Tessera
Тессера (кўплик шакли: тессераэ, қисқача шакли: тесселла) — одатда квадрат шаклида ҳосил бўлган, мозаика яратишда ишлатиладиган индивидуал плитка. Бундан ташқари, абаcисcус ёки абаcулус сифатида ҳам танилган[1].



Тарихий тессералар
Эроннинг Кермон вилоятидаги қадимий Шаҳдод шаҳрида топилган энг қадимги тессералар милоддан аввалги 3-минг йилликка оид.
Эрта антик даврда мозаикалар табиий равишда ҳосил бўлган рангли шакиллардан ташкил топган. Милоддан аввалги 200 йилга келиб, эллинистик — юнон мозаикаларида кесилган тош тессералар ишлатилган. Масалан, Грециянинг Делос мозаикасида эллинистик даврдан сақланиб қолган катта миқдордаги материалларни топиш мумкин, улар милоддан аввалги 2-аср охирларига тегишли. Қадимги Рим декоратив мозаик панеллари ва пол мозаикалари ҳам милоддан аввалги 2-асрда, айниқса Помпей каби жойларда ишлаб чиқарилган. Мармар ёки оҳактош кичик кубикларга кесилган ва тасвирий дизайнлар ва геометрик нақшларга жойлаштирилган.
Кейинчалик тессералар рангли шишадан ёки металл плёнкалар билан қопланган шаффоф ойнадан ясалган. Византияликлар олтин барг билан тессералардан фойдаланганлар, бу ҳолда шиша бўлаклари текисроқ бўлган. Бу тессералар орасидан, шунингдек, уларнинг олд қисмидан олтин рангли акс ҳосил қилди ва бу ҳатто оддий олтин баргдан ҳам кўпроқ бой ва ёрқинроқ таъсир кўрсатди[2].
Замонавий тессералар

Шишасимон тессералар
Булар бир хил шакл ва ўлчамдаги ишлаб чиқарилган шиша плиткалардир. Улар эритилган шиша товоқларга қуйилади ва пиширилади. Ўрнатиш пайтида сементга ёпишиш учун уларнинг пастки қисмида чизиқлар изи қўйилади.
Керамика тессералар
Бу сотиб олинган материалларнинг энг арзон ассортименти бўлиб, улар сирланган ёки сирланмаган бўлиши мумкин. Ялтироқ керамик плиткалар лойнинг юқори қисмига бўялган рангга эга ва кейин печда юқори ҳароратда пиширилади. Улар ҳажми жиҳатидан фарқ қилади[3].
Смалти
Бу классик мозаик материал бўлиб, бу шаффоф бўлмаган шиша, печда катта плиталарда пиширилади. Сўнгра болға ва қаттиқ чисел билан кичик кубикларга кесилади. Уларнинг тартибсиз қопламаси уларни ёруғликнинг ажойиб рефлекторига айлантиради. У Венецияда ишлаб чиқарилади ва ранги ва вазни бўйича сотилади[4][5].
Олтин смалти
Ушбу плитка икки қатламли шиша орасига ўрнатилган олтин ва кумуш барглардан ясалган ва металлга жойлаштириш учун печда икки марта пиширлади ва тайёр маҳсулот ҳосил бўлади.
Ойна бўлаклари шиша кесиш дўконларидан кесилган ҳолда сотувга чиқади.
Шаффоф бўлмаган витрайлар шиша кесгич ёрдамида кичикроқ қисмларга кесилади ва бўлаклар катта чойшаблар шаклида тайёр бўлади.
Маиший керамик плиткалар ва чинни
Турли хил уй-рўзғор буюмлари, жумладан, сопол парчалари ишлаб чиқаришда, тренcадíс ёки пиқуэ ассиэтте техникасида фойдаланиш мумкин.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Всеобщая история архитектури /ред. коллегия/В 12 томах. — М: 1970.
- ↑ Асқаров.Ш.Ж. Архитектура тарихи. — Тошкент: 2009-йил
- ↑ „Мосаиc Тилес Гуиде“. Мондай, 12 Април 2021
- ↑ Говинд, Ранжани. „Смалл тилес, биг талес“. Тҳе Ҳинду. Қаралди: 25-сентабр 2015-йил.
- ↑ Менҳем, Чантал. „Нумероус Тилес анд Тессераэ Макинг Мосаиcс“. Мозаиcо (24-июн 2015-йил). 25-сентабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-сентабр 2015-йил.