Tojiddin as-Subkiy
Абу Наср Тожиддин Абд ал-Ваҳҳоб ибн Али ибн Абд ал-Кофий ас-Субкий (арабча: تاج الدين عبد الوهاب بن علي بن عبد الكافي السبكي); ёки Тожиддин ас-Субкий (арабча: تاج الدين السبكي); ёки шунчаки Ибн ас-Субкий (1327–1370) — Миср ва Левантда фаолият юритган етук сунний ислом олими. У юксак эътибор қозонган фақиҳ-муфтий, тарихчи ва мутакаллим бўлиб, шофи’ийликнинг энг етакчи фиқҳ усули назариётчиларидан бири сифатида тан олинган[2][4][5][6][7].
Тожиддин ас-Субкий | |
|---|---|
تاج الدين السبكي | |
| Унвони |
Шайх ул-ислом Қози ул-қуззот Тожуддин ал-Ҳофиз |
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди | 3-июл 1327-йил (ҳижрий 727-йил/8-йил) |
| Вафоти |
3-июл 1370-йил (43 ёшда) (ҳижрий 771-йил) Дамашқ, Сурия |
| Дини | Ислом |
| Эра | Мамлуклар султонлиги |
| Ҳудуд | Миср ва Левант |
| Мазҳаб | Суннийлик |
| Мактаб | Шофиъийлик[2] |
| Имом | Аш’арийлик[2][3] |
| Машҳур иш(лар)и |
Табақат аш-Шофи'ийя ал-Кубро (Шофи’ийлар табақотлари), Жам' ал-Жавоми' (Мажмуалар мажмуаси), Му’ид ан-Ни’ам ва Мубид ан-Ниқам (Неъматларни тикловчи ва жазо-азобларни тиювчи), Ал-Сайф ал-Машур фи Сарҳ 'Ақидат Аби Мансур (Абу Мансур ал-Мотуридий ақидаси/эътиқодига шарҳнинг қиндан суғурилган қиличи) |
| Касби | Уламо, фақиҳ, ҳадисшунос, фиқҳ усули назариётчиси, мутакаллим, тарихчи, наҳвшунос |
У 43 ёшида вафот этган бўлса-да, ўз даврининг энг яхши олимларидан бири деб ҳисобланади ва Суриянинг ўрта асрлар тарихида қайд этилган энг юқори илмий лавозимларнинг айримларини эгаллаган. У илмий ютуқлари билан, хусусан фиқҳ ва унинг усулларида мужтаҳид даражасига эришгани билан машҳур бўлиб, катта ҳурматга сазовор бўлган[7]. Ибн ас-Субкий турли илм соҳаларида кўплаб асарлар яратган[6].
Субкийлар нуфузли ва обрўли сулола бўлиб, илм билан машҳур эди. Оила аъзолари Қоҳира ва Дамашқнинг бош қозилари, Дамашқдаги жоме масжидда воизлар, ҳар икки шаҳардаги нуфузли мадрасаларда мударрислар бўлишган ҳамда мусулмон дунёсидаги энг юқори фуқаровий мансаблардан айримларини эгаллашган[8].
Манбалар
- ↑ Броcкелманн 1902, с. 89.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Босwортҳ, C.Э.; ван Донзел, Э.; Ҳеинричс, W.П.; Леcомте, Г.. Энcйcлопаэдиа оф Ислам, Неw, Леиден, Нетҳерландс: Брилл, 1997 — 744-бет. ИСБН 9004104224.
- ↑ Аданг, Cамилла; Фиэрро, Марибел; Счмидтке, Сабине. Ибн Ҳазм оф Cордоба: Тҳе Лифе анд Wоркс оф а Cонтроверсиал Тҳинкер (Ҳандбоок оф Ориэнтал Студиэс) (Ҳандбоок оф Ориэнтал Студиэс: Сеcтион 1; Тҳе Неар анд Миддле Эаст). Леиден, Нетҳерландс: Брилл Аcадемиc Публишерс, 2012 — 383-бет. ИСБН 978-90-04-23424-6.
