Tort
Торт (италянча: торта / лотинча: тōрта, думалоқ нон) — қаймоқ ёки мураббо ичига намланган бир нечта кеклардан ташкил топган қандолат маҳсулоти. Кекнинг тепасида одатда крем, муз ёки мева билан безатилган.
Тортларнинг шакарсиз навлари ҳам мавжуд (масалан, жигарранг торт), „пирожноэ“ номи эса идишнинг дизайнини кўрсатади: ингредиэнтларни қатламларга ётқизиш, кейинчалик юқори қатламни безаш мумкин. Жигар торт мисолида: маёнез қатлами билан қовурилган жигар қийма торти, устига кўкатлар қўшилган.
То'ртнинг тарихи
Биринчи пирожноэ, афтидан, одамлар донни майдалашни ва шу тариқа ун олишни ўрганган пайтда пайдо бўлган экан. Ошпазлар шакарни ишлата бошлаганларида, тортлар тўғри келди. Биринчи марта Ҳиндистонда ишлаб чиқарилган қамиш шакар араб мамлакатларига келиб, у ерда Узоқ Шарқдан келтирилган зираворлар ва хушбўй зираворлар билан моҳирлик билан аралаштирилади ва пиширилади.
Овқат пишириш
Кўпчилик пирожноэ учун асослар печене ёки пирожноэ пишириқларидан тайёрланади, классик тортлар — юпқа пирожноэ (барқарорроқ асос учун) ва бир ёки бир нечта шимгичли тортларнинг комбинацияси. Бундан ташқари, пирожноэ ёки вафли кеклари баъзан тортлар учун ишлатилади (қаранг. вафли торти). Тортларни мойлаш учун одатда мураббо, қаймоқ ёки шакар билан қаймоқ, қуюлтирилган сут ишлатилади. Бундан ташқари, пирожноэ орасига сиз бир қатлам қўйишингиз мумкин мевалар, резаворлар, ёнғоқлар, тортларни оз миқдорда спиртли ичимликлар (ром, ликёр) билан намлаш. Хамирда ҳам, кремда ҳам турли хил лаззат ва ароматик қўшимчалар қўшилиши мумкин: какао кукуни, ванил; озиқ-овқат бўёқлари.
Анъанага кўра, тортлар юмалоқ шаклга эга, аммо баъзи навлар, шунингдек, тижорат мақсадида ишлаб чиқарилган тортлар тўртбурчаклар шаклда пиширилади. Бундай тортлар кўпинча бўлакларга бўлинади ва торт шаклида сотилади (масалан, Наполеон торти ва бир хил номдаги торт). Ярим шарсимон тортлар Италияда машҳур. Сўнгги пайтларда тортларнинг ғайриоддий шакллари машҳур бўлиб кетди, масалан, юлдуз ёки юрак шаклида — бу тортлар кўпинча махсус ҳолатлар учун тайёрланади.
Тортларни пишириш ва безаш ишлари ўқитилган қандолатчи ошпаз томонидан амалга оширилади.
Торт декорацияси
Крем одатда тортларни безаш учун ишлатилади (қоида тариқасида, торт қатлами учун ишлатилиб келинади), уни пирожноэ шприц билан тортнинг юқори қатламига ва унинг ён деворига сиқиб чиқаради.
Торт ҳам музлаш ёки ганаче билан қопланган. Маршмаллоw эластик шакар мастикаси кенг қўлланади, у нафақат пирожноэ қопламаси сифатида, балки қандолатчилик маҳсулотларини безаш учун ишлатиладиган декоратив фигураларни ҳайкалтарошлик қилиш учун ҳам қўлланади.
Шакар фонданти туфайли торт оқланган силлиқ кўринади ва бошқа таомлардан ажралиб туради бошқача кўришди.
Мастиканинг анъанавий сирга нисбатан асосий афзаллиги унинг пластиклигидир, у осонгина ҳар қандай шаклни олади ва сиз ундан турли хил рақамларни — ҳайвонларни, эркакларни, гулларни шакллантиришингиз мумкин. Бугунги кунда қандолатчилар мастик ва фондан фойдаланишни бирлаштиради, шу билан бирга мастикага керакли шаклни бериш учун шоҳона муздан фойдаланилиб келинкиши аниқ.
Қандолат мастикасининг таркиби ҳар хил бўлади, аммо табиий ингредиэнтлар асосни ташкил қилди келган. Асосий компонент шакар кукуни бўлиб, унга желатин, крахмал, тухум оқи, маршмаллоw қўшилиши мумкин. Виждонсиз ишлаб чиқарувчилар композицияга қўшишлари мумкин: какао мойи эквиваленти, Э466 (озиқ-овқат стабилизатори), Э1422 (ўзгартирилган крахмал), глицерин, Э471 (стабилизатор), озиқ-овқат бўёқлари, Э202 (калий сорбат).
Тортларни безашда ишлатиладиган кўплаб умумий мотифлар мавжуд экан. Улардан энг машҳурлари гуллар ва шакар шакаридан ясалган декоратив чекка, марзипан ва мастикадан ясалган ҳайкалчалар, фондан, шунингдек, турли хил музлаш турлари кабиларни мисол келтириш мумкин.
Ламбетҳ усулида (данинглизча: Ламбетҳ) шакар нақш техникаси қўлланади. Фондан билан қопланган пирожноэ қироллик креми ёрдамида нақшланган. Кейин дантелга ўхшаш яна бир нақш қўшилади. Ламбетҳ усулида қўлланадиган бошқа усулларга тортнинг четини тароқ билан шакллантириш, турли хил бурмаларни қўллаш ва шакарли шакарнинг ингичка ипларидан ҳаводор нақшлар чизиш ҳам киради.
Австралия усули бошқа мураккаб дантелга ўхшаш нақш устида қироллик музлаш намунасидан ҳам фойдаланади.
Wилтон усули[1] жуда машҳур бўлиб, у тезда машҳур бўлди, чунки ҳатто янги бошланувчилар ҳам ундан фойдаланишлари мумкин, аста-секин ўз маҳоратларини оширадилар. Энди бу техникасиз кекларни безашни тасаввур қилиш қийин. Wилтон усули безакда сариёг 'кремини ишлатишни ўз ичига олади, бу кўпинча бутун тортни қоплайди. Баъзан крем турли элементлар („жингалаклар“, „гуллар“ ва бошқалар) билан пирожноэ безаш учун ишлатилади) ва мураккаб нақшлар. Уилтон усулида маҳоратнинг учта „даражаси“ мавжуд, биринчиси — гулли нақш ва декоратив қиррани қўллаш, иккинчиси — тортга фондан тайёрлаш ва қўллаш ва қатламли техника, учинчи „даража“ эса жуда махсус ва ўз ичига олади. жуда мураккаб техника ва техникалар.
Бундан ташқари, торт безаклари сифатида мевалар, резаворлар, ёнғоқлар, марзипан шакллари, шоколад ва ҳиндистон ёнғоғи чиплари, кўпиртирилган крем ишлатилади.
Маданиятдаги торт
Тортлар тўйлар, туғилган кунлар ва бошқа махсус тадбирларда анъанавий байрам таомидир. Тўй торти одатда бир неча қатламларда тайёрланади ва тепасида янги турмуш қурганларнинг ҳайкалчалари билан безатилган. Туғилган кун учун туғилган кун торти туғилган куннинг ёшига тенг миқдорда шамлар ёки унинг ёшидаги рақамли тасвирли махсус шамлар билан безатилган бўлиши мумкин.
Тортлар машҳур одамларга нисбатан ишончсизлик ёки нафратни кўрсатиш учун отиш қуроли сифатида ишлатилади. Машҳур одамларга торт отиш одати белгиялик Ноэл Годин томонидан асос солинган, Халқаро торт бригадаси ҳаракати раҳбари, унинг фаолларидан Билл Гейц, Мишел Камдессус, Жан-Люк Годард ва бошқалар жабрланган[2].
Ўйин-кулги сифатида маъносиз торт отиш бир қатор комедия филмларининг ажралмас қисмидир. Бундай отиш сюжетга карнавал элементини қўшади. Таъкидлаганидек, М. М. Бахтин, карнавал иэрархиянинг йўқ қилиниши ва байрамона кайфиятнинг ғалабаси билан боғлиқ. Шундай қилиб, тортларни ташлаб, филмлар қаҳрамонлари завқланиш ва ўйин-кулги туйғусини кучайтиради.
20-июл куни бутун дунёда байрам — Халқаро тортлар куни нишонланади[3].
Машҳур тортлар
Манбалар
- ↑ „Тҳе ҳисторй оф cаке“. 2016-йил 20-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 12-декабр.
- ↑ См., например, Цветков А. „Кремовая артиллерия против буржуазного нарциссизма“, . Суперприсутствие: Избр. места из электрон. переписки с друзьями. М.: Ультра.Культура, 2003 — 39—50-бет. ИСБН 5-98042-029-0.
- ↑ [cаленд.ру/ҳолидайс/0/0/3209/ Международний ден торта] — cаленд.ру.
Адабиётлари
- „Торты“, Товарный словарь. Том 8. М.: Госторгиздат, 1960. (ру)
- Похлёбкин В. В. Торти // Кулинарний словар. — М.: Издателство „Э“, 2015. — С. 355—358. — 456 с. — 4000 экз. — ИСБН 978-5-699-75127-3.(ру)