Tobein

Тобеин (араб. اَلتَّابِعُونَ) сўзи “издошлар” ёки “ворислар” ма’носини билдириб, ислом пайғамбари Муҳаммад (с.а.в.)нинг саҳобаларига эргашган ва уларнинг та’лимотларини қабул қилиб олган мусулмонлар авлодидир ^[1]. Тобеин камида битта саҳоба билан учрашган бўлиши талаб қилинади ^[2]. Шу тариқа, тобеинлар ислом тафаккури ва ислом илмлари ривожида муҳим рол ўйнаганлар.

Мусулмонларнинг тобеинлардан кейинги авлоди “таба тобеин” деб аталади. Муҳаммад (с.а.в.) издошларининг дастлабки уч авлоди исломнинг салафларини ташкил қилади.

Тобеинлар ро'йхати

Биринчи тобеин ҳижратдан 30 йил ўтиб вафот этган Зайд ибн Ма’мар ибн Зайд бўлса, охирги тобеин Халаф ибн Халифа бўлиб, у ҳижрий 180-йилда вафот этган. Шу билан бир қаторда, Халаф ибн Халифанинг тобеинлиги масаласи ба’зи таниқли уламолар томонидан қаттиқ э’тирозга учраганлиги сабабли, тобеинлардан энг охиргиси ҳижрий

170-йилда вафот этган Жарир ибн Ҳозим бўлиши мумкин. Тобеинлардан машҳурлари қуйидагилар ^[3]:

Абон ибн Усмон
Аббод ибн Абдуллоҳ аз-Зубайр
Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн ал-Ҳанафия
Абдураҳмон ал-Авзоий
Абдураҳмон ибн Абу Лайло ал-Киндий (ваф. 701) ^[4]
Абу Муслим ал-Хавлоний Абу Ҳанифа (80-150 ҳижрий) ^[5]^[6]
Аҳнаф ибн Қайс
Али ибн Ҳусайн Зайнулобидин
Алқама ибн Қайс
Амр ибн Усмон
Омир аш-Ша’бий
Ато ибн Абу Рабоҳ (ваф. 106-ҳижрий)^[7]
Ҳаммом ибн Мунаббиҳ
Ҳасан ибн Муҳаммад ибн ал-Ҳанафия (ваф. 100-ҳижрий)
Ҳасан Басрий (21-110-ҳижрий)
Ибн Журайж
Ибн Касир ал-Маккий
Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрий (ваф. 124-ҳижрий) ^[7]
Ибн Сирин
Жа’фар ас-Содиқ
Молик Динор
Масруқ ибн ал-Ажда’ (ваф. 103-ҳижрий) ^[7]
Муҳаммад ибн Абу Бакр
Муҳаммад ал-Боқир
Мужоҳид ибн Жабр
Нофе’ Мавло Ибн Умар
Қосим ибн Муҳаммад ибн Абу Бакр (ваф. 103-ҳижрий) ^[7]
Саид ибн ал-Мусаййиб (ваф. 93-ҳижрий) ^[7]
Саид ибн Жубайр
Солим ибн Абдуллоҳ
Шайх Ҳабиб ал-Рои ^[8]
Сулайм ибн Қайс
Сулаймон ал-А’маш
Товус ибн Кайсон
Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ (ваф. 98-ҳижрий) ^[7]
Умар ибн Абдулазиз
Урва ибн Зубайр (ваф. 94-ҳижрий) ^[7]
Увайс ал-Қараний
Вуҳайб ибн ал-Вард
Яҳё ибн Са’д (ваф. 143-ҳижрий) ^[7]
Зайд ибн Али (ваф. 122-ҳижрий)
Ан-Нахаий (ваф. 714) ^[7]

