Toukan
Тоукан (лотинча: Рампҳастос) — қушлар туркумининг Рампҳастинаэ кенжа туркумига мансуб қушлар туркуми. У 11 турни ўз ичига олади. Уларнинг барчаси Марказий ва Жанубий Американинг тропик ўрмонларида яшайди. Улар асосан турли мевалар билан озиқланади.[1]
Тоуканларнинг ўлчамлари (Птероглоссус инсcриптус) 130 г (4,6 оз) ва 29 см (11 дуйм), токо тоукан (Рампҳастос тоcо), 680 г (1,50 фунт) ва 63 см (25 дуйм) гача ўзгариб туради. Уларнинг таналари қисқа (оддий қарға билан солиштириш мумкин) ва ихчамдир. Қуйруқ юмалоқ бўлиб, узунлиги ярмидан тананинг бутун узунлигигача ўзгариб туради. Бўйни қисқа ва қалин. Қанотлари кичик, чунки улар ўрмонда яшовчи қушлар бўлиб, улар фақат қисқа масофаларни босиб ўтади.[2]
Таснифлаш
Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи (ИУCН) маълумотларига кўра, тоуканлар жинсига қуйидаги турлар ва кичик турлар киради:[3]
- Сариқ томоқли тукан Рампҳастос амбигуус (Сwаинсон, 1823)
- Р.а. аббревиатус (Cабанис, 1862)
- Р.а. амбигуус (Сwаинсон, 1823)
- Қўнғир тукан Р. а. Сwаинсонии (Гулд, 1833)
- Ариэл тоукан Рампҳастос ариэл (Вигорс, 1826)
- Рампҳастос бревис (Меер де Счауэнсеэ, 1945)
- Лимонсимон томоқли тоукан Рампҳастос cитреолаэмус (Гоулд, 1844)
- Мовий юзли тоукан Рампҳастос cулминатус (Гоулд, 1833)
- Cувиэр тоуcан Рампҳастос cувиэри (Ваглер, 1827)
- Қизил кўкракли тоукан Рампҳастос диcолорус (Линнаэус, 1766)
- Камалак тоукан Рампҳастос сулфуратус (Лессон, 1830)[4]
- Р. с. бревиcаринатус (Гоулд, 1854)
- Р. с. сулфуратус (Лессон, 1830)
- Катта тоукан Рампҳастос токо (Статиус Муллер, 1776)
- Р.т. албогуларис (Cабанис, 1862)
- Р.т. тоcо (Статиус Муллер, 1776)
- Оқ кўкракли тоукан Рампҳастос туcанус (Линнаэус, 1758)
- Р.т. инка (Гулд, 1846)
- Р.т. туканус (Линнаэус, 1758)
- Рампҳастос вителлинус (Лихтенштейн, 1823)
Тарқалиши
Тоуканларнинг яшаш жойи неотропиклар, Жанубий Мексикадан, Марказий Америка орқали, Жанубий Америкадан жанубдан Аргентинагача чўзилган. Улар асосан пасттекислик тропикларида яшайди, аммо Андигена туркумига мансуб тоғ турлари Анд тоғларида баланд тоғларда мўтадил иқлимида ҳам яшайди. Кўпинча тоуканлар ўрмон турлари бўлиб, асосий ўрмонлар билан чекланган. Улар иккинчи даражали ўрмонларга ем-хашак учун кирадилар, лекин асосан кўпайиш учун етарлича катта тешиклари бўлган катта эски дарахтлари бўлган ўрмонларда яшайди. Тоуканлар, айниқса, сув бўйлаб заиф тарқалган ва Ғарбий Ҳиндистонга етиб бормаган. Ягона ўрмондан ташқарида яшовчи тоукан токо тоукан бўлиб, у ўрмон четлари ва очиқ ўрмонли саванналарда учрайди.
Манбалар
- ↑ Меерс, Марc Андрé; Чен, По-Ю; Лин, Алберт Ю-Мин; Секи, Ясуаки (2008-01-01). "Биологиcал материалс: Струcтуре анд мечаниcал пропертиэс". Прогресс ин Материалс Сcиэнcе. 53 (1): 1–206. дои:10.1016/ж.пмацcи.2007.05.002. ИССН 0079-6425..
- ↑ Wҳеэлwригҳт, Натҳаниэл Т. (1 Жануарй 1991). "Ҳоw Лонг до Фруит-Эатинг Бирдс Стай ин тҳе Планц Wҳере Тҳей Феэд?" (ПДФ). Биотропиcа. 23 (1): 29–40. дои:10.2307/2388685. ЖСТОР 2388685..
- ↑ Ремсен, Ж.В. Жр.; Ҳйде, Марй Анн; Чапман, Ангела (1993). "Тҳе Диэц оф Неотропиcал Трогонс, Мотмоц, Барбец анд Тоуcанс". Тҳе Cондор. 95 (1): 178–92. дои:10.2307/1369399. ЖСТОР 1369399..
- ↑ Сезен, У.У. (2009). "Прохимитй ис нот а прохй фор парентаге ин ан анимал-дисперсед Неотропиcал cанопй палм". Проc Биол Сcи. 276 (1664): 2037–2044. дои:10.1098/рспб.2008.1793. ПМC 2677255. ПМИД 19324791..