- ↑ Беркей, Жонатҳан П. (2010). Салеҳ, Марлис Ж.. эд. "Ал-Субкī анд Ҳис Wомен". Мамлук Студиэс Ревиэw (Университй оф Чиcаго) 14: 8.
- ↑ Счачт & Босwортҳ 1995, с. 744.
- ↑ 6,0 6,1 Тҳамер Абдуллаҳ Даwоод Салман Ал-Шуаиби 2020, с. 10
- ↑ 7,0 7,1 Гибрил Фоуад Ҳаддад 2015, с. 276
- ↑ Гибрил Фоуад Ҳаддад 2015, с. 271
Адабиётлар
- Гибрил Фоуад Ҳаддад „Таж ал-Дин ал-Субки (727 АҲ – 771 АҲ, 44 Еарс Олд)“, . Тҳе Биограпҳиэс оф тҳе Элите Ливес оф тҳе Счоларс, Имамс & Ҳадитҳ Мастерс. Ас-Суннаҳ Фоундатион оф Америcа, 2 Май 2015 — 271–280-бет.
- Тҳамер Абдуллаҳ Даwоод Салман Ал-Шуаиби (17 Жуне 2020). "Имам Таж ал-Дин ал - Субки анд ҳис Метҳод оф Ҳадитҳс Аутҳентиcатион". ПалАрч'с Жоурнал оф Арчаэологй оф Эгйпт / Эгйптологй (Университй оф Анбар) 17 (6): 1–10. ИССН 1567-214Х.
- Броcкелманн, Cарл. Гесчичте дер арабисчен Литтератур (де). Э. Фелбер, 1902.
- Ḥāжжī Кҳалīфа, Муṣṭафа ибн 'Абд Аллāҳ. Кашф ал-ẓунūн ʿан асāмī ал-кутуб wа-ал-фунūн (Лехиcон библиограпҳиcум эт энcйcлопаэдиcум…) (ар, ла). Тҳе Ориэнтал Транслатион Фунд оф Греат Бритаин анд Иреланд, Ричард Бентлей, 1858 — 242, 552-бет.
- Ибн ал-ʻИмāд, ʻАбд ал-Ḥайй ибн Аḥмад. Шадҳарāт ал-дҳаҳаб фī акҳбāр мин дҳаҳаб (ар). ал-Мактаб ал-Тижāрī лил-Т̥ибāʻч wа-ал-Нашр wа-ал-Таwзīʻ, 1966 — 308–10-бет.
- Счачт, Жосепҳ; Босwортҳ, C.Э. (1995), „Ал-Субкī“, Энcйcлопедиа оф Ислам, ИХ-жилд, Леиден: Э. Ж. Брилл, 744–5-бет
- Тāж-ад-Дīн, Абū Наṣр 'Абд ал-Wаҳҳāб ас-Субкī (1908), Мйҳрман, Давид W. (муҳ.), Китāб Му'īд ал -Ни'ам wа Мубīд ан-Ниķāм (Тҳе Ресторер оф Фавоурс анд тҳе Рестраинер оф Частисеменц), Лузаc'с Семитиc Техт анд Транслатион Сериэс (араб), ХВИИИ-жилд, Лондон: Лузаc & Cо.
- 3-iyulda tugʻilganlar
- 1327-yilda tugʻilganlar
- 1370-yilda vafot etganlar
- 3-iyulda vafot etganlar
- XIV asr arablari
- XIV asr misrlik tarixchilar
- XIV asr faqihlari
- XIV asr islom ulamolari
- XIV asr musulmon mutakallimlari
- Ash’ariylar
- Misrlik ensiklopedistlar
- Misrlik imomlar
- Misrlik sufiylar
- Hadisshunoslar
- Mujaddidlar
- Musulmon islohotchilari
- Shofiʼiylar
- Shariat qozilari
- Shayx ul-islomlar
- Sunniy imomlar
- Sunniy musulmon ulamolar
- Sunniy soʻfiylar
- Ibn Arabiy tarafdorlari
- Mamluklar sultonligidan mutakallimlar