Дин

Ўз-ўзини диний англаш турлари

Монотеизм  · Дуализм  · Политеизм  · Деизм · Теизм  · Ицизм · Пантеизм · Пандеизм

Ибтидоий динлар

Тотемизм  · Анимизм  · Фетишизм  · Шомонизм

Дунё динлари

Буддизм · Баҳоийлик

Иброҳимий динлар

Яҳудийлик · Христианлик · Ислом

Дҳармик динлар

Ҳиндуийлик · Жайнизм · Сикҳизм · Буддизм

Узоқ Шарқнинг анъанавий динлари

Даосизм · Конфуцийлик · Синтоизм

Бошқа динлар

Тангричилик  · Зардуштийлик

Асосий ғоялари

Тангри · Руҳ · Гуноҳ  · Муқаддаслик · Руҳ фалсафаси · Иймон  · Догма · Муқаддас китоблар  · Ўлимдан кейинги ҳаёт  · Ибодат  · Ибодатхона

Динларнинг рўйхати

г · м

Теизм худо(лар)нинг мавжуд эканлигига бўлган ишонч. Теистларга кўра худо(лар) оламни яратгандир. Деизмдан фарқли ўлароқ, теизм худо (ёки худолар) олам ишларига мунтазам аралашиб туради деб ҳисоблайди. Аксар теистлар диндордирлар; зеро, ба’зи динлар теистикдир, я’ни теизм ғоясига асосланади.

Теизм (юн. тҳеос — худо) — худо оламдан ташқарида туради, оламни ўз иродаси билан яратган ва унда мавжуд бўлган мутлақ шахс деб тушинувчи диний дунёқараш. Нариги дунёдаги худони тан олиш Т.ни пантеизмдан, худонинг доимий фаоллигини тан олиш эса деизмдан фарқланиб туради. Т. келиб чиқиши жиҳатидан ўзаро яқин бўлган иудаизм, христианлик ва ислом динлари учун хосдир. „Т.“ атамасини дастлаб инглиз файласуфи Р. Кедворт (1617—88) қўллаган.

Теистик динлар қаторига Яҳудийлик, Христианлик, Ислом, Баҳоийлик, Зардуштийлик, Ҳиндуийлик, Сикҳизм ва ҳоказо киради.

Шунингдек