TOEFL

Тест оф Энглиш ас а Фореигн Лангуаге (ТОЭФЛ, „хорижий тил сифатида инглиз тили тести“) – тест топширувчининг инглиз тилини билиш даражасини аниқловчи сдантартлаштирилган тест. ТОЭФЛ сертификати 2 йил ҳақиқийдир. Илк маротаба 1964-йилда киритилган. Ўша вақтдан буён уни 20 миллиондан ортиқ киши топширган. Шунингдек, ТОЭФЛ жаҳондаги инглиз тилини билиш даражасини аниқловчи асосий икки тестдан бири бўлиб, иккинчиси ИЭЛТС саналади.[1]
Тоэфл[2] – чет тил сифатида инглиз тили тести инглиз тилида сўзлашувчи университетларга кириш истагида бўлган она тили бўлмаган шахсларнинг инглиз тилини билиш қобилиятини ўлчаш учун стандартлаштирилган тестдир. Тест 190 дан ортиқ мамлакат ва ҳудудлардаги 11 000 дан ортиқ университет ва бошқа муассасалар томонидан қабул қилинади. ТОЭФЛ дунёдаги бир нечта асосий инглиз тили тестларидан бири бўлиб, бошқалари ИЭЛТС, Cамбридге Ассессмент Энглиш ва Тринитй Cоллеге Лондон имтиҳонларидир.[3]
ТОЭФЛ бу тестларни лойиҳалаш ва бошқариш билан шуғулланувчи хусусий нотижорат ташкилот бўлган Эдуcатионал Тестинг Сервиcе (ЭТС) нинг савдо белгисидир. ЭТС расмий балл ҳисоботларини чиқаради, улар мустақил равишда институтларга юборилади ва тестдан кейинги икки йил давомида амал қилади.[4]
Тарих
196- йилда АҚСҲ университетларида ўқиш истагида бўлган она тили бўлмаганлар учун инглиз тилини билишини таъминлаш муаммосини ҳал қилиш учун ўттизта давлат ва хусусий ташкилотлар вакилларидан иборат миллий кенгаш тузилди. Бу кенгаш 1963-1965 йиллар учун ТОЭФЛ имтиҳонини ишлаб чиқиш ва бошқаришни тавсия қилди.[5]
Тест дастлаб Стенфорд университети амалий тилшунослик профессори доктор Чарлз А. Фергюсон раҳбарлигида Амалий тилшунослик марказида ишлаб чиқилган.[6]
ТОЭФЛ тести биринчи марта 1964-йилда Форд Фоундатион ва Данфортҳ Фоундатион грантлари ҳисобидан молиялаштирилган Замонавий тиллар ассоциацияси томонидан ўтказилган.
1965-йилда Коллеж кенгаши ва ЭТС биргаликда ТОЭФЛ тест дастурини давом эттириш учун мас’улиятни ўз зиммаларига олдилар.[7]
1973-йилда ЭТС, Коллеж кенгаши ва Битирув малакавий имтиҳонлари бўйича маслаҳатчилар кенгаши ўртасида дастурни назорат қилиш ва амалга ошириш учун ҳамкорлик келишуви тузилди. ЭТС имтиҳонни ТОЭФЛ кенгаши раҳбарлигида ўтказиши керак эди.
Бугунги кунга келиб, Ҳамдўстликка аъзо давлатлар фуқаролари бўлган халқаро талабалар учун коллежга кириш мезонлари уларни ТОЭФЛ имтиҳонидан озод қилади. Инглиз тилида сўзлашувчи дунёнинг бир қисми бўлган давлатлар (Ҳамдўстликнинг аксарият давлатларидан Британиянинг собиқ мустамлакаларигача, масалан, Гонконг САР ёки АҚШнинг собиқ протекторатлари (Филиппин, Пуэрто-Рико), бу ерда инглиз тили амалда расмий тил бўлиб, автоматик равишда ТОЭФЛдан озод қилинади. баъзи чекловлар билан (масалан, Квебек аҳолиси ТОЭФЛни топширишлари шарт, Канаданинг қолган қисми эса бундан мустасно – инглиз тили расмий тил бўлмаган Ҳамдўстлик давлатларини ҳам ўз ичига олади, масалан, Мозамбик ёки Намибия (инглиз тили умумий расмий, аммо 3% гапиради). Бироқ, бу Ҳиндистон, Покистон, Бангладеш ва бошқалар каби ИЭЛТС имтиҳонлари туфайли Англиядан ташқаридаги баъзи Ҳамдўстлик давлатларига тааллуқли эмас, гарчи уларда инглиз тили амалда расмий тил сифатида бўлса ҳам.[8]
Интернетга асосланган тест