Яна қаранг

Манбалар

↑ Глассе, Cйрил (2001). Тҳе Неw Энcйcлопедиа оф Ислам. Алтамира. п. 443. ИСБН 0-7591-0189-2..
↑ Эспосито, Жоҳн Л. (2003). Тҳе Охфорд Диcтионарй оф Ислам. Охфорд Университй Пресс. п. 301..
↑ Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед :0
↑ Моронй, Мичаэл Г. (1984). Ирақ афтер тҳе Муслим Cонқуэст. Принcетон, Неw Жерсей: Принcетон Университй Пресс. пп. 435, 467. ИСБН 0-691-05395-2..
↑ Мери, Жосеф W. (Оcтобер 31, 2005). Медиэвал Исламиc Cивилизатион: Ан Энcйcлопедиа. Роутледге. п. 5. ИСБН 9781135456030. "Абу Ҳанифа ис cоунтед амонг тҳе мост иллустриоус оф тҳе Таби'ун (литераллй "тҳе суccессорс,"wҳич реферс то тҳе сеcонд генератион оф Муслимс), анд соме соурcес релате тҳат ҳе мет ат леаст фоур Cомпанионс оф тҳе Пропҳет".
↑ Öнcü Сûфîлерден Фудайл б.‘Ийâд’ıн (öл. 187/802) İлмî Şаҳсиети." Şıрнак Üниверситеси İлаҳият Факüлтеси Дергиси 11.24 (2020): 159-185. "..Таби'ун аре тҳе пеопле wҳо фоллоwед Саҳаба, тҳе cомпанионс оф тҳе пропҳет), ис оне оф тҳе импортант намес ин тҳе ҳисторй оф Исламиc сcиэнcе. Фудайл, wҳо wас ан Араб, спент ҳис лифе ин тҳреэ регионс: Кҳорасан, Куфа, анд Меccа. Намес суч ас Абу Ҳанифа, Мансур бин Му'темир..".
↑ ^7,0 ^7,1 ^7,2 ^7,3 ^7,4 ^7,5 ^7,6 ^7,7 ^7,8 УСC-МСА Cомпендиум оф Муслим Техц Арчивед 2006-07-15 ат тҳе Wайбаcк Мачине.
↑ Ҳазрат Али бин Усман Ал-Ҳужwири (2001). Тҳе Кашф Ал-Маҳжуб:А Персиан Треатисе он Суфисм. Жустиcе Карам Шаҳ. Зиа-ул-Қуран Публиcатионс Лаҳоре Пакистан..

Ислом динига оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин.

[1] Глассе, Cйрил (2001). Тҳе Неw Энcйcлопедиа оф Ислам. Алтамира. п. 443. ИСБН 0-7591-0189-2..

[2] Эспосито, Жоҳн Л. (2003). Тҳе Охфорд Диcтионарй оф Ислам. Охфорд Университй Пресс. п. 301..

[:0-3] Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед :0

[4] Моронй, Мичаэл Г. (1984). Ирақ афтер тҳе Муслим Cонқуэст. Принcетон, Неw Жерсей: Принcетон Университй Пресс. пп. 435, 467. ИСБН 0-691-05395-2..

[5] Мери, Жосеф W. (Оcтобер 31, 2005). Медиэвал Исламиc Cивилизатион: Ан Энcйcлопедиа. Роутледге. п. 5. ИСБН 9781135456030. "Абу Ҳанифа ис cоунтед амонг тҳе мост иллустриоус оф тҳе Таби'ун (литераллй "тҳе суccессорс,"wҳич реферс то тҳе сеcонд генератион оф Муслимс), анд соме соурcес релате тҳат ҳе мет ат леаст фоур Cомпанионс оф тҳе Пропҳет".

[6] Öнcü Сûфîлерден Фудайл б.‘Ийâд’ıн (öл. 187/802) İлмî Şаҳсиети." Şıрнак Üниверситеси İлаҳият Факüлтеси Дергиси 11.24 (2020): 159-185. "..Таби'ун аре тҳе пеопле wҳо фоллоwед Саҳаба, тҳе cомпанионс оф тҳе пропҳет), ис оне оф тҳе импортант намес ин тҳе ҳисторй оф Исламиc сcиэнcе. Фудайл, wҳо wас ан Араб, спент ҳис лифе ин тҳреэ регионс: Кҳорасан, Куфа, анд Меccа. Намес суч ас Абу Ҳанифа, Мансур бин Му'темир..".

[:1-7] 7,0 ^7,1 ^7,2 ^7,3 ^7,4 ^7,5 ^7,6 ^7,7 ^7,8 УСC-МСА Cомпендиум оф Муслим Техц Арчивед 2006-07-15 ат тҳе Wайбаcк Мачине.

[8] Ҳазрат Али бин Усман Ал-Ҳужwири (2001). Тҳе Кашф Ал-Маҳжуб:А Персиан Треатисе он Суфисм. Жустиcе Карам Шаҳ. Зиа-ул-Қуран Публиcатионс Лаҳоре Пакистан..

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]