Tayvanda Islom

Тайванда ислом дини кам сонли динлардан бири бўлиб, аҳолининг тахминан 0,3 % ни ташкил қилади. 2007-йилда Тайванда 45 000 га яқин мусулмон фуқароси ва 88,5 минг Тайванда ишлаётган индонезиялик мусулмонлар рўйхатга олинган[1][2]. Тайванда олтита масжид бор, улардан энг машҳури Тайпей масжидидир. Айни пайтда тайванлик мусулмонларнинг аксарияти мусулмонларга турмушга чиққан, динини қабул қилган аёллардир.
Миграциянинг биринчи тўлқини
Ислом биринчи марта Тайванда ХВИИ асрда, Хитойнинг жанубидаги Фуцзян провинсиясидан мусулмон оилалар Тайванда қўним топган пайтда пайдо бўлган. Улар оролга 1661-йилда голланд мустамлакачиларига қарши курашган Чжен Ченгун билан келишди. Ўша кўчманчиларнинг авлодлари маҳаллий аҳоли билан ассимиляция қилинган. Тайванда ўзининг диний ўзига хослигини йўқотган, бироқ баъзи анъаналарини сақлаб қолган хуэй авлодлари ҳам бор. Хитой мусулмонлари уюшмаси бу одамларни мусулмон деб билади[3].
Миграциянинг иккинчи тўлқини
Мусулмонлар миграциясининг иккинчи тўлқини ХХ асрда Хитой фуқаролар уруши даврида содир бўлди. 1949-йилда 20 мингга яқин мусулмон оилалари коммунистлардан Тайванга қочиб кетишди. Уларнинг аксарияти ҳарбийлар ва давлат хизматчилари эди. 1980-йиллардан бошлаб Мянма ва Таиланддан мусулмонлар оқими кузатилмоқда.
Қонунчилик
Тайван қонунларига кўра, иш берувчилар мусулмон ишчиларни чўчқа гўштига алоқадор ишлар қилишга мажбур қилсалар, жаримага тортилиши мумкин[4].
Масжидлар
2018-йил ҳолатига кўра, Тайванда ўн битта масжид мавжуд. Айни пайтда Тайпей шаҳар ҳукумати Туркия ҳукумати билан ҳамкорликдаги учинчи масжидни қуришни режалаштирмоқда. Уларнинг ташкил этилган санаси кетма-кетлиги қуйидагича:
- Тайпей масжиди
- Каосиунг масжиди
- Тайпей маданий масжиди
- Тайчунг масжиди
- Лонгганг масжиди
- Таинан масжиди
- Ал-Тақво масжиди
- Байтул Муслимин масжиди
- Ан-нур Тонгканг масжиди
- Ҳуалиэн ал-Фалаҳ масжиди.
Юқоридаги масжидлардан ташқари Тайвандаги жамоат жойларининг кўпида намозхоналар ташкил этилган.
Тайваннинг таниқли мусулмонлари
- Бай Чунси — хитойлик генерал.
- Чан Дуншен (1908-1986) — хитой жанг санъати устаси.
- Бай Сянюн — ёзувчи.
- Лю Венсюн — сиёсатчи.
- Ма Буцин (1901-1977) — дала командири.
- Ма Ченсян (1914-1991) — миллий инқилобий армия генерали.
Манбалар
- ↑ „Чина (инcлудес Таиwан онлй)“. Қаралди: 2012-йил 23-ноябр.
- ↑ „アーカイブされたコピー“. 2007-йил 13-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 19-ноябр.
- ↑ Петер Г. Гоwинг. „Ислам ин Таиwан“. САУДИ АРАМCО Wорлд (июл/август 1970). 2014-йил 11-сентябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ На Тайване рабочих-мусулманок заставляли эст свинину Ислам для всех. 30.08.2010