Тонй Алехандер Адамс МБЕ (1966-йил 10-октабрда туғилган) — инглиз футбол менежери ва собиқ профессионал футболчи. Адамс Арсенал ва Англия терма жамоаларида ўйнаган ва иккала жамоа сардори бўлган. Адамс ўзининг 19 йиллик футболчилик фаолиятини Арсеналда марказий ҳимоячи сифатида ўтказди[2]. У клуб мухлислари томонидан Арсеналнинг барча даврлардаги энг зўр ўйинчиларидан бири саналади ва Футбол Лигасининг 100 та афсонасига киритилган[3].

Тонй Адамс
МБЕ
Шахсий маълумот
Тўлиқ исми Тонй Алехандер Адамс[1]
Таваллуд санаси 1966-йил 10-октябр (1966-10-10) (60 ёш)[1]
Таваллуд жойи Ромфорд, Лондон, Англия
Бўйи 6 фт 3 ин (1.91 м)[1]
Амплуаси Марказий ҳимоячи
Ёшлигида аъзо бўлган клублар
1980—1983 Арсенал
Профессионал фаолияти*
Йиллар Жамоа Ишт. (Гол.)
1983—2002 Арсенал 504 (32)
Миллий терма жамоа
1987—2000 Англия 66 (5)
Бошқарган клублари
2003—2004 Wйcомбе Wандерерс
2008—2009 Порцмоутҳ
2010—2011 Габала
2017 Гранада
*Профессионал клублардаги голлари (ички чемпионат)

Арсенал билан у тўртта юқори дивизион унвонини қўлга киритди, уч хил ўн йилликда чемпионликни қўлга киритган жамоага ноёб сардорлик қилди, учта Англия кубоги, иккита Футбол лигаси кубоги, УЭФА Cуп Wиннерс' кубоги ва иккита ФА Cоммунитй Шиэлдс мукофотини қўлга киритди[4]. 2011-йил 9-декабрда Эмиратес стадионида Адамсни шарафловчи ҳайкал, Тҳиэррй Ҳенрй ва Ҳерберт Чапман ҳайкаллари очилди. У 1987-йилдан 2000-йилгача Англия терма жамоаси сафида 66 марта ғалаба қозонган ва тўртта йирик турнирда иштирок этган.

Футболчилик фаолиятини якунлагач, Адамс футбол бошқарувига ўтди ва у вақтларини Wйcомбе Wандерерс, Порцмоутҳ, Озарбайжоннинг Габала ва Испаниянинг Гранада жамоаларида ўтказди.

Ёшлиги

Ромфордда туғилган Адамс Дагенҳамда ўсган ва 1971-йилдан 1978-йилгача Ҳунтерс Ҳалл бошланғич мактабида, кейин эса 1978-йилдан 1983-йилгача Эастброок умумтаълим мактабида ўқиган[5]. Унинг амакиваччаси профессионал футболчи Стеве МаcКензиэ эди[6].

Жамоалардаги фаолияти

Адамс 1980-йилда мактаб ўқувчиси бўлган пайтида Арсенал билан шартнома имзолаган. У 1983-йилнинг 5-ноябрида биринчи дивизионда Сундерлендга қарши ўйинда, 17 ёшга тўлганидан тўрт ҳафта ўтиб, асосий жамоадаги дебютини ўтказди. Адамс 1986—1987-йилги мавсумда оддий ўйинчига айланди ва ўша мавсумда Wемблейда Ливерпоол устидан ғалаба қозонган Футбол Лигаси кубоги финалида ўзининг биринчи йирик совринини қўлга киритди.

Леэ Дихон, Нигел Wинтербурн ва Стеве Боулд билан бирга Адамс Арсенал ҳимоясида жойлашган „машҳур ҳимоя тўртлиги“нинг бир қисми бўлиб, Жорж Грехем қўл остида офсайд тузоғидан яхши интизомли фойдаланиш билан машҳур эди[7]. 1988-йил 1-январда 21 ёшида Арсенал сардори бўлди[8]; у нафақага чиққунга қадар кейинги 14 йил давомида клуб сардори бўлиб қолади.

Адамснинг кучли ҳимоя интизоми Арсеналнинг 1986—1987-йилларда Лига кубогини, кейин эса икки марта Биринчи дивизион чемпионлигини қўлга киритишига сабаб бўлган: 1988—1989-йилги мавсумнинг сўнгги ўйинида Ливерпоол устидан қозонилган ғалабадан кейин биринчи; иккинчи 1990—1991-йил. У бутун мавсумда бир марта ютқазган.

1992—1993-йилларда Адамс Англия Лига Кубоги ва Англия Кубогининг дублини қўлга киритган биринчи инглиз жамоасининг сардори бўлиш унвонига сазовор бўлди ва кейинги йили Эуропан Cуп Wиннерс' кубогини қўлга киритди[9].

Ушбу муваффақиятга қарамай, 1980-йилларнинг ўрталарида бошланган алкоголизмга қарши кураш унинг ҳаётини тобора ёмонлаштирди, чунки у тунги клубларда тез-тез жанжалларда қатнашган. 1990-йил 6-майда Адамс Форд Сиэрра русумли автомашинасини Райлеигҳ шаҳрида деворга уриб юборди ва нафас олаётганда унинг қонидаги алкогол миқдори спиртли ичимликларни ҳайдашда рухсат этилган чегарасидан тўрт баравар кўп эканлиги аниқланди. Ўша йилнинг 19-декабрида Саутенд Cроwн судида[10][11] у тўрт ойга қамоққа олинган (1991-йил 15-февралда жазо муддатининг ярмидан кейин озод қилинган).  У Буюк Британиядаги энг машҳур алкоголизмдан тузалиб кетаётганлардан бирига айланди[12]; унинг алкоголга қарши кураши 1998-йилнинг май ойида катта танқидларга сазовор бўлган Аддиcтед автобиографиясида батафсил тасвирланган[12].

Тонй Адамс ҳайкали Эмиратес стадиони ташқарисида.

Унинг тикланиши ва тузалишига 1996-йил октабр ойида Арсен Венгернинг Арсенал бош мураббийи этиб тайинланиши оз бўлсада ёрдам берди. Венгер клубнинг овқатланиш амалиёти ва футболчиларнинг турмуш тарзини ислоҳ қилди. Венгер Адамснинг ичимлик муаммоси ҳақидаги эътирофларидан кейин уни кучли эътиборга олди ва режимдаги яхшиланишлар Адамснинг карерасини бир неча йилга узайтирди. Адамс 1997–1998 ва 2001—2002-йилларда Премиэр лига ҳамда Англия кубоги жуфтликларида клуб сардори бўлиб, ўз мураббийининг тушунишини ажойиб тарзда мукофотлади; у Англия футболи тарихида уч хил ўн йилликда чемпионлик унвонини қўлга киритган жамоа сардори бўлган ягона футболчидир.

2002-йил августида, 2002—2003-йилги мавсум бошланиши арафасида Адамс деярли 20 йиллик фаолиятидан сўнг профессионал футболдан кетди, унинг сўнгги ўйини 2002-йилги Англия кубоги финали бўлди. У Арсенал сафида 674 та ўйин ўтказган (фақат Давид ЎЛеарй кўпроқ ўйнаган) ва клуб тарихидаги энг муваффақиятли сардор бўлган. Адамс ўйнаганида кийган 6-рақамли кўйлаги 2006—2007-йилги мавсумгача, Пҳлиппе Сендеросга топширилгунга қадар ишлатилмади. Ҳозирда у 2020-йилдан бошлаб Габриэлга тайинланган.

Ўйинчи сифатида нафақага чиқишидан олдин Адамс Стив Cоппелл истеъфога чиққанида Брентфорд (биринчи дивизионга кўтарилишни ўтказиб юборган) мураббийи бўлиш учун ариза берган эди, аммо унинг аризаси рад этилди[13].

2004-йилда Адамс инглиз ўйинига қўшган таъсири учун Англия футболи шон-шуҳрат залига киритилди ва 2008-йилда у клуб веи сайтида 50 та энг зўр тўпчилар сўровида учинчи ўринни эгаллади.

2011-йил 9-декабрда клубнинг 125 йиллигини нишонлаш учун Эмиратес стадиони ташқарисида Адамснинг ҳайкали ўрнатилди. Менежер Ҳерберт Чапман, Арсеналнинг барча даврлардаги энг яхши тўпурари Тҳеррй Ҳенрй[14] ва кейинчалик Деннис Бергкамп ҳам ташқаридаги ҳайкаллар билан абадийлаштирилди[15].

