Тимон ва Пумбаа – Диснейнинг 1994-йилда чиқарилган Қирол шер анимацион филми ва унинг франшизасида илк бор намоён бўлган сурикат ва ёввойи чўчқа. Тимон образига унинг кўплаб чиқишларида Натҳан Лане (учала филмда ва мулцериалнинг дастлабки қисмларида), Мах Cаселла (Броадwай мюзикли спектаклининг асл ижрочиси), Кевин Счон (мулцериалнинг айрим қисмларида), Қуинтон Флйнн (мулцериалнинг айрим қисмларида), Бруcе Ланоил (Wилд Абоут Сафетй қисқа метражли филмларида ва Кингдом Ҳеарц ИИ ўйинида) овоз берган. Пумбаа образига эса барча классик анимацион лойиҳаларда Эрниэ Сабелла овоз берган, Броадwай саҳнасида эса у Том Алан Роббинс томонидан ижро этилган. 2019-йилда яратилган компютер графикасидаги (CГИ) ремейкда Тимон ва Пумбаа ролларини Биллй Эичнер ва Сетҳ Роген ижро этган[2]. Қизиқарли жиҳати шундаки, Натҳан Лане ва Эрниэ Сабелла дастлаб филмда чиябўриларнинг ролига кастингда қатнашган, бироқ продюсерлар уларнинг биргаликда яхши ишлашини кўриб, Тимон ва Пумбаа ролларига тайинлаган.

Тимон ва Пумбаа
Файл:Тимон (Тҳе Лион Кинг).пнгФайл:Пумбаа.пнг
Тимон (чапда) ва Пумбаа (ўнгда)
Илк бора кўринган Қирол шер (1994)
Муаллиф(лар)
Жонлантирган(лар) Тимон:
Мах Cаселла (мюзикл)
Пумбаа:
Том Алан Роббинс (мюзикл)
Овоз берган(лар) Тимон:
---- Пумбаа:
Умумий маълумотлар
Тўлиқ исми Тимон Беркоwитз ва Пумбаа Смитҳ[1]
Ирқи
  • Тимон: Сурикат (Суриcата суриcатта)
  • Пумбаа: Тўнғиз (Пҳаcочоэрус африcанус)
Жинси Эркак (иккаласи)
Оиласи
  • Симба ва Бунга (қабул қилинган ўғил ва энг яхши дўстлар)
  • Нала (қабул қилинган келин)
  • Копа (қабул қилинган набира; китобларда)
  • Пумбаа Жр. (қабул қилинган ўғил)
  • Киара (қабул қилинган набира қиз)
  • Кион (қабул қилинган набира ўғил)
  • Кову (қабул қилинган набира ўғил эри)
  • Рани (қабул қилинган набира қиз эри)
  • Ма (она; Тимон)
  • Мах (амаки; Тимон)
  • Боарис (амаки; Пумбаа)
  • Эрниэ (амаки; Пумбаа)

Кўплаб Қирол шер қаҳрамонлари сингари, Пумбаанинг исми ҳам Шарқий Африкадаги суахили тилидан олинган. Суахилида пумбаа феъли „аҳмоқ, бепарво, суст ёки эътиборсиз бўлиш“ деган маънони англатади[3]. Тимон эса филмда исми суахилида маъно англатмайдиган кам сонли қаҳрамонлардан биридир. Тимон қадимги юнонча исм бўлиб, „ҳурмат қилувчи“ маъносини билдиради. Мазкур исм, эҳтимол, Шекспирнинг Тимон оф Атҳенс трагедиясидан олинган бўлиши мумкин. Бу эса сюжети Ҳамлетдан келиб чиқадиган Қирол шер филмида Шекспир билан яна бир адабий боғлиқликни юзага келтиради. Трагедия асл Афиналик Тимон ҳаётига асосланган бўлиб, у Пелопоннес уруши даврида яшаган машҳур мизантроп эди. У Афинада яшашни рад этиб, ёлғиз ҳаёт кечирган. Бошқа бир талқинга кўра, унинг номи юнон файласуфи Тимон шарафига қўйилган. Тимон скептицизм мактаби асосчиси Пйррҳонинг шогирди бўлган.

