Ҳеч нарса китоби (инглизча: Тҳе Нотҳинг Боок) - 1974-йилда Қўшма Штатларда нашр этилган бўш саҳифалардан иборат китобдир.

Умуман олганда, ҳар қандай дафтарча бўш саҳифалар китоби ҳисобланади. Китоб ва дафтар ўртасидаги нозик фарқдан фойдаланган ҳолда, „Ҳармонй Боокс“ нашриёти 1974-йилда ҳажми 192 та бўш саҳифадан (молескин ва бошқа дафтарларнинг стандарт ҳажми) иборат бўлган „Ҳеч нарса китоби“ деб номланувчи китобни нашр қилган. Публицист Стефан Канфер бу ҳақида Тиме журналида „Ҳеч нарса китоби – арзимаган китобларнинг энг яхши пародиясидир“ деб изоҳ берди. Кўринишидан китобга талаб кучли бўлган чунки ўша йилнинг охирида 160 саҳифали иккинчи нашр тақдим этилди[1]. Ушбу нашр алоҳида сарлавҳага эга эди: „Ундан бирор нарса яратмоқчимисиз?“ (инглизча: Wанна маке сометҳинг оф ит?). Китоб муқовасида Эдуард Далбергнинг эпиграфи қайд этилган: „Ҳеч нарсани тушуниш учун кўп вақт керак бўлади“ ва нашриётчиларнинг қуйидаги изоҳлари:

Бернард Шоудан кимсасиз оролга қандай бешта китоб олиб боришини сўрашганда, у ўзи билан бешта бўш саҳифали китобни олиб кетмоқчилигини айтган. „Ҳеч нарса“ китоби айнан шундай китоб ҳисобланади. Имкониятлар чексиздир. Ўз романингизни ёзинг, ўзингизнинг рецептлар тўпламингизни яратинг, чизинг, рўйхатлар тузинг, қайдлар ёзинг, автографлар тўпланг, шеър ёзинг, таътилни режалаштиринг, кундалик ёзишни бошланг, қайдларни ёпиштиринг, кийимларни лойиҳалаштиринг, ўзингизнинг кашта тикиш ёки трикотаж услубингизни ихтиро қилинг, шунчаки ҳордиқ учун ёзинг, қўшиқларни тўпланг, муҳим саналарни белгиланг, меҳмонларнинг фикрларини тўпланг, гулларни қуритинг, севимли ҳикматларни тўпланг, кулгили ҳикояларни тўпланг ёки ихтиро қилинг, тасаввурингизни ишлатинг – бирор нарса қилинг! Ҳеч нарса китоби сизнинг китобингиз, демак у сиз хоҳлаган нарсага айланиши мумкин. Байрон айтганидек,

Агар нашрда қайд этилсангиз, бутунлай хурсанд бўлинг:
Китоб ҳеч нарса бўлмаса-да, лекин ҳали ҳам китоб![2]

Вақт ўтиши билан ғоянинг машҳурлиги ўсиб борди ва нашриёт „Ҳеч нарса китоблари“ ни нашр қила бошлади: масалан, 1980-йилда „Ҳеч нарсанинг орзу китоби“ (инглизча: Дреам Нотҳинг Боок: Слеэп он Ит!, мовий саҳифалари ва булутли тасвирлар билан) нашриётлар томонидан машҳур серияга энг янги қисса сифатида эълон қилинди[3].

Келажакда „Ҳеч нарса китоби“ Казимир Малевичнинг „Қора квадрат“ ҳамда, Жон Кейжнинг „4 дақиқа 33 сония“ песасига ўхшаш ўзига хос концептуал ҳаракат деб атала бошланди. Эҳтимол, бу математиканинг машҳур популяризатори Мартин Гарднернинг „Ҳеч нарсанинг аҳамияти“ иншосида эслатиб ўтилгани билан боғлиқдир (инглизча: Тҳе Сигнифиcанcе оф Нотҳинг).

Кейинчалик, сарлавҳали муқовага қўшимча равишда бўш саҳифалар блоки бўлган бошқа китоб нашрлари пайдо бўлди. Худди шундай 2011-йилда Британиялик Шеридан Симов "Барча эркаклар нима ҳақида ўйлайдилар " номли китобини нашр этди (инглизча: Wҳат Эверй Ман Тҳинкс Абоут Апарт Фром Сех), бўш саҳифалардан иборат бўлиб, муаллифнинг фикрига кўра, унинг „ҳайратлантирувчи хулосаси“ акс этиши керак яъни эркаклар энди ҳеч нарса ҳақида ўйламайдилар; Даилй Телеграпҳ газетасига кўра, китоб талаба ёшлар орасида катта муваффақият қозонган[4].

Манбалар