Тесо — (ёки итесо) асосан Уганда ва Кения ҳудудида яшовчи нилотлар гуруҳининг халқларидан биридир.Суданда кичик аҳоли пунктлари ҳам мавжуд. Баъзи маълумотларга кўра, жами аҳоли 1,98 миллион киши ташкил этади. Улар тесо диалектларида (Нянгея, Ором, Локатан) гапиришади (Балезин 1999:217). 2002-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, Угандада 1,568,763 итесо қайд этилган[1][2].

Анъанавий фаолият

Тесо халқларининг анъанавий машғулотлари қўлда деҳқончилик (Соргҳум ,Элевсин, пахта, батат), ёғоч ўймакорлиги ва чорвачиликдир (Балезин 1999:217).

Турар жой

Тесо халқининг жойлашуви „Краал“ деб аталади. Краал-томлари ўт боғламлари билан қопланган, дубулғали кулбалар билан ўраб олинган зонадир (Чулов 2001:145).

Анъанавий кийим

Анъанавий тесо либоси кўплаб қобиқ ва мис безаклари билан чармдан қилинган камардир. Одатда Тесо халқининг вакиллари иккита пастки олд тишни узайтирганлар. Аёллар ўзларини мураккаб татуировка билан безашади (Балезин 1999:217).

Анъанавий таом

Анъанавий озиқ-овқат-сабзавот, гўшт камдан-кам ҳолларда озиқ-овқат учун ишлатилади (Тихонов 1981:23).

Оила ташкилоти

Қабилавий ташкилот ва ёш синфлари — Тесо халқи вакилларининг анъанавий ижтимоий бўлинишидир. Катта, патриархал, полигин, патриархал оила (Балезин 1999:218) билан ажралиб туради.

Дин

Тесо халқининг вакиллари анъанавий эътиқодларга риоя қилишади, уларнинг баъзилари христианлардир  — (Олдерогге, Потекҳин 1954:203).истианлардир (Олдерогге, Потекҳин 1954:203).

Манбалар

Адабиётлар