФ). Паcифиc Сcиэнcе. 32-жилд, № 1. Тҳе Университй Пресс оф Ҳаwаи'и. 90-бет. Қаралди: 10 Жулй 2010.
- ↑ Литтле Жр., Элберт Л.; Рогер Г. Сколмен (1989). „'Ōҳи'а ҳа“ (ПДФ). Унитед Статес Форест Сервиcе. 5-ноябр 2013-йилда асл нусхадан (ПДФ) архивланди. Қаралди: 6-ноябр 2022-йил.
{{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес|магазине=(ёрдам)CС1 маинт: дате формат () - ↑ „Cлеистоcалйх оперcулатус (Рохб.) Мерр. & Л.М.Перрй“. Планц оф тҳе Wорлд Онлине (ПОWО). Роял Ботаниc Гарденс, Кеw. Қаралди: 18-феврал 2021-йил.