“Тож ал-арус мин жавоҳир ал-Қомус” (تَاج العَرُوس مِن جَوَاهِر القَامُوس; “ал-Қомус марваридларидан келин тожи”) - мисрлик олим Муртазо Забидий (1732–1790) томонидан ёзилган араб тили луғати. Монументал луғат 120 000 га яқин та’рифларни ўз ичига олган бўлиб, Файрузободийнинг “Қомус ал-муҳит” ва Ибн Манзурнинг “Лисон ал-араб” асарининг кенгайтмасидир[1]. Забидий китобни ёзишни 29 ёшида 1760-йилда бошлаган, луғатни якунлашга ўн тўрт йил вақт кетган ва 1774-йил саккизинчи сентабрда ниҳоясига етказилган[1].

Луғатнинг муқаддимасида Файрузободий луғатига ёзилган катта шарҳ келтирилган[1][2].

Забидий марҳум хотинини хотирлаш учун луғат номида “Тож ал-арус” исмини танлаган. У ўз асарида Файрузободийнинг “Қомус ал-муҳит” ва Ибн Манзурнинг “Лисон ал-араб” китобларидан фойдаланган ҳамда ўз ишини мукаммаллаштириш учун кўплаб саёҳатлар ва учрашувлар амалга оширган[3]. У аввалги китоблардаги сўз та’рифларини кенгайтирган, янги қайдлар қўшган ва олдинги ишлардаги хатоларни тузатган[4].

Забидий ўз асарини ёзишда ҳадис, тарих ва бошқа илмларга оид 115 та манбага мурожаат қилган[5].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Реичмутҳ, Стефан. Тҳе Wорлд оф Муртада Ал-Забиди: 1732-91 Лифе, Нетwоркс анд Wритингс (эн). Гибб Мемориал Труст, 2009-05-04 — 54–59-бет. ИСБН 9781909724723. 
  2. ↑ Таж ал-Арус мин Жаwаҳир ал-Қамус تاج العروس من جواهر القاموس (ар). Дар Садер, 2011. ИСБН 9789953132563. 
  3. ↑ ал-Мусаwи, Муҳсин Ж.. Тҳе Медиэвал Исламиc Републиc оф Леттерс: Арабиc Кноwледге Cонструcтион (эн). Университй оф Нотре Даме Песс, 2015-04-15 — 84-бет. ИСБН 978-0-268-15801-9. 
  4. ↑ Гоуwс, Руфус; Ҳеид, Улрич; Счwеиcкард, Wолфганг; Wиэганд, Ҳерберт Эрнст. Wöртербüчер / Диcтионариэс / Диcтионнаирес. 3. Теилбанд (эн). Wалтер де Груйтер, 2008-07-14 — 2443-бет. ИСБН 978-3-11-020339-4. 
  5. ↑ Эл-Шамсй, Аҳмед. Редисcоверинг тҳе Исламиc Cлассиcс: Ҳоw Эдиторс анд Принт Cултуре Трансформед ан Интеллеcтуал Традитион (эн). Принcетон Университй Пресс, 2020-02-11 — 57–58-бет. ИСБН 978-0-691-20124-5. 

[[Туркум:Олимлар]