Trans-Isroil quvuri

Транс-Исроил қувури (ибронийча: קו צינור אילת אשקלון‎), шунингдек, Типлине, Эйлат-Ашкелон қувур линияси ёки Европа-Осиё қувур линияси деб аталади. Қизил денгиздаги Ақаба кўрфазидан Ўрта ер денгизигача чўзилган Исроилдаги нефт қувур ҳисобланади. У дастлаб Эрондан олинадиган нефтни Исроил ва Европага ташиш учун қурилган.

254 км, Ашкелондаги махсус пристандан Қизил денгиздаги Эйлат портигача бўлган 42 дюймли қувур қуввати 400,000 баррел (64,000 м³) этади ва кунига ва 1.2 миллион баррелс пер дай (190,000 м³/д) тескари йўналишда етказиш имкониятига эга ҳисобланади. Қувур Эилат Ашкелон қувур линияси компаниясига (ЭАПC) тегишли ва бошқарилади у Исроилдаги бошқа бир қанча нефт қувурларини ҳам бошқаради.

Тарих

Қувур 1968-йилда Исроил ва Эрон ўртасида 50/50 % қўшма корхона сифатида қурилган. Бироқ 1979-йилги Эрон Ислом инқилобида Шоҳ Муҳаммад Ризо Паҳлавий ҳокимиятдан ағдарилгач, икки давлат ўртасидаги муносабатлар узилганидан кейин Эрон қувурдан фойдаланишни тўхтатади.

2003-йилда Исроил ва Россия ўртасида Новороссийскдан Ашкелонга танкерлар орқали етказилган, қолаверса Осиёга жўнатиш учун Эйлатдаги танкерларга қайта юкланган рус нефтини Осиё бозорларига етказиб бериш тўғрисида келишув имзоланди^[1]. Шундай қилиб, нефт дастлаб мўлжалланганига тескари йўналишда оқади. Эвропадан Осиёга борадиган бу йўл Африка бўйлаб анъанавий йўлга қараганда қисқароқ ва Сувайш канали орқали йўлга қараганда арзонроққа тушади.

2014-йил декабр ойида қувурнинг жанубий учи яқинидаги бузилиш Эврона қўриқхонасига йирик нефтнинг^[2] тўкилишига олиб келди.

2020-йил сентабр ойида эса Амирлик нефтини қувур орқали Қизил денгиздан Ўртаер денгизига ташиш бўйича дастлабки келишувга эришилади^[3].

2021-йил май ойида 2021-йилги Исроил-Фаластин инқирозида Ғазодан отилган ракета туфайли қувурнинг Ашкелон омборидаги сақлаш танки талофат кўради^[4].

Эроннинг қонуний даъвоси

1979-йилда нефт қувур олиб қўйилгандан сўнг, Эрон Исроилга қарши товон пули талаб қилди. 2016-йил 27-июн куни Швейсария Федерал трибунали ишни Эрон фойдасига ҳал қилиб 1,1 миллиард доллар ундирди^[5].

Манба

↑ „Руссиан Оил то Трансит Исраэл: Тҳе Транс-Исраэл Пипелине ис Реборн“. Wашингтон Институте (2003-йил 17-ноябр). Қаралди: 2016-йил 1-март.
↑ „ПҲОТОС: Исраэл Ҳит Wитҳ Массиве 600,000 Галлон Оил Спилл“. Тҳинк Прогресс (2014-йил 12-декабр). Қаралди: 2014-йил 5-декабр.
↑ „Исраэли пипелине cомпанй сигнс деал то бринг УАЭ оил то Эуропе“. Реутерс (2020-йил 20-октябр). Қаралди: 2020-йил 21-октябр.
↑ Счреирбер. „Транс-Исраэл пипелине Ҳит Бй Роcкет Фром Газа“ (эн-УС). Тҳе Жеwиш Воиcе (2021-йил 11-май). 2021-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 12-май.
↑ Даисс, Тим. „Исраэл Лосес Сеcретиве Оил Пипелине Cасе То Иран, Ордеред То Пай 8.1 Биллион Плус Интерест“. Форбес (2016-йил 15-август). Қаралди: 2016-йил 16-август.

[1] „Руссиан Оил то Трансит Исраэл: Тҳе Транс-Исраэл Пипелине ис Реборн“. Wашингтон Институте (2003-йил 17-ноябр). Қаралди: 2016-йил 1-март.

[TP14-2] „ПҲОТОС: Исраэл Ҳит Wитҳ Массиве 600,000 Галлон Оил Спилл“. Тҳинк Прогресс (2014-йил 12-декабр). Қаралди: 2014-йил 5-декабр.

[3] „Исраэли пипелине cомпанй сигнс деал то бринг УАЭ оил то Эуропе“. Реутерс (2020-йил 20-октябр). Қаралди: 2020-йил 21-октябр.

[4] Счреирбер. „Транс-Исраэл пипелине Ҳит Бй Роcкет Фром Газа“ (эн-УС). Тҳе Жеwиш Воиcе (2021-йил 11-май). 2021-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 12-май.

[5] Даисс, Тим. „Исраэл Лосес Сеcретиве Оил Пипелине Cасе То Иран, Ордеред То Пай 8.1 Биллион Плус Интерест“. Форбес (2016-йил 15-август). Қаралди: 2016-йил 16-август.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]