Триэтилсурма — элемент-органик бирикма, Сб(C2Ҳ5)3 формулали сурманинг алкил ҳосиласи, рангсиз суюқлик, сувда ёмон эрийди, ҳавода ўз-ўзидан ёниши билан оксидланади.

Олиниши

  • Калий антимониднинг этил ёдид билан ўзаро таʻсири:
К3Сб+3C2Ҳ5И→Сб(C2Ҳ5)3+КИ{\дисплайстйле \матҳсф{К_3Сб + 3C_2Ҳ_5И \ \хригҳтарроw{}\ Сб(C_2Ҳ_5)_3 + КИ }}
2СбCл3+6C2Ҳ5МгБр→2Сб(C2Ҳ5)3+3МгCл2+3МгБр2{\дисплайстйле \матҳсф{2СбCл_3 + 6C_2Ҳ_5МгБр \ \хригҳтарроw{}\ 2Сб(C_2Ҳ_5)_3 + 3МгCл_2 + 3МгБр_2 }}
  • Триэтилсурма дибромидининг рух билан тикланиши:
Сб(C2Ҳ5)3Бр2+Зн→Сб(C2Ҳ5)3+ЗнБр2{\дисплайстйле \матҳсф{Сб(C_2Ҳ_5)_3Бр_2 + Зн \ \хригҳтарроw{}\ Сб(C_2Ҳ_5)_3 + ЗнБр_2 }}

Физик хусусиятлари

Триэтилсурма рангсиз суюқликдир, сувда эримайди, бензолда эрийди.

Кимёвий хусусиятлари

  • Ўз-ўзидан ёниш билан ҳаво кислороди билан оксидланади:
2Сб(C2Ҳ5)3+О2→2Сб(C2Ҳ5)3О{\дисплайстйле \матҳсф{2Сб(C_2Ҳ_5)_3 + О_2 \ \хригҳтарроw{}\ 2Сб(C_2Ҳ_5)_3О }}
  • Галогенлар билан реаксияга киришади:
Сб(C2Ҳ5)3+Cл2→Сб(C2Ҳ5)3Cл2{\дисплайстйле \матҳсф{Сб(C_2Ҳ_5)_3 + Cл_2 \ \хригҳтарроw{}\ Сб(C_2Ҳ_5)_3Cл_2 }}
  • ва алкил галогенлар билан:
Сб(C2Ҳ5)3+C2Ҳ5И→Сб(C2Ҳ5)4И{\дисплайстйле \матҳсф{Сб(C_2Ҳ_5)_3 + C_2Ҳ_5И \ \хригҳтарроw{}\ Сб(C_2Ҳ_5)_4И }}

Адабиётлар

  • Химическая энциклопедия. М.: Советская энциклопедия, 1995. ИСБН 5-82270-092-4. 
  • Рипан Р., Четяну И.. Неорганическая химия. Химия металлов. М.: Мир, 1971.