Tazkira sahifasining manbasini koʻrish

'''Tazkira''' (arab. — eslatmoq, zikr etmoq) — [[oʻrta asr]] [[fors tili|forsiy]] va [[turkiy tillar|turki y tillar]]dagi [[adabiyotshunoslik]] [[janr]]laridan biri. Keng maʼnoda — [[tarix]], [[tasavvuf]], [[sanʼat]] sohasidagi voqea va [[shaxs]]lar haqida [[esdalik]] ruhidagi [[asar]], mas., „Tazkirat ulavliyo“ ([[Farididdin Attor]]), „Tazkirai Muqimxoniy“ ([[Muhammad Yusuf]]), „Tazkirai xattoton“ ([[Rudakiy]]), „Tazkirai avliyoi turkiy“ ([[Rushdiy Muhammad Siddiq|Rushdiy]]) va boshqa Tor maʼnoda — [[shoir]]lar [[hayot]]i va [[ijod]]i haqida maʼlumot, asarlaridan namunalar keltirib tuzilgan [[toʻplam]]. Tazkirada bir necha asrda yashagan yoki muayyan davr shoirlarining hayoti va ijodi haqida turli [[tarz]]da maʼlumot beriladi. Shoirlarni qamrab olish jihatidan tarixiyzamonaviy va [[zamon]]aviy tazkiraga boʻlinadi. Tarixiyzamonaviy tazkirada bir necha asr davomida yashab ijod etgan shoirlar haqida („Lubob ulalbob“ — [[Avfiy Buxoriy|Avfiy]], „Tazkirat ushshuaro“ — [[Davlatshoh Samarqandiy]] va boshqalar), zamonaviy tazkirada esa tuzuvchining zamondoshlari haqida („Majolis unnafois“, „Tazkirat ushshuaro“ — [[Mutribiy]] va boshqalar) bahs yuritiladi. Asarda shoirlar har xil [[uslub]]da — „abjad“ tizimida, [[sulola]] va [[arab alifbosi]] asosida, geografik uslubda, tazkira tuzuvchi tomonidan shaxsan koʻrganlik, ijodiy [[muloqot|mulokrt]]da boʻlganboʻlmaganlik asosida joylashtiriladi. Shoirlar haqidagi maʼlumotlar alohida kichik [[maqola]] — fiqradan iborat boʻladi. Unda shoirning [[ism]]i, [[taxallus]]i, qayerdanligi, ijodi, [[sheʼr]]laridan namunalar, [[tabiat]]idagi oʻziga xos [[xususiyat]]i, qay darajada shuhrat topganligi va boshqa sheʼriy yoki nasriy tarzda bayon etiladi. Baʼzan 2 tilda maʼlumot berish hollari ham uchraydi („Majmuai shoiron“). Tlartuzuvchisining adabiyestetik uslublari qaysi adabiy yoʻnalishiga mansubligi jihatidan farklanadi. Sharq adabiyotshunosligida bizgacha yetib kelgan dastlabki tazkirani [[Saolibiy|Abu Mansur asSaoyaibiy]], [[oʻzbek adabiyoti]]da [[Alisher Navoiy]] yaratganlar. Adabiyot tarixini oʻrganishda tazkiralarning ahamiyati katta.

{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->


{{chala}}

[[Turkum:Adabiyot]]
[[Turkum:Tazkiralar| ]]