Халқаро карераси

Адамс (чапда) УЭФА Эуро 1988 да Англия терма жамоасида ўйнамоқда, голландиялик Марcо ван Бастен билан ўзининг учта голидан биринчисини урди.

Адамс Англия терма жамоасидаги дебютини 1987-йилда Испанияга қарши ўтказган ва УЭФА Эуро 1988 да ўйнаган. Англия барча учта ўйинда мағлуб бўлди, аммо Адамс Англиянинг турнирдаги иккита голидан бирини Совет Иттифоқи дарвозасига уриб 3:1 ҳисобида мағлуб этди. У 1966-йилги Жаҳон кубоги ғолиблигидан кейин туғилган Англия терма жамоасини ҳимоя қилган биринчи футболчи эди.

Халқаро карерасини жуда истиқболли бошлаганидан сўнг, Адамс 1990-йилларнинг бошларида бир қатор муваффақияцизликларга дуч келди. У ҳайратланарли даражадаги мураббий Боббй Робсон томонидан ФИФА Жаҳон чемпионати 1990 да терма жамоасидан четлаштирилди ва жароҳати туфайли УЭФА Эуро 1992 ни ўтказиб юборди. Англия терма жамоаси Германияга пеналтилар сериясида мағлуб бўлишдан олдин Эуро 96 ярим финалига чиқди.

Англия терма жамоаси бош мураббийи Гленн Ҳоддле Адамсдан сардорлик боғичини олиб, Алан Шеарерга берганида, бу Адамс учун ютиб юборадиган аччиқ дори бўлди. 2008-йилда мухлислар форумида сўзлаган Адамс шундай деди: „Менинг ўрнимга Гленн Ҳоддле Алан Шеарерга сардорликни берганидан бироз хафа бўлдим, лекин мен буни унутишим мумкин. Мен бунга ижобий жавоб бердим. Мен у [Ҳоддле] билан келишолмадим ва у Алан марказий ҳужумчи сифатида кўпроқ пеналти тепиши мумкин деб ўйлади. Одамлар бунга муносабатимни билишади“.

Адамс миллий жамоада ўйнашни давом эттирди, аммо у ниҳоят 1998-йилда Жаҳон кубоги финалида пайдо бўлди. Унинг халқаро чиқиши Англиянинг УЭФА Эуро 2000 даги муваффақияциз намойиши эди. Турнирдан сўнг Шеарер халқаро футболдан кетиши билан Адамс сардорликни қайтариб олди. Бироқ, бир неча ой ичида Англия 2000-йил октябр ойида Германияга Жаҳон чемпионати саралашида мағлуб бўлди, бу ўйин Wемблей стадионида ўтказилган охирги ўйин бўлиб, стадион қайта қуриш учун бузиб ташланган эди. Бу ўйин Адамс учун Wемблейдаги 60-учрашуви бўлди, бу рекорд эди. У 2000-йил 31-май куни Украинага қарши ўртоқлик ўйинида (2:0) Англиянинг иккинчи голини урганида эски Wемблей стадионида гол урган сўнгги англиялик футболчи эди. Бу унинг 1988-йилнинг ноябрида Саудия Арабистонига қарши ўртоқлик ўйинида гол урганидан кейин биринчи голи бўлди ва шу тариқа Англия терма жамоаси сафида голлар орасидаги энг узун тафовут бўйича рекорд ўрнатди.

Адамс уч ўн йилликда турнирларда иштирок этган биринчи ва ҳозиргача ягона Англия футболчиси бўлиб қолмоқда.

Ўйин услуби

2014-йилда Тҳе Гуардиандан Том Шеэн томонидан „тўхтатувчи“ (ёки эркак ҳимоячи белгиси) сифатида тасвирланган Адамс марказий ҳимоячи сифатида ўйнади. Узун бўйли, жасур, қўпол, жисмоний ва қатъиятли ҳимоячилилиги каби хусусиятлари билан бирга унинг асосий етакчилик жиҳатлари ўйинни ўқиш қобилияти ва зарбаларни вақтини белгилаш эди. Дастлаб у техник жиҳатдан тўпда энг қобилиятли ўйинчи сифатида маълум бўлмаган бўлса-да, у Венгер қўл остида ўз ўйинининг шу жиҳатини ривожлантирди ва кейинчалик тўп ўйнашда марказий ҳимоячи сифатида ажралиб чиқди, бунда у тўпни орқа томондан олиб чиқиш қобилияти, шунингдек, индивидуал югуришларга мойиллиги билан ажойиб ўйинчи сифатида танилди[16][17][18][19][20][21][22]. Бироқ, у тезлигининг етишмаслиги билан ҳам танилган[23][24].

