Aladdin Tarmashirin (Chigʻatoy)

Аладдин Тармаширин (Чиғатой) — Чиғатой улуси ҳукмдори (1326 — 1334). Чиғатойлар сулоласидан.

Тармаширин, Алоуддин Тармаширин (? — 1334) — Мовароуннаҳр султони (1326-34). Чиғатой хонларидан ўн тўқизинчиси. Т.

ёшлигида буддавийча Дармашила („дҳарма, яъни Будда қонунига итоат этувчи“) номи билан аталган. Исломни қабул қилгач, Алоуддин деб атала бошлаган. Исломни қабул қилгани, кўчманчилар анъаналарини бузиб, шаҳарда яшай бошлагани, бу салтанат шарқидаги (Еттисув ва Иссиқкўл бўйидаги) кўчманчи мўғулларнинг норозилигига ва уларни қўзғолон кўтаришига сабаб бўлган. Қўзғолончилар Тармаширинни ўлдирганлар, хонлар қароргоҳи яна бир неча йилга Или дарёси бўйларига кўчирилган.

Тармашириннинг Ҳиндистонга бостириб кириши баҳс-мунозараларга сабаб бўлди. Босқинни Муҳаммад Туғлоқ ҳукмронлигининг бошига қўйган Феришта Муҳаммад Туғлоқни қўрқоқ сифатида кўрсатади. Унинг айтишича, Тармаширин катта қўшин билан Ҳиндистонга бостириб кирган. Султон Муҳаммад далада душманга дош бера олмаслигини кўриб, тинчлик сўраб да’во қила бошлайди. У мо'г'ул бошлиг'ини юмшатиш учун олтин ва заргарлик буюмлари билан қимматбаҳо совг'алар юборди, у ниҳоят империянинг деярли нархини олишга рози бо'либ, Гужарат ва Синд ё'ли орқали о'з мамлакатига қайтиб, уни талон-тарож қилиб, олиб кетди. аҳолисининг ко'пчилиги. Шунинг учун хон Деҳлидан Гужарат томон йўл олди ва Сомнатҳ ва Суратни талон-тарож қилди ва у ердан ўлжага тўла ўз юртига эсон-омон қайтиб келди. Яҳё ва Бадаунийнинг ёзишича, бу босқин 1328—29 йилларда содир бўлган. Тармаширин улкан қо'шин билан Деҳлига қарши юриш қилди; у бир қанча қал'аларни эгаллаб, Лаҳор, Самана ва Индри аҳолисини Будаун чегараларигача қамаб қо'йди. “Сирот-и-Фируз Шоҳи”нинг аноним муаллифи Султон Фирозшоҳ Туғлоқ томонидан Топра Асока устунининг (Минаро-и Зарин) кўчирилишини тасвирлар экан, Тармаширинни тилга олади. Унинг сўзларига кўра, Тармаширин устун атрофида катта олов ёқиб, устунни бўлишга уринган, аммо устун ёрилиб кетмаган.