ДАО ― рақамли марказлаштирилмаган автоном ташкилот бўлиб, ақлли шартнома тизими ва Этҳереум технологиясига асосланган краудфандинг платформаси[1]. Краудфандинг пул йиғиш давомида компания 2016-йилнинг баҳорида Этҳереум платформасида 150 000 000 АҚСҲ долларидан ортиқ сармоя киритишга муваффақ бўлди ва шу тариқа тарихдаги энг йирик краудфандинг лойиҳасига айланди[2].

Лойиҳа инвестиция ва молиявий бошқарувнинг тубдан янги моделини яратиш учун бу турдаги биринчи марказлаштирилмаган (қонунлар билан тартибга солинмаган ва маълум бир ҳудудга боғланмаган) лойиҳа сифатида режалаштирилган эди. Бироқ, 2016-йил июн ойида лойиҳа хакерлик ҳужуми ва инвесторлардан олинган маблағларнинг катта қисмини ўғирлаш натижасида муваффақияцизликка учради[3].

2016-йил охирида ДАО токенлари Полониэх ва Кракен биржаларида муомаладан чиқарилди[4][5].

Тарихи

2016-йил 30-апрелда слоcк.ит стартап жамоаси краудфандинг доирасида маблағ йиғиш ҳақида эълон қилди. Маблағ йиғиш 28-майгача давом этиши режалаштирилган эди ва мақсад Этҳереумда 20 000 000 доллар йиғиш эди. Бироқ, 16-майга келиб, жалб қилинган криптовалюта ҳажми доллар ҳисобида 107 000 000 дан ортиқни ташкил этди[6].

Керакли миқдордан 6 баравар кўпроқ йиғилганига қарамай, лойиҳа кодга қилинган катта ҳужум туфайли барбод бўлди, бунинг натижасида краудфандерлар томонидан қўшилган „эфир“ ўғирлаб кетилди[2].

Ғоя

ДАО Этҳереум блокчейн ва ақлли контракт тизимига асосланган сунъий интеллект томонидан бошқариладиган автоматик венчур фонди сифатида яратилган. Яратувчиларнинг ғоясига кўра, инвесторларнинг ўзлари инвесторларни қидираётган маълум лойиҳалар учун платформада овоз беришлари керак эди. Тизимни эса дастур бошқариши керак эди[2].

Бир қатор бозор экспертлари лойиҳани корпоратив бошқарувдаги ютуқ сифатида баҳоладилар. Бироқ, лойиҳанинг қулаши туфайли бу гипотезани синаб кўришнинг иложи бўлмади[3].

Лойиҳанинг қулаши

ДАО токенларини сотишдан олдин ҳам, баъзи экспертлар ГитҲубда оммавий жойлаштирилган лойиҳа кодида жуда муҳим заифликлар борлиги ҳақида огоҳлантирган эди. 2016-йил июн ойида аллақачон жиноятчилар рекурсив тармоқлар яратишга ва кўп марта эфир олишга имкон берувчи багдан фойдаланишга муваффақ бўлишди. Ҳужум натижасида лойиҳа 53 миллион АҚШ долларидан ортиқ маблағни йўқотди[6].

Манбалар

  1. ↑ „Автоматическая компания ДАО, основанная на блокчейне Этҳереум, открылась, невзирая на критику“. 14-август 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июл 2018-йил.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Компания ДАО собрала $107 млн для инвестиций в проекты для блоcкчаин-платформы Этҳереум“. 12-октабр 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июл 2018-йил.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Что такое Тҳе ДАО и как он стал крупнейшим краудфандинговым проектом в истории“ (ру). 2018-йил 12-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 5-август.
  4. ↑ „Полониэх то делист 27 алтcоинс инcлудинг ДСҲ анд ДАО“ (инглизча). 2016-йил 4-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-июл.
  5. ↑ „ДАО делистинг“ (Эн) (деадлинк). 2018-йил 12-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-июл. (Wайбаcк Мачине сайтида 12-октабр 2018-йил санасида архивланган)
  6. ↑ 6,0 6,1 Олег Парамонов. „ДАО теряет миллионы долларов в час из-за ошибки в своём коде и тянет Этҳереум за собой“ (ру). ҳттпс://хакеп.ру. 2018-йил 12-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-июл.