ТОЭФЛ Интернет-асосланган имтиҳон (иБТ) тўртта академик инглиз кўникмаларини ўлчайди – ўқиш, тинглаш, гапириш ва ёзиш. 2005-йил охирида жорий этилганидан бери Интернетга асосланган Тест формати аста-секин компютерга асосланган тестлар (CБТ) ва қоғозга асосланган тестлар (ПБТ) ўрнини эгаллади, аммо қоғозга асосланган тест ҳали ҳам танланган соҳаларда қўлланади. ТОЭФЛ иБТ имтиҳони босқичма-босқич жорий қилинган, 2005-йилда Қўшма Штатлар, Канада, Франсия, Германия ва Италияда, 2006-йилда эса бутун дунёда тест марказлари мунтазам равишда қўшилган. У ҳар ҳафта ваколатли тест марказларида тақдим этилади. CБТ 2006-йил сентябр ойида тўхтатилган ва бу баллар энди ҳақиқий эмас.[9]
Дастлаб тест ўринларига талаб мавжудликдан юқори бўлган ва номзодлар бир неча ой кутишларига тўғри келган. Энди аксарият мамлакатларда тестни бир-тўрт ҳафта ичида топшириш мумкин. Энди тестдан ўтишни хоҳловчилар энг яқин жойни топиш учун расмий веб-сайтда аккаунт яратадилар. Илгари бу тест 4 соат давом этган бўлса, бугунги кунда одамлар 3 соат атрофида тест топширишлари мумкин. Тест тўртта бўлимдан иборат бўлиб, уларнинг ҳар бири асосий тил кўникмаларидан бирини ўлчайди (баъзи вазифалар бир нечта кўникмаларни бирлаштиришни талаб қилади) ва барча вазифалар академик, олий таълим муҳитида ишлатиладиган тилга қаратилган. ТОЭФЛ иБТ имтиҳонида эслатма олишга рухсат берилади. Тест 2019-йил сентабр ойидан бошлаб ҳар 3 кунда бир мартадан кўп бўлмаслиги керак.[10]
Ўқиш
Ўқиш бўлими ҳар бирида тахминан 700 сўз ва 10 та саволдан иборат 3-4 бўлак бўйича саволлардан иборат. Парчалар академик мавзуларда; улар бакалавриат университети дарслигида топилиши мумкин бўлган материалдир. Парчалар сабаб-оқибат, таққослаш-контраст ва аргументация каби риторик функцияларни тушунишни талаб қилади. Талабалар асосий ғоялар, тафсилотлар, хулосалар, муҳим маълумотлар, жумлаларни киритиш, луғат, риторик мақсад ва умумий ғоялар ҳақидаги саволларга жавоб берадилар. ТОЭФЛ иБТ тестидаги саволларнинг янги турлари жадвалларни тўлдиришни ёки хулосаларни тўлдиришни талаб қилади. Тўғри жавобга келиш учун муҳокама қилинаётган мавзуни олдиндан билиш шарт эмас.[11]
Тинглаш
Тинглаш бўлими ҳар бирида 5 тадан 2-3 та суҳбат ва ҳар бири 6 та саволдан иборат 3-4 та маъруза бўйича саволлардан иборат. Ҳар бир суҳбат 2,5-3 дақиқа, маърузалар эса 4,5-5,5 дақиқа давом этади. Суҳбатларда талаба ва профессор ёки кампус хизмат кўрсатувчи провайдер иштирок этади. Маърузалар академик маърузанинг мустақил қисми бўлиб, унда талабалар иштирок этиши мумкин ва фан бўйича махсус билимларни ўз ичига олмайди. Ҳар бир суҳбат ва маъруза парчаси фақат бир марта эшитилади. Синовчилар тинглаш вақтида эслатма олишлари ва саволларга жавоб беришда ўз эслатмаларига мурожаат қилишлари мумкин. Тинглаш саволлари асосий ғояларни, муҳим тафсилотларни, оқибатларни, ғоялар ўртасидаги муносабатларни, маълумотни ташкил этишни, маърузачи мақсадини ва сўзловчи муносабатини тушуниш қобилиятини ўлчаш учун мўлжалланган.[12]
Гапириш
Спеакинг қисми 4 та вазифадан иборат: 1 та мустақил (1-топшириқ) ва 3 та интеграциялашган (2, 3, 4-топшириқ). 1-топшириқда тест топширувчилар таниш мавзулар бўйича фикр-мулоҳаза саволларига жавоб берадилар. Улар ўз-ўзидан сўзлаш, ўз фикрларини аниқ ва изчил етказиш қобилиятига қараб баҳоланади. 2 ва 4-топшириқларда имтиҳон топширувчилар қисқа парчани ўқийдилар, академик курс маърузасини ёки кампус ҳаёти ҳақидаги суҳбатни тинглайдилар ва матн ва нутқдаги тегишли маълумотларни бирлаштириб, саволга жавоб берадилар. 3-топшириқда имтиҳон топширувчилар академик курс маърузасини тинглайдилар ва кейин эшитганлари ҳақидаги саволга жавоб беришади. Интеграциялашган топшириқларда тест топширувчилар ўқиш ва тинглаш материалларидан маълумотларни тўғри синтез қилиш ва самарали етказиш қобилиятига қараб баҳоланади. Синовчилар ўқиш ва тинглаш пайтида эслатма олишлари ва жавобларни тайёрлашда ёрдам бериш учун ўз эслатмаларидан фойдаланишлари мумкин. Синовчиларга нутқни бошлашдан олдин қисқа тайёргарлик вақти берилади. Жавоблар рақамли тарзда қайд этилади, ЭТСнинг Онлайн Сcоринг Нетwорк (ОСН) га юборилади ва учдан олти нафаргача баҳоловчи томонидан баҳоланади.[13]
Ёзиш
„Ёзув“ бўлими тест топширувчининг академик шароитда ёзиш қобилиятини ўлчайди ва иккита вазифадан иборат: бири интеграциялашган ва бири мустақил. Интеграциялашган топшириқда имтиҳон топширувчилар академик мавзу бўйича парчани ўқийдилар, сўнгра маърузачининг муҳокамасини тинглайдилар. Кейин тест топширувчи тинглаш қисмидаги муҳим фикрлар ҳақида хулоса ёзади ва уларнинг ўқиш қисмининг асосий нуқталари билан қандай боғлиқлигини тушунтиради. Мустақил топшириқда имтиҳон топширувчи шахсий имтиёзлар ёки танловларни санаб ўтмай, ўз фикрини ёки танловини баён этувчи иншо ёзиши, кейин эса уни тушунтириши керак. Жавоблар ЭТС ОСН га юборилади ва камида 3 хил баҳоловчи томонидан баҳоланади.[14]
Қоғоз орқали топширилган тест
ТОЭФЛ Папер-деливеред Тест одатда интернет ва компютер муаммолари туфайли интернет тести мавжуд бўлмаган ҳолларда фойдаланиш учун расмий тестдир.[15]
У Тинглаш, Ўқиш ва Ёзиш бўлимларидан иборат бўлиб, баллари Интернетга асосланган тест билан бир хил шкалага эга. Умумий балл йўқ. Ҳамма марказларда бу турдаги тестни топшириш имконияти мавжуд эмас, шунинг учун одатда тест кунини бошқа мавжуд кунга ўтказиш керак бўлади.
Қоғозга асосланган тест[16]
ТОЭФЛ қоғозга асосланган тест (ПБТ) 2017-йилгача чекланган ҳудудларда мавжуд бўлиб, у Папер-деливеред тест билан алмаштирилди. Баллар имтиҳон санасидан кейин икки йил давомида амал қилади ва имтиҳон топширувчилар ўз балларини муассасаларга ёки учрашув вақтига юборишлари мумкин.
Тинглаш (30-40 дақиқа)
Тинглаш бўлими 3 қисмдан иборат. Биринчиси қисқа суҳбатларга оид 30 та саволдан иборат. Иккинчи қисмда узоқроқ суҳбатлар ҳақида 8 та савол бор. Охирги қисмда маърузалар ёки суҳбатлар ҳақида 12 та савол берилади. Қийинроқ саволлар икки баллга тенг.
Структура ва ёзма ифода (25 дақиқа)
„Тузилиш ва ёзма ифода“ бўлимида гапларни тўғри бажариш учун 15 та машқ ва хатоларни аниқлаш учун 25 машқ мавжуд. Қийинроқ саволлар икки баллга тенг.
Ўқишни тушуниш (55 дақиқа)[17]
Ўқишни тушуниш бўлимларида парчаларни ўқиш бўйича 50 та савол мавжуд. Қийинроқ саволлар икки баллга тенг.
Ёзиш (30 дақиқа)
ТОЭФЛ ПБТ маъмуриятлари ёзма инглиз тили тести (ТWЕ) деб номланган ёзиш тестини ўз ичига олади. Бу ўртача 250–300 сўздан иборат битта иншо саволидир.[18]
Давомийлиги
Имтиҳон уч соат атрофида давом этади.
Манбалар
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Тест оф Энглиш ас а Фореигн Лангуаге“ (2022-йил 27-июл).
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
- ↑ „Бритиш Cоунcил ИЭЛТС | Футуре Таргет Институте“.
Ҳаволалар
- ТОЭФЛнинг расмий сайти (ингл.)
- ЭТСнинг расмий ТОЭФЛ сайти (ингл.)
- ЭТСнинг Европа ТОЭФЛ сайти (ингл.) (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-02-18 санасида архивланган)
- ТОЭФЛ Эссай Самплес (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-10-05 санасида архивланган)
- Андоза:Дмоз
- Cомпарисон чарц то cонверт сcорес бетwеэн тҳе тҳреэ ТОЭФЛ варианц (фром ЭТС) (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-11-16 санасида архивланган)
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |