Texnat
Технат (ингл. Тҳе Течнате) — 1930-йилларнинг бошида технократик жамият пул усули ўрнига термодинамик энергия эҳтиёжларини ҳисоблаш методикасини қўллайдиган ҳудудни тавсифлаш учун Течноcраcй Инc ташкилоти томонидан киритилган атама[1]. Ернинг ушбу минтақасининг барча ресурслари ва саноати энергия эҳтиёжларини ҳисоблаш дастурига мувофиқ унинг фуқароларига барқарор экологик товарлар ва хизматлар мўл-кўллигини тақдим этиш учун ишлатилган бўлар эди[2].
Технократларнинг фикрига кўра, технат шунчаки замонавий мамлакат каби қаердадир жойлашган бўлиши мумкин эмас; Технат мавжуд бўлиши учун бажарилиши керак бўлган бир нечта талаблар мавжуд:
- Унда етарли даражада табиий ресурслар бўлиши керак.
- Унда технатни таъминлаш учун етарли саноат ва илмий салоҳият бўлиши керак.
- Унинг ишлаши учун етарли миқдордаги ўқитилган ходимлар бўлиши керак.
Течноcраcй Инc маълумотларига кўра, бугунги кунда Шимолий Америка қитъаси технатга ўтиш учун зарур бўлган асосий талабларни тўлиқ қондиришга қодир, аммо Ернинг[3] бошқа ҳудудлари ҳам энергияни ўзгартириш ҳолатига қараб, каттароқ ёки кичикроқ натижалар билан бундай уринишларни амалга ошириши мумкин[4]. Лойиҳа Шимолий Америка жамиятини ўзгартириш ва жорий нарх тизимини алмаштириш учун мўлжалланган.
Техник Алянс лойиҳаси
Техник Алянс (Течноcраcй Инc дан олдинги гуруҳ) тупроқ, металлар, энергия ташувчилари, гидрологик ресурслар, транспорт, коммуникацияларнинг табиий ресурслар заҳираларини, саноат ва технологик ишлаб чиқариш лаёқати, мавжуд илмий салоҳият, меҳнат ресурслари — Шимолий Америка минтақаси ўз аҳолиси учун етарлича индивидуаллаштирилган юқори турмуш даражасини таъминлай оладими ва агар шундай бўлса, бу қандай қилиб улар кейинчалик технат деб атаган бошқарув органи шаклида ташкил қилиниши мумкинлигини аниқлаш учун барча нарсани аниқлади ва баҳолади[5].
Шимолий Америка Технати
Шимолий Америка Технати Шимолий Американи технократик жамиятга айлантириш лойиҳаси ва режаси ҳисобланади. У Канаданинг бой минерал конлари ва унинг гидроэлектр қувватидан АҚШ саноат ва қишлоқ хўжалиги салоҳиятига қўшимча сифатида фойдаланишни назарда тутади. (Ушбу режанинг кўплаб тафсилотлари Технократик Ҳаракатнинг дастурий ҳужжати бўлган „Технократияни ўрганиш курси“ (Тҳе Течноcраcй Студй Cоурсе) ишида келтирилган. Шимолий Америка Технати бутун Шимолий Америка, Марказий Америка, Кариб ороллари, Жанубий Американинг бир қисми ва Гренландия ороли, шу жумладан 30 га яқин замонавий миллатлар (шунингдек, кўплаб тобе ҳудудлар) дан иборат бўлар эди. Агар Технат бугунги кунда ташкил этилган бўлса, у 600 миллионга яқин фуқароларни ўз ичига олган, унинг умумий майдони эса 26 миллион квадрат километрдан ошган бўлар эди (уни Ердаги энг катта миллатга айлантиради). Унинг чегаралари шимолда Шимолий Қутбдан жанубда Экваторгача, шарқда Кариб оролларидан ғарбда Тинч океанидаги сана алмашиш чизиғигача чўзилган бўлар эди.
Технат консепсиясини танқид қилиш
Танқидчилар технат лойиҳасида қуйидагиларни белгилайди:
- Замонавий жамиятда буюмлар танқислигини бартараф этишнинг мумкин бўлган ҳеч қандай усули йўқ, меҳнатни бартараф қилиш эса саноатни автоматлаштириш натижаси эмас, чунки бошқа иш ўринлари яратилади.
- Технократлар, бошқа томондан, амалдаги нарх тизимини самарасиз ва исрофгарчилик тизими деб ҳисоблайдилар ва одамлар ишининг умумий миқдори ва бажарилаётган ишлар ҳажмининг аниқ кўрсаткичи эмаслигини исботлаб берадилар. Қўшма Штатларда меҳнатга лаёқатлиларнинг атиги 65 % иқтисодиётда[6] иштирок этади, Европа мамлакатларида эса ундан ҳам камроқ[7]. Бундан ташқари, молия, реклама ва чакана савдо каби саноат соҳаларида ишлайдиган ходимлар сони ҳам катта. Бу иш ўринларининг кўпчилиги пул-кредит иқтисодиётидан Технат лойиҳасига ўтгандан кейин йўқолган бўлар эди. Бундан ташқари, технократларнинг таъкидлашича, нарх тизимидаги харид қобилияти инсон меҳнатини ва натижада истеъмолчини пул билан таъминлашни бартараф қилувчи технология билан бузилади, воз кечиб бўлмайдиган машиналар энергиясидан фойдаланиш сабабли иш ўринлари йўқолгани ва истеъмол тизимини тубдан қайта қуриш талаб этилгани туфайли жамият дисфунксионал бўлиб қолади.
Манбалар
- ↑ ҳттп://телстар.оте.cму.эду/энвирон/м3/с3/05аccоунт.штмл}}[сайт ишламайди] Энвиронментал Деcисион макинг, Сcиэнcе анд Течнологй
- ↑ ҳттп://эcен.cом/эээ9/эcотерме.ҳтм Эcономй анд Тҳермодйнамиcс
- ↑ Cутлер Ж. Cлевеланд, „Биопҳйсиcал эcономиcс“, Энcйcлопедиа оф Эартҳ, Ласт упдатед: Септембер 14, 2006.
- ↑ Тҳе Энергй Cертифиcате эссай бй Фезер. Ан артиcле он энергй аccоунтинг ас пропосед бй Течноcраcй Инc. ҳттп://www.течноcраcй.орг/Арчивес/Тҳе%20Энергй%20Cертифиcате-р.ҳтм}}[сайт ишламайди] Артиcле он алтернативе сйстем то моней 'энергй аccоунтинғ
- ↑ Биопҳйсиcал эcономиcс — Энcйcлопедиа оф Эартҳ
- ↑ У.С. Департмент оф Лабор. „Лабор Форcе Статистиcс фром тҳе Cуррент Популатион Сурвей“. 2012-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 9-апрел.
- ↑ Эуропеан Фоундатион фор тҳе Импровемент оф Ливинг анд Wоркинг Cондитионс. „Лабоур форcе партиcипатион“ (деадлинк). 2006-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 28-декабр. (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-03-04 санасида архивланган)