Менежерлик ва мураббийлик фаолияти

Брунел университетида спорт фанлари даражасини бошлаганидан сўнг, Адамс 2003-йил ноябр ойида Wйcомбе Wандерерс менежери бўлди. У ўша мавсумда клубнинг Иккинчи лигага тушиб кетишига тўсқинлик қила олмади ва 2004-йилнинг август ойида клуб турнир жадвалида биринчи ўринни эгаллаган бўлса-да, форманинг йўқолиши уларни жадвалдан пастга олиб кетди[25]. У 2004-йил ноябр ойида шахсий сабабларга кўра Wйcомбедан истеъфога чиқди. Унинг ўрнини эса Жоҳн Горман эгаллади.

Фееноорд

2005-йил июл ойида Адамс Голландиянинг Фееноорд жамоасида стажёр мураббийлик ролини қабул қилди, унга ўсмирлар жамоаси бўлган Ёнг жамоаси учун алоҳида мас’улият юкланган. Кейинчалик Адамс 2006-йил январ ва феврал ойларида Утречтга биринчи жамоа стажёр мураббийи сифатида қисқа муддатга юборилди. Фееноорддалик пайти у Арсеналда ярим кунлик скаут сифатида ишлаган, Италия, Франсия ва Голландиядаги ўйинларни томоша қилган[26].

Порцмоутҳ

Адамс Порцмоутҳга 2006-йил июн ойида Ҳаррй Редкнаппнинг ёрдамчи менежери сифатида қўшилди, бу лавозим Кевин Бонднинг кетиши билан бўш қолган эди. Ёрдамчи сифатидаги биринчи мавсумида Порцмоутҳ Премиэр лигада тўққизинчи ўринни эгаллади, бу уларнинг 1950-йиллардан бери энг юқори кўрсаткичи ва 2007—2008-йилги Англия кубогини қўлга киритишига олиб келган эди. Адамс 2008-йилнинг октабр ойида Ҳаррй Редкнапп Тоттенҳамга кетганидан сўнг Жо Жордан билан бирга[27] Порцмоутҳга вақтинчалик менежер этиб тайинланган эди. Кейинчалик у тўлиқ вақтли менежер этиб тайинланди[27][28]. У 2009-йилнинг феврал ойида Порцмоутҳ атиги 10 очко тўплаган 16 ўйиндан сўнг истеъфога чиқарилган эди[29].

Габала

2010-йилнинг май ойида Адамс Озарбайжон Премиэр лигасининг Габала клубини бошқариш учун уч йиллик шартнома имзолади[30]. У 2011—2012-йилги мавсум тугаши арафасида, 2011-йилнинг 16-ноябрида Габала бош мураббийи лавозимини тарк этди[31].

2012-йил октабр ойида Адамс Габала га спорт директори сифатида қайтди[32].

Гранада

2017-йилнинг 10-апрелида Адамс 2016—2017-йилги мавсум охиригача Ла Лига курашчилари Гранада CФнинг бош мураббийи этиб тайинланди[33][34]. Мавсум охирида Гранада юқори дивизиондаги олти йиллик фаолиятини якунлаб, Ла Лигадан тушиб кетди. Адамс мураббий сифатидаги еттита ўйиннинг барчасида мағлуб бўлди ва кейинчалик ишдан бўшатилди[35].

Карера статистикаси

Клуб

Клуб, мавсум ва мусобақалар бўйича иштирок ва голлар
Клуб Мавсум Лига ФА кубоги Лига кубоги УЭФА Бошқа Жами
Дивизион Иштирок Голлар Иштирок Голлар Иштирок Голлар Иштирок Голлар Иштирок Голлар Иштирок Голлар
Арсенал 1983–1984[36] Биринчи дивизион 3 0 0 0 0 0 — — 3 0
1984–1985[36] Биринчи дивизион 16 0 1 0 1 0 — — 18 0
1985–1986[36] Биринчи дивизион 10 0 0 0 0 0 — — 10 0
1986–1987[36] Биринчи дивизион 42 6 4 0 9 0 — — 55 6
1987–1988[36] Биринчи дивизион 39 2 4 0 8 0 — — 51 2
1988–1989[36] Биринчи дивизион 36 4 2 0 5 0 — 3 1 46 5
1989–1990[36] Биринчи дивизион 38 5 3 0 4 0 — 1 0 46 5
1990–1991[36] Биринчи дивизион 30 1 3 1 4 2 — — 37 4
1991–1992[36] Биринчи дивизион 35 2 1 0 3 0 4 0 1 0 44 2
1992–1993[36] Премиэр Лига 35 0 8 2 9 0 — — 52 2
1993–1994[36] Премиэр Лига 35 0 3 2 2 0 8 2 1 0 49 4
1994–1995[36] Премиэр Лига 27 3 1 0 4 1 10 0 — 42 4
1995–1996[36] Премиэр Лига 21 1 2 0 5 2 — — 28 3
1996–1997 Премиэр Лига 28 3 3 0 3 0 1 0 — 35 3
1997–1998 Премиэр Лига 26 3 6 0 2 0 2 0 — 36 3
1998–1999 Премиэр Лига 26 1 5 0 0 0 4 1 1 0 36 2
1999–2000 Премиэр Лига 21 0 1 1 0 0 11 0 0 0 33 1
2000–2001 Премиэр Лига 26 1 4 1 0 0 8 0 — 38 2
2001–2002 Премиэр Лига 10 0 3 1 0 0 0 0 — 13 1
Жами карера 504 32 54 8 59 5 48 3 7 1 672 49

Халқаро голлар

Баллар ва натижалар биринчи бўлиб Англиянинг голлари рўйхатини кўрсатади, баллар устуни Адамснинг ҳар бир голидан кейин очкони кўрсатади[37].
Тони Адамс томонидан киритилган халқаро голлар рўйхати
Но. Сана Жой Рақиб Ҳисоб Натижа Мусобақа
1 1987-йил 11-ноябр Стадион Cрвене Зведзе, Белград, Югославия  Югославия 4-0 4-1 УЭФА Эуро 1988 саралаши
2 1988-йил 23-март Wемблей стадиони, Лондон, Англия  Нидерландия 2-2 2-2 Дўстона
3 1988-йил 18-июн Wалдстадион, Франкфурт, Германия  Совет Иттифоқи 1-1 1-3 УЭФА Эуро 1988
4 1988-йил 16-ноябр Кинг Фаҳд стадиони, Рияҳд, Саудия Арабистони  Саудия Арабистони 1-1 1-1 Дўстона
5 2000-йил 31-май Wемблей стадиони, Лондон, Англия  Украина 2-0 2-0 Дўстона

Бошқарув статистикаси

3-июн 2017
Жамоа ва хизмат муддати бўйича бошқарув рекорди
Но. Сана Жой Рақиб Ҳисоб Натижа Мусобақа
1 11-ноябр 1987 Cрвене Зведзе стадиони, Белград, Югославия  Югославия 4-0 4-1 УЭФА Эуро 1988 саралаши
2 23-март 1988 Wемблей стадиони, Лондон, Англия  Нидерландия 2-2 2-2 Дўстона
3 18-июн 1988 Wалдстадион, Франкфурт, Германия  Совет Иттифоқи 1-1 1-3 УЭФА Эуро 1988
4 16-ноябр 1988 Кинг Фаҳд стадиони, Рияҳд, Сауди я Арабистони  Саудия Арабистони 1-1 1-1 Дўстона
5 31-май 2000 Wемблей стадиони, Лондон, Англия  Украина 2-0 2-0 Дўстона

Ютуқлари

Арсенал

  • Футбол лигаси Биринчи дивизион/Премиэр лига: 1988–1989, 1990–1991[38], 1997–1998, 2001–2002[39]
  • Англия кубоги: 1992–1993, 1997–1998, 2001–2002[38]
  • Футбол Лига кубоги: 1986–1987, 1992–1993[38]
  • ФА Чаритй Шиэлд: 1991 (биргаликда)[40], 1998[41]
  • Европа кубоги эгалари кубоги: 1993–1994[38]; иккинчи ўрин: 1994–1995[42]
  • УЭФА кубоги: иккинчи ўрин 1999−2000[43]

Индивидуал

  • Арсеналнинг мавсумдаги энг яхши футболчиси: 1986−1987, 1989−1990, 1993−1994[44]
  • ПФА „Йилнинг энг яхши ёш футболчиси“: 1986–1987[45]
  • ПФА Биринчи дивизион/Премиэр лигада „Йилнинг энг яхши жамоаси“: 1986–1987, 1993–1994, 1995–1996, 1996–1997[46]
  • ПФА „Асрнинг жамоаси“ (1907—2007):
    • Аср жамоаси 1997–2007[47]
    • Асрнинг умумий жамоаси[48]
  • Премиэр лиганинг 10 мавсуми мукофотлари: (1992–1993, 2001–2002)
    • Ўн йилликнинг маҳаллий жамоаси[49]
    • Ўн йилликнинг умумий жамоаси[49]
  • Премиэр лиганинг 20 мавсуми мукофотлари: (1992–1993, 2011–2012)
    • 20 фаслнинг оммавий фантазия жамоалари[50]
    • Панел танлови 20 фаслнинг фантастик жамоалари[50]
  • Англия футболи шон-шараф зали: 2004[46]
  • Фоотбалл Леагуэ 100 Легендс[46]

Орденлар

Адабиётлар

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Тҳе 1999–2000 Оффиcиал ПФА Фоотбаллерс Фаcтфиле. Ҳарпенден: Қуээн Анне Пресс, 1999. ИСБН 978-1-85291-607-7. 
  2. ↑ Бродкин, Жон. „А нигҳт оут фор тҳе Адамс фамилй“. Тҳе Гуардиан (14-май 2002-йил). Қаралди: 28-октабр 2008-йил.
  3. ↑ „Референдум: Ис Тҳиэррй Ҳенрй Арсенал'с греатест эвер плаер?“. Арсенал Ланд. 2006-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган.
  4. ↑ „Wҳере доэс Компанй ранк амонг Премиэр Леагуэ леадерс?“. ББC Спорт.
  5. ↑ „Фоотбалл персоналитиэс оф Баркинг анд Дагенҳам“. Лондон Бороугҳ оф Баркинг & Дагенгҳам. 2012-йил 5-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-феврал 2014-йил.
  6. ↑ „Тонй Адамс, Лаурен Боотҳ, Гералдине Жамес анд Элле Маcпҳерсон шаре эхпериэнcе, стренгтҳ анд ҳопес“. наcоа.орг.ук (19-октабр 2015-йил). 12-июл 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 12-июл 2019-йил.
  7. ↑ Тҳе Жой оф Сих: Греат дефенcес, Тҳе Гуардиан, 8 Май 2009
  8. ↑ Арсенал.cом. „Гуннерс' Греатест Плаерс – 3. Тонй Адамс“. Оффиcиал Арсенал Wебсите (5–19 май 2008). 2008-йил 12-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-ноябр 2008-йил.
  9. ↑ Жоэ Ловежой. „Эуропеан Cуп-Wиннерс Cуп: Смитҳ'с стрике брингс Арсенал Эуропеан глорй: Баттлинг Лондонерс маке лигҳт оф тҳе лосс оф Wригҳт анд Женсен“. Тҳе Индепендент (5-май 1994-йил). Қаралди: 6-декабр 2020-йил.
  10. ↑ „Тонй Адамс“. Аск Мен. 2018-йил 16-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-феврал 2014-йил.
  11. ↑ Стиллман. „Стиcк Ёур Тwо Поинц Уп Ёур Арсенал“. Витал Фоотбалл (25-июл 2010-йил). 25-сентабр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-август 2022-йил.
  12. ↑ 12,0 12,1 Паул Wҳиттакер. „Адамс турнс ҳис баcк он алcоҳол“. Алcоҳол Wоркс (1998-йил март). Қаралди: 22-феврал 2014-йил.
  13. ↑ „Брентфорд снуб Адамс“. ББC Спорт (27-июн 2002-йил). Қаралди: 8-январ 2009-йил.
  14. ↑ Wилсон, Жеремй. „Арсенал то унвеил статуэс оф Тҳиэррй Ҳенрй, Тонй Адамс, анд Ҳерберт Чапман фор 125тҳ анниверсарй“. Тҳе Телеграпҳ (7-декабр 2011-йил). 12-январ 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-сентабр 2020-йил.
  15. ↑ „Арсенал унвеил Деннис Бергкамп статуэ“. ББC Неwс (22-феврал 2014-йил). Қаралди: 2-сентабр 2020-йил.
  16. ↑ Шеэн, Том. „Жоҳн Террй cаптаинед Челсеа фор тҳе 500тҳ тиме он Сатурдай - ис ҳе тҳе бест cентре-баcк ин тҳе Премиэр Леагуэ эра?“. Тҳе Индепендент (20-октабр 2014-йил). Қаралди: 27-апрел 2020-йил.
  17. ↑ Роб Багчи. „Жудгес ҳаве а блиндспот wҳен дестроерс лике Видиc плай а блиндер“. Тҳе Гуардиан (19-январ 2011-йил). Қаралди: 2-феврал 2017-йил.
  18. ↑ „Греатест 50 Плаерс - 3. Тонй Адамс“. Арсенал (31-май 2017-йил). Қаралди: 27-апрел 2020-йил.
  19. ↑ МCНИCҲОЛАС. „Ассигнинг ФИФА Cард Ратингс то 21ст Cентурй Арсенал Легендс“. Блеачер Репорт (19-сентабр 2017-йил). Қаралди: 27-апрел 2020-йил.
  20. ↑ Эccлешаре, Чарлиэ. „Тонй Адамс эхcлусиве интервиэw: 'И ҳаве дефиэд алл тҳе оддс - И тҳоугҳт И'д бе деад ат 30'“. Телеграпҳ (1-апрел 2019-йил). 12-январ 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-апрел 2020-йил.
  21. ↑ Лаwренcе, Амй. „Тҳе лост арт оф дефендинг: ҳоw стйле ҳас реплаcед солидитй ин Энгланд'с ДНА“. Тҳе Гуардиан (6-июн 2016-йил). Қаралди: 27-апрел 2020-йил.
  22. ↑ Cамедда. „Ил лато осcуро ди Тонй Адамс: ла лунга э диффиcиле баттаглиа cонтро л'алcол“ (италянча). www.гоал.cом (10-октабр 2020-йил). Қаралди: 20-октабр 2020-йил.
  23. ↑ Ҳарпер. „Террй Бутчер: Перфеcт ХИ“. ФоурФоурТwо (1-феврал 2006-йил). Қаралди: 27-апрел 2020-йил.
  24. ↑ „Виэира тҳе ҳеро ас Арсенал леаве ит лате“. Тҳе Ириш Тимес (9-декабр 1996-йил). Қаралди: 27-апрел 2020-йил.
  25. ↑ „Адамс ресигнс ас Wйcомбе манагер“. ББC Спорт (9-ноябр 2004-йил). Қаралди: 25-март 2010-йил.
  26. ↑ Стантон. „Эхcлусиве: Италиан жоб фор Гуннерс“. Сетанта (3-июн 2009-йил). 2009-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-феврал 2014-йил.
  27. ↑ 27,0 27,1 Ашдоwн, Жоҳн. „Адамс сет то бе унвеилед ас неw Порцмоутҳ манагер“. Тҳе Гуардиан (28-октабр 2008-йил). Қаралди: 28-октабр 2008-йил.
  28. ↑ „Адамс аппоинтед неw Помпей босс“. ББC (28-октабр 2008-йил). 13-феврал 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-октабр 2008-йил.
  29. ↑ „Помпей cонфирм Адамс ахе“. Скй Спорц. Бритиш Скй Броадcастинг (9-феврал 2009-йил). 9-октабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-феврал 2009-йил.
  30. ↑ Эсслемонт, Том. „Тонй Адамс' гранд планс фор Азербаижан фоотбалл cлуб“. ББC (11-май 2010-йил). Қаралди: 12-май 2010-йил.
  31. ↑ „Тонй Адамс қуиц ас манагер оф ФC Габала“. Индепендент (18-ноябр 2011-йил). Қаралди: 22-феврал 2014-йил.
  32. ↑ „Тонй Адамс ретурнс то ФC Габала ин Азербаижан – ББC Спорт“. ББC Спорт. Қаралди: 21-апрел 2019-йил.
  33. ↑ „Тонй Адамс намед ас Гранада манагер унтил энд оф сеасон“. Тҳе Гуардиан (10-апрел 2017-йил). Қаралди: 10-апрел 2017-йил.
  34. ↑ „Тонй Адамс талкс абоут ҳифccфддс роле ат Гранада CФ“. Гранада CФ wебсите (10-апрел 2017-йил). Қаралди: 10-апрел 2017-йил.
  35. ↑ „Тонй Адамс' Гранада аре релегатед – ноw тҳе реал чалленге старц“. Тҳе Индепендент (29-апрел 2017-йил). Қаралди: 21-апрел 2019-йил.
  36. ↑ 36,00 36,01 36,02 36,03 36,04 36,05 36,06 36,07 36,08 36,09 36,10 36,11 36,12 „Тонй Адамс“. 11в11.cом. Қаралди: 21-апрел 2019-йил.
  37. ↑ „Тонй Алехандер Адамс“. Энгланд Стац. 2018-йил 4-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 12-май 2019-йил.
  38. ↑ 38,0 38,1 38,2 38,3 Маннион, Дамиан. „Арсенал'с греатест эвер cаптаинс: Тонй Адамс, Патриcк Виэира, Франк МcЛинтоcк, Wожcиэч Сзcзеснй?“. ТалкСпорт (5-октабр 2011-йил). 2017-йил 25-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-май 2017-йил.
  39. ↑ „Тонй Адамс: Овервиэw“. Премиэр Леагуэ. Қаралди: 15-апрел 2018-йил.
  40. ↑ „1991/92 Ф.А. Чаритй Шиэлд“. Фоотбаллсите. 2022-йил 13-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 4-август.
  41. ↑ Мооре, Гленн. „Фоотбалл: Арсенал шоw Унитед литтле чаритй“. Тҳе Индепендент (10-август 1998-йил). Қаралди: 18-июл 2014-йил.
  42. ↑ 1995 УЭФА Cуп Wиннерс' Cуп Финал, Реc.Спорт.Соccер Статистиcс Фоундатион
  43. ↑ „Галатасарай тҳе приде оф Туркей“. УЭФА.cом. Унион оф Эуропеан Фоотбалл Ассоcиатионс (1-июн 2000-йил). Қаралди: 24-апрел 2022-йил.
  44. ↑ „Арсенал ФC Плаер оф тҳе Еар Аwард Wиннерс“. МФФ (2021). Қаралди: 19-апрел 2022-йил.
  45. ↑ „Тоо муч тоо ёунг?“. ББC Спорт. Қаралди: 7-июл 2017-йил.
  46. ↑ 46,0 46,1 46,2 „Энгланд Плаерс – Тонй Адамс 1988“. Энгланд Фоотбалл Онлине. Қаралди: 7-июл 2017-йил.
  47. ↑ „Теам оф тҳе Cентурй: 1997–2007 – тҳе Премиэршип'с финест оф тҳе ласт деcаде“. ГивеМеФоотбалл.cом. Гиве Ме Фоотбалл (5-сентабр 2007-йил). 21-октабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-июн 2016-йил.
  48. ↑ „Ёур овералл Теам оф тҳе Cентурй: тҳе wорлд'с греатест-эвер ХИ ревеалед!“. ГивеМеФоотбалл.cом. Гиве Ме Фоотбалл (6-сентабр 2007-йил). 21-октабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-июн 2016-йил.
  49. ↑ 49,0 49,1 „Оwен мисс нец аwард“. Даилй Телеграпҳ. 12-январ 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-июл 2017-йил.
  50. ↑ 50,0 50,1 „Фергиэ & Гиггс ҳоноуред“. Скй Спорц. Қаралди: 7-июл 2017-йил.
  51. ↑ Бродкин, Жон. „Адамс сеалс реcоверй wитҳ а гонг“. Тҳе Гуардиан (12-июн 1999-йил). Қаралди: 7-июл 2017-йил.

Ҳаволалар