Teplyk

Теплик (украинча: Теплик) – Украинанинг Винница вилоятидаги шаҳар типидаги аҳоли пункти . Илгари Теплик туманининг маъмурий маркази бўлиб хизмат қилган, ҳозир эса Хайсин тумани таркибида бошқарилади. Аҳолиси 2022-йилгача 6,076 кишидан иборат эди.

Тарихи

Теплик ҳақида биринчи ёзма эслатма ХВ асрга тегишли. Тарихий маълумотлар шуни кўрсатадики, аҳоли пункти Литва Герцоглигининг мустаҳкамланган чегара ўтиш жойи сифатида пайдо бўлган. Ўша кунларда қазилган туннел ва ғорлар ҳали ҳам сақланиб қолган. ХВ—ХВИ асрларда Теплик кичик шаҳарча бўлиб, душман ҳужумлари пайтида тез-тез зарар кўрган.

1582-йилда Иван ва Андрей Кишки шаҳарга эгалик қилишди ва у Острогскийлар оиласининг мулкига айланди. 1645-йилда Теплик Жабокрицкийга борди. Кейин Самуэл Калиноwски келди, у ерни Уманга қўшиб олди.

Теплик аҳолиси, асосан, деҳқончилик ва ҳунармандчилик билан шуғулланади: асосан чармсозлик, поябзалчилик ва темирчилик . Савдогарлар ҳам бор эди. Тарихчилар, тадқиқотчилар ва бошқа кўплаб манбалар Теплик номининг келиб чиқишини тушунтирадилар. Энг кенг тарқалган ва қадимий эътиқод шундан иборатки, Теплик ўз номини минтақанинг табиий шароитларидан келиб чиққан (украинча иссиқ – теплий – теплий). Бу поляк ва рус тилларидаги бир қатор ёзма манбаларга кўра. Исмнинг келиб чиқишининг яна бир версияси шундаки, у қишлоқ ўтирган кичик дарёдан келади: Теплйчка.

Теплик иккинчи исмга эга бўлган вақтлар бўлган – Смилгород . Бу ном ўз қишлоғини душманлар ва ҳужумчилардан ҳимоя қилган қароргоҳ аҳолисининг жасорати ва чидамлилигидан келиб чиққан деб ишонилади. Қадимги Теплик аҳоли пункти кичик бўлиб, у фақат атрофдаги оқимлардан ҳосил бўлган учбурчак ер қисмини эгаллаган. Улар Теплик маркази жойлашган тепаликдан 300 метр узоқликдаги водийда бирлашадилар.

Савдо йўллари чорраҳасида жойлашган Теплик ХВИИ—ХИХ асрларда муҳим савдо ва ишлаб чиқариш пунктига айланди. Теплйкнинг 300 йиллиги аллақачон Россия империясида нишонланган.

Теплик аҳолисининг сўнмас шон-шуҳратлари фашист босқинчиларига қарши курашда ўзларини ҳимоя қилганларида ҳам давом этди. 600 дан ортиқ аҳоли ва маҳаллий аҳоли фронтга кетди. Уларнинг 5000 дан ортиғи ғалаба йўлида жон фидо қилган бўлса, 7000 дан ортиғи кейинчалик ҳарбий мукофотларга сазовор бўлган.

Урушдан кейинги шаҳарни янгилаш даврида янги корхоналар (айниқса, қишлоқ хўжалигига ихтисослашган) янги завод бинолари, маиший хизмат кўрсатиш, туман Кенгаши, ички ишлар бўлими, шаҳар газетаси, туман босмахона, касалхона, мактаб, штат Солиқ инспекцияси, Маданият саройи ва кутубхоналар. Сўнгги 20 йил ичида кўпроқ фабрикалар ва савдо дўконлари пайдо бўлди.