Torban
Торбан — украин халқ торли чолғу асбоби (30-40 торли), лютнялар оиласидан, теорба ва бандура билан турдош бўлиб, боғлама пардалари билан ундан ажралиб туради.
Тавсифи
Ташқи томондан торбан немисча теорбо ва ангеликага жуда ўхшайди, лекин бандурадаги каби корпусида торлари кўпроқ. Бирор баландликдаги товушни чиқариш учун торбанчи торни пардага босиб таранглаштиради ва қисқартирилмайдиган торларни пайпаслаб овоз танлайди.
Тарихи
Торбан ХВИИ-асрнинг биринчи ярмидан ХХ-аср бошларига қадар Полша, Украина ва кейинроқ Россияда тарқалди. Торбанни Ясная Гора Тулигловскийлик поляк монахи Паулин ихтиро қилган, аммо у асосан Украинада кенг тарқалган.
Торбан ясаш қимматга тушган, мураккаб чалиш техникасини талаб қилган ва фақат зодагонлар салонлари, казак оқсоқолларида бўлган, аммо торбан чалувчиларнинг аксарияти паст табақадан эди. Кўпинча „Пан Бандураси“ деб аталадиган ушбу чолғунинг етарли даражада йўқсилбоп эмаслиги ХХ-асрнинг бошларида турмушдан олиб ташланишининг асосий сабаби бўлиши мумкин.
Адабиётлар
- Украина тадқиқотлари энциклопедияси
- ҳттп://торбан.орг Торбан тарихи (инг.)