Trindadi-e-Martin-Vas
Триндаде-э-Мартин-Вас (португалча: Арқуипéлаго де Триндаде э Мартим Ваз) — Атлантика океанидаги вулқонли ороллар гуруҳи. Улар Бразилия, Эспирито Санто штатига тегишли. 1502-йилда португал навигатори Хуан де Нова томонидан кашф этилган. Улар яшамайдилар.
|
| |
| География | |
|---|---|
| Майдони | км2 |
| Денгиз сатҳидан баландлиги | м. |
| Ма'мурият | |
| Демография | |
| Қо'шимча ма'лумот | |
География

Архипелаг бешта алоҳида оролдан иборат:
- Триндаде ороли (Илҳа Триндаде), майдони — 10,1 км², баландлиги 620 метр. (20°31′30″С 29°19′30″W / 20.52500°С 29.32500°W 20°31′30″С 29°19′30″W / 20.52500°С 29.32500°W 20°31′30″С 29°19′30″W / 20.52500°С 29.32500°W.)
- Мартин-Вас ороллари (Илҳас де Мартим Ваз), майдони — 0,3 км². (20°30′00″С 28°51′00″W / 20.50000°С 28.85000°W 20°30′00″С 28°51′00″W / 20.50000°С 28.85000°W 20°30′00″С 28°51′00″W / 20.50000°С 28.85000°W.)
- Шимолий орол (Илҳа до Норте), Рача оролидан (Мартин-Вас) 300 метр шимоли-ғарбда, баландлиги 75 метр. (20°30′00″С 28°51′00″W / 20.50000°С 28.85000°W 20°30′00″С 28°51′00″W / 20.50000°С 28.85000°W 20°30′00″С 28°51′00″W / 20.50000°С 28.85000°W.)
- Рача ороли (Мартин-Вас) (Илҳа да Рача), шимоли-ғарбий учига яқин 175 метр. Соҳиллари тошлар билан қопланган. (20°30′18″С 29°20′42″W / 20.50500°С 29.34500°W 20°30′18″С 29°20′42″W / 20.50500°С 29.34500°W 20°30′18″С 29°20′42″W / 20.50500°С 29.34500°W.)
- Рочедо да Ангулҳа (Рочедо да Ангулҳа), Рача (Мартин Вас) оролидан 200 метр шимоли-ғарбда, баландлиги 60 метр бўлган текис думалоқ тош.
- Жанубий орол (Илҳа до Сул), Рача оролидан 1600 метр жанубда (Мартин-Вас), тошли чўққилар. Жанубий орол Бразилиянинг энг шарқий нуқтасидир. (20°31′00″С 28°51′00″W / 20.51667°С 28.85000°W 20°31′00″С 28°51′00″W / 20.51667°С 28.85000°W 20°31′00″С 28°51′00″W / 20.51667°С 28.85000°W.)
Триндаде
Триндаде — Бразилия қирғоқларидан 1200 км узоқликда жойлашган кичик орол (Витория шаҳридан 740 мил шарқда). Материк қирғоқларидан бир неча юз километр шарққа бориб, баъзан тошли қоялар кўринишида сув устида кўