Ziyosfera

Tatarbunari

Татарбунари (украинча: Татарбуна́ри, талаффузи [тɐтɐрбʊˈнɑрɪ] ; руминча: Татарбунар ; туркча: Татарпıнарı) — Украина жануби-ғарбий қисмидаги Одеса вилоятининг Билгород-Днистровский туманидаги шаҳар . Татарбунари муниципалитетининг маъмурий маркази. У Дунай делтасидан шимолда, Буджак ҳудудида, тахминан 100 километр (62 ми) вилоят марказидан жануби-ғарбда, Одесса, Сасик лагунасига яқин жойда жойлашган. Аҳолиси:10,933.

Татарбунари
Мамлакат Украина

„Татарбунари“ сўзи жанубий славян тилларида „татар қудуқлари“ деган маънони англатади, „бунар“ туркий „пинар“, „қудуқ“ дан олинган. Татарбунар номини Димитрий Кантемир ўзининг " Десcриптио Молдавиаэ " (1714—1716) асарида эслатиб ўтган.

Тарихи

Аҳоли ҳудудлари ХВИ асрда[1], Молдавия Князлиги Усмонлилар империясига қарам бўлиб қолганда ташкил этилган. Кейинчалик у 1812-йилдаМанба хатоси: Тҳе опенинг <реф> таг ис малформед ор ҳас а бад наме Бессарабия (Молдова князлигининг шарқий ярми) билан бирга Россия империяси томонидан қўшиб олинган. Россия инқилобидан кейин минтақага Молдавия Демократик Республикаси, Украина Халқ Республикаси ва Одесса Совет Республикаси даъвогарлик қилди. Ниҳоят, 1918-йил феврал ўрталарида Руминия қўшинлари томонидан босиб олинган, март ойида Кишинёвдаги минтақавий кенгаш бутун Бессарабия билан бирлашганлигини эълон қилгандан сўнг, у расмий равишда Руминия Қироллиги таркибига кирди. 1924-йил давомида аҳоли ҳудудларида деҳқонлар қўзғолони бўлиб, " Татарбонлар қўзғолони " деб номланади.

1940-йилда Совет Ултиматумидан кейин шаҳар ва Буджак вилояти СССР таркибига ўтказилди ва Аккерман вилояти сифатида Украина ССР таркибига киритилди. 1941—1944-йилларда Совет Иттифоқига Ахис ҳужуми натижасида Руминия томонидан босиб олинган. Иккинчи Жаҳон уруши пайтида Эйнсатзгруппен маҳаллий яҳудий аҳолисини оммавий қирғин қилди[2].

1978-йилда Татарбунари шаҳар мақомини олди[3]. Шаҳар саноати асосан вино ва жун мато ишлаб чиқаради. Манба хатоси: Тҳе опенинг <реф> таг ис малформед ор ҳас а бад наме

Атроф-муҳит муаммолари

2007-йил август ойида бўлиб ўтган баҳолаш бир қанча муаммоларни таъкидлади[4].

Ичимлик суви

Марказий сув таъминоти аҳолининг 60% га хизмат қилади, сув 120 метр чуқурликдан тортиб олинади. Сувнинг шўр таъми ва чекланган сиғими туфайли кунига атиги тўрт соатгина вақт мобайнида аҳоли учун хизмат қилади. Қолган 40% аҳоли шахсий қудуқлардан фойдаланади, аммо сув ифлос ва ичишга яроқсиз. Кўпчилик ёмғир сувини йиғади, лекин бу ичиш учун яроқсиз деб ҳисобланади. Уни суғориш ва ювиш учун ишлатиш мумкин[5]. Одамларнинг сув идишларидаги қайта ишланган сувни ичишдан бошқа иложи йўқ[6].

Санитария

Баъзи оқава сувлар тозаланмаган ҳолда Сасиқ лагунасига тушади, бошқалари эса мунтазам сув тошқини туфайли муаммо туғдирадиган чуқур ҳожатхоналардан фойдаланади[7].

Ифлосланиш

Сасиқ лагунаси ифлосланиш, жумладан, пестицидлар ва оғир металлар туфайли сузиш учун жуда хавфли бўлиб қолди. Сув ёқимсиз ҳид билан яшил тусга кирди.

Бу 1970-йилларнинг охирида, лагунани суғориш учун ишлатиш учун чучук сув кўлига айлантириш ғояси билан Сосиқ лагунини Қора денгиздан ажратиб турувчи тўғон қурилганда совет лойиҳасидан кейин содир бўлади. Бироқ, бу муваффақияцизликка учради ва Сосиқ сувидан фойдаланиш натижасида 30 минг гектарга яқин ер шўрланиб, экинларга таъсир кўрсатди, ер ости сувлари ва қудуқларнинг минераллашувига олиб келди.[8]

Ҳозир кўпчилик тўғонни бузиш ва лагунани денгиз билан боғлаш режасини маъқул кўрмоқда[9].

Саломатлик даражаси

Бу минтақада саратон даражаси, айниқса болалар ва ёшлар орасида энг юқори кўрсаткичдир[10].

Фотосуратлар

  • Tatarbunari madaniyat saroyi
    Татарбунари маданият саройи
  • Dormition cherkovi
    Дормитион черкови
  • Muqaddas Uch Birlik cherkovi
    Муқаддас Уч Бирлик черкови
  • Tatarbunari qoʻzgʻoloni yodgorligi
    Татарбунари қўзғолони ёдгорлиги

Ҳаволалар

  1. ↑ Данйло Ҳусар Струк. Энcйcлопедиа оф Украине: Волуме В: Ст-З. Университй оф Торонто Пресс, Счоларлй Публишинг Дивисион, 26 Май 2016 — 534-бет. ИСБН 978-1-4426-5127-2. 
  2. ↑ „ЙАҲАД - ИН УНУМ“. яҳадмап.орг. Қаралди: 18-июн 2017-йил.
  3. ↑ Данйло Ҳусар Струк. Энcйcлопедиа оф Украине: Волуме В: Ст-З. Университй оф Торонто Пресс, Счоларлй Публишинг Дивисион, 26 Май 2016 — 534-бет. ИСБН 978-1-4426-5127-2. Данйло Ҳусар Струк (26 Май 2016).
  4. ↑ Анна Самwел, WЕCФ. „Татарбунарй, Одесса Област, Украине – Партнер висит то Мама-86 анд Возрозҳдение ин тҳе фраме оф тҳе Эмпоwермент & Лоcал Аcтион/МФС Програм“ (22-август 2007-йил). 2009-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2017-йил.
  5. ↑ Анна Самwел, WЕCФ. „Татарбунарй, Одесса Област, Украине – Партнер висит то Мама-86 анд Возрозҳдение ин тҳе фраме оф тҳе Эмпоwермент & Лоcал Аcтион/МФС Програм“ (22-август 2007-йил). 2009-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2017-йил.Анна Самwел, WЕCФ (22 Аугуст 2007).
  6. ↑ Анна Онисимова. „Wомен Трансформ тҳе Маинстреам“. МАМА-86 (21-январ 2016-йил). Қаралди: 24-июн 2017-йил.
  7. ↑ Анна Самwел, WЕCФ. „Татарбунарй, Одесса Област, Украине – Партнер висит то Мама-86 анд Возрозҳдение ин тҳе фраме оф тҳе Эмпоwермент & Лоcал Аcтион/МФС Програм“ (22-август 2007-йил). 2009-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2017-йил.Анна Самwел, WЕCФ (22 Аугуст 2007).
  8. ↑ Анна Онисимова. „Wомен Трансформ тҳе Маинстреам“. МАМА-86 (21-январ 2016-йил). Қаралди: 24-июн 2017-йил.Анна Онисимова (21 Жануарй 2016).
  9. ↑ Анна Самwел, WЕCФ. „Татарбунарй, Одесса Област, Украине – Партнер висит то Мама-86 анд Возрозҳдение ин тҳе фраме оф тҳе Эмпоwермент & Лоcал Аcтион/МФС Програм“ (22-август 2007-йил). 2009-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2017-йил.Анна Самwел, WЕCФ (22 Аугуст 2007).
  10. ↑ Анна Самwел, WЕCФ. „Татарбунарй, Одесса Област, Украине – Партнер висит то Мама-86 анд Возрозҳдение ин тҳе фраме оф тҳе Эмпоwермент & Лоcал Аcтион/МФС Програм“ (22-август 2007-йил). 2009-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2017-йил.Анна Самwел, WЕCФ (22 Аугуст 2007). 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi