Tremor
Тремор (лотинча: тремор, „қалтираш“) — мушакларнинг қисқариши натижасида юзага келадиган ва узатилувчи афферент сигналларнинг вақтинча кечикиши билан боғлиқ бўлган тананинг ёки маълум тана қисмининг ихтиёрсиз тез ритмик тебраниш ҳаракатлари, бунинг натижасида ҳаракат амалга оширилади ва ҳолат сақланади. Чарчоқ ва кучли ҳис-туйғулар билан, шунингдек, асаб тизимининг патологияси билан тремор сезиларли даражада ошади. Хусусан, Паркинсон касаллигида патологик дам олиш тремори кузатилади. Кўпинча бу касаллик туғма болади, аксарят ҳолларда эса одам бу касалликка чалиниши мумкин. Бунинг асосий чалиниш асоси бу инсон қон томирини сиқилиши ва кенгайиши бунга копинча огир атлетика соҳасида гувоҳ болишингиз мумкин. Бу хатолик орқасидан келиб чиқадигон касаллик болиб, томир кенгайтираётган пайтда ҳар хил турдаги дори-дармон, уколлар (тес, трем, анти, бритамон) орқали келиб чиқади[манба керак].
Тремор, шунингдек, баъзан кўзларнинг фиксация ҳаракатларида ҳам учраши, ҳаракат юқори частотали ва паст амплитудага эга бўлиши, бу ҳаракатлар бармоқлар ва қўллар ва бошда ҳам, кузатилиши мумкин.
Феноменологик тасниф
- Тинчликдагитремор — тинч ҳолатда турган мушакларда пайдо бўлади.
- Ҳаракат тремор (динамик тремор) — мушакларнинг ўз-ўзидан қисқариши билан содир бўлади.
- Постурал (постурал) тремор — маълум бир ҳолатни ҳолатни ушлаб турганда пайдо бўлади (масалан, чўзилган қўлларнинг тремори).
- Кинетик тремор — ҳаракат пайтида пайдо бўлади.
- Қасддан титраш (лот . интентио — ниятдан) — нишонга яқинлашганда (масалан, бармоқни бурунга туширишга уриниш) пайдо бўлади.
Этиопатогенетик таснифи
- Физиологик ва кучайган тремор.
- Муҳим (ирсий ва спорадик) .
- Паркинсон касаллиги ва паркинсонизм синдромида паркинсон тремори.
- Бош мия (серебеллар).
- „Рубрал“ (ўрта мия).
- Дистоник .
- невропатик.
- Психоген.
- Ятроген (доривор).
Этиология
- Бирламчи (эссенсиал тремор).
- Иккиламчи — бу асосий касалликнинг намоён бўлиши (тиротоксикоз, гиперпаратироидизм, жигар ёки буйрак этишмовчилиги, мия шиши, травматик мия шикастланиши, қон томир ва бошқалар)., интоксикация ёки дориларнинг ён таъсири (масалан, антипсихотиклар, литий препаратлари [1], антиэпилептик препаратлар).
- Ирсий ёки идиопатик табиатнинг марказий асаб тизимининг дегенератив касалликларида тремор (гепатолентикуляр дегенерация, Паркинсон касаллиги, бош мия дегенерацияси, идиопатик мушак дистони).
- Психоген тремор.
Тиббий тремор турлари

Физиологик тремор — асосан қўлларда ёки тананинг бошқа қисмида (лаблар, бўйин ва бошқалар) пайдо бўладиган постурал тремор), деяри бу шаклдаги тремор бошқаларга сезилмайди. Талаффуздаги тремор, чарчоқ, гипотермия, спиртли ичимликларни кўп истеъмол қилиш, тиротоксикоз, феохромоцитома, гипогликемия, симоб, қўрғошин, мишяк, углерод оксиди билан заҳарланиш, шунингдек, бир қатор дорилар таъсирида кучли тремор пайдо бўлиши мумкин.
Треморни даволаш асосий касалликка таъсир қилишни, қўзғатувчи омиллар билан контактдан сақланишни (қаҳва, чойн истеъмол қилишни камайтириш) ўз ичига олади.
Эссентиал тремор — постурал ва кинетик тремор, одатда қўлларда кўпроқ намоён бўлади, кўпинча симметрик шакилда, баъзида ассиметрик шаклда учрайди лекин бу ирсийдир. Кўпинча қўллар билан бирга бош, оёқлар, лаблар ва товуш пайчалари иштирок этади. Ёзишнинг бузилиши (ёзувчининг спазми), тортиколлиснинг энгил даражаси, қўлларнинг мушаклари оҳангининг бироз ошиши билан бирга бўлиши мумкин, бу ҳеч қачон Паркинсон касаллигига хос бўлган қаттиқлик босқичига ўтмайди.
Паркинсон тремори тинчлик ҳолатидаги тремор бўлиб, у ҳаракат қилиш давомида камаяди, лекин дам олиш, юриш ва чалғитиш билан ёмонлашади. Бу, айниқса, Паркинсон касаллигига хосдир, лекин паркинсонизм синдроми сифатида намоён бўладиган бошқа касалликларда ҳам ўзини намоён қилиши мумкин. Айниқса асосан қўлларда кузатилади, баъзида оёқлар, жағлар, лаблар, жуда камдан-кам ҳолларда — бошда намаён бўлади. Деярли барча ҳолларда ассимметрик шакилда бўлиб, узоқ муддат давом этади.
Серебеллар тремор асосан қасддан титроқдир, лекин баъзида, айниқса, Поли склерозда, магистрал ва проксимал экстремиталарни, баъзан бош билан кечувчи секин постурал тремор ҳам пайдо бўлади.
Рубрал (мезенсефалик) тремор ёки Холмс тремори постурал ва кинетик треморларининг тинчлик тремори билан („тремор тремор“) бирикмасидир. Бу шакилдаги тремор кўпинч ўрта мия шикастланганда юзага келади ва камдан кам ҳолатларда таламас шикастланиши ҳам бунга сабаб бўлиши мумкин.
Дистоник тремор — умумий ёки фокал дистония бўлган беморларда кузатилади ва фокал ассиметрик тремордир; кўпинча дистоник фонида пайдо бўлади ва бемор тоник гиперкинезга қаршилик кўрдсатган пайтда кучаяди. лекин махсус даволовчи ҳаракатлар ёрдамида титроқни камайтириш мумкин.
Нейропатик тремор — бу постурал-кинетик тремор бўлиб, у кўп ҳолларда полиневропатияларда — И тип ирсий мотор-сенсорли нейропатия (Чарcот-Мариэ-Тиш нерв амётрофияда), хроник яллиғланиш билан кечувчи демиелинизацияларда, диспротеинемик полиневопатия, камроқ тез-тез диабетик полиневропатия ва поророфия билан кечади.
Яна қаранг
- життер.
Манбалар
Ҳаволалар
- Тремор (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-08-05 санасида архивланган)