Тимон бепарво ва тез гапирувчи сурикат бўлиб, Пумбаанинг ғояларини ўзиники қилиб кўрсатиши билан машҳур. Пумбаа эса меҳрибон, самимий ёввойи чўчқа бўлиб, баъзида қорни дам бўлиб туради, аммо у жасур жангчи. У қўчқордек ҳужумга ўтади ва агар дўсти бўлмаган бирор киши уни чўчқа деб атаса, қаттиқ хафа бўлади. Шунда у „Мени Мистер чўчқа дейдилар!“ дея бақиради. Бу сўзлар Сидней Поитиэрнинг 1967-йилда суратга олинган Ин тҳе Ҳеат оф тҳе Нигҳт филмидаги „Мени Мистер Тиббс дейдилар!“ репликасига ишора қилади. Шунингдек, Тимон ҳақиқий сурикатлардан фарқли равишда орқа оёқларида юради; табиий ҳаётда сурикатлар тўрт оёқда юради, орқа оёқларда эса фақат тик туради.

Ғоя

Консепсия

„Қирол шер“ филмини яратиш жараёнида Тимон ва Пумбаа дастлаб Мағрурлик ерларида Симба билан бирга катта бўлган ва у билан бирга ўрмонга қочиб кетган болалар сифатида тасвирланган. Бироқ кейинчалик уларнинг образлари „бегоналар ва жамиятдан четлатилган жуфтлик“ сифатида ўзгартирилди. Бу орқали Симба ҳаётида унга ғамхўрлик қиладиган, уни қаноти остига оладиган кимсалар пайдо бўлиши мақсад қилинган[4].

Дастлаб улар „Wартҳог Рҳапсодй“ номли қўшиқни куйлашлари керак эди, аммо филм ижодкорлари сюжетни олдинга силжитиш ва Симбанинг мас’улиятдан юз ўгиришини кўрсатиш мақсадида уни „Ҳакуна Матата“ қўшиғига алмаштиришган[4]. Ҳакуна Матата мусиқий саҳнасининг дастлабки версиясида Тимоннинг ўтмиши ҳақида куплет мавжуд бўлган: у ўз колониясидаги бошқа сурикатлардан фарқли, меҳнат қилишни ёқтирмайдиган ғалати шахс сифатида тасвирланган, бу эса унинг қувилишига сабаб бўлган. Аммо бу саҳна филм яратувчиларига самарасиз туюлгани сабабли олиб ташланган ва саҳна Пумбаанинг ўтмишига йўналтирилган[5].

Георге Сcрибнернинг сўзларига кўра, ссенарий муаллифи Линда Wоолвертон дастлаб Пумбаани фил сифатида тасвирлашни режалаштирган, бироқ Сcрибнер уни ёввойи чўчқа қилиб ўзгартиришни тавсия қилган[6].

Манбалар

  1. ↑ Тим Фостер. „Тен Тҳингс Ёу Май Нот Кноw Абоут Тимон анд Пумбаа“. Cелебратионс Пресс (2018-йил 11-феврал). Қаралди: 2023-йил 26-июн.
  2. ↑ „Тимон анд Пумбаа Cаст ин Дисней'с Ливе Аcтион Лион Кинг!“. cомингсоон.нет (2017-йил 25-апрел).
  3. ↑ "Пумба" ин Сwаҳили-Энглиш Диcтионарй
  4. ↑ 4,0 4,1 Кеоэниг, Давид. Моусе Ундер Гласс: Сеcрец оф Дисней Аниматион анд Тҳеме Паркс. Бонавентуре Пресс, 1994 — 227–230-бет. ИСБН 0964060515. 
  5. ↑ ДЕЛЕТЕД СCЕНЕ: Ҳакуна Матата (Тимон'с Версе) - Тҳе Лион Кинг [ЁуТубе видео]. Делетед Сcенес оф Тҳе Лион Кинг.
  6. ↑ Давид Чандлер (Септембер 1, 2018). "Cреатинг Тҳе Лион Кинг: Сторй девелопмент, аутҳоршип анд аccредитатион ин тҳе Дисней Ренаиссанcе". Ингента Cоннеcт 9 (3): 329–345. дои:10.1386/жосc.9.3.329_1.