Tantal (V) oksid

Andoza:ВеществоTantal (V) oksidi - noorganik birikma, Ta2O5 formulali, tantal metalining oksidi, oq qiyin suyuqlanadigan kristallar, termik barqaror, suvda erimaydi.

Olinishi

• Tantalning kislorodda yonishi:

$\mathsf{4Ta + 5O_2 \ \xrightarrow{600^oC}\ 2Ta_2O_5 }$

• Tantal (V) florid yoki tantal (V) xloridning gidrolizi:

$\mathsf{2TaF_5 + 5H_2O \ \xrightarrow{}\ Ta_2O_5\downarrow + 10HF }$

$\mathsf{2TaCl_5 + 5H_2O \ \xrightarrow{}\ Ta_2O_5\downarrow + 10HCl }$

Fizikaviy xususiyatlari

Tantal (V) oksidi bir nechta modifikatsiyalarning aralashmasi bo'lgan oq kristallarini hosil qiladi:

• α-Ta2O5 - tetragonal tuzulishli, fazoviy guruhi I 4 1 / amd, panjara parametrlari a = 0,381 nm, c = 3,609 nm, d = 8,37 g / sm³, erish nuqtasi 1887 ° C, 1360 ° C dan yuqorigacha chidamli;
• β-Ta 2 O 5 - rombik tuzulishli, panjara parametrlari a = 0,6198 nm, b = 4,029 nm, c = 0,3888 nm, Z = 11, d = 8,18 g / sm³, erish harorati 1787 ° C, 1360 ° C gacha chidamli ;
• δ-Ta 2 O 5 - geksagonal tuzulishli, panjara parametrlari a = 0.3874 nm, c = 0.362 nm, metastabil;
• triklinik tuzulishli, panjara parametrlari a = 0.3801 nm, b = 0.3785 nm, c = 3.574 nm, a = 90.91 °, ph = 90.19 °, ph = 90 °, metastabil;

Normal sharoitda β Ta2O5 barqarordir.

Eritmada gidrat shaklida cho'ktirilgan Ta 2 O 5 • n H 2 O, faolroq. Kalsinatsiyadan so'ng (600 ° C dan yuqori) kimyoviy passiv bo'ladi.

Kimyoviy xossalari

• Konsentrlangan ftorid (plavik) kislota bilan reaksiyaga kirishadi:

$\mathsf{Ta_2O_5 + 14HF \ \xrightarrow{}\ 2H_2[TaF_7] + 5H_2O }$

• Suyultirilgan plavik kislotada kaliy ftorid ishtirokida ta'sirlashadi:

$\mathsf{Ta_2O_5 + 4KF + 10HF \ \xrightarrow{}\ 2K_2[TaF_7]\downarrow + 5H_2O }$

• Ishqor eritmalair bilan reaksiyaga kirishadi:

$\mathsf{Ta_2O_5 \ \xrightarrow{NaOH}\ Na_8[Ta_6O_{19}] }$

• Ishqoriy metall gidroksidlar bilan suyuqlantirilganda ham reaksiyaga kirishadi:

$\mathsf{Ta_2O_5 + 2NaOH \ \xrightarrow{500^oC}\ 2(NaTa)O_3 + H_2O }$

• Qaytaruvchilar ishtirokida xlor bilan reaksiyaga kirishadi:

$\mathsf{Ta_2O_5 + 10Cl_2 + 5C \ \xrightarrow{300-350^oC}\ 2TaCl_5 + 5CCl_2O }$

• Kuchli qizdirilganda xlor bilan reaksiyaga kirishadi:

$\mathsf{2Ta_2O_5 + 10Cl_2 \ \xrightarrow{1000^oC}\ 4TaCl_5 + 5O_2 }$

• Kuchli qizdirilganda vodorod xlorid bilan hamreaksiyaga kirishadi:

$\mathsf{Ta_2O_5 + 10HCl \ \xrightarrow{1000^oC}\ 2TaCl_5 + 5H_2O }$

Qoʻllanilishi

• Metall holatdagi tantal ishlab chiqarishda oraliq mahsulot hisoblanadi
• Yuqori dielektrik doimiyligi va dielektrik quvvati tufayli u elektrolitik kondensatorlarda tantal yuzasida plyonkalar shaklida va mikrosxemalar ishlab chiqarishda izolyator sifatida ishlatiladi.
• U yuqori sindirish ko'rsatkichiga ega va optikada, xususan, interferentsiya filtrlarida qoʻllanadi .

Adabiyotlar

• Химическая энциклопедия. М.: Советская энциклопедия, 1995. ISBN 5-82270-092-4. 
• Справочник химика, 3-е изд., испр, Л.: Химия, 1971. 
• Лидин Р.А. и др.. Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов, 3-е изд., испр, М.: Химия, 2000. ISBN 5-7245-1163-0. 
• Рипан Р., Четяну И.. Неорганическая химия. Химия металлов. М.: Мир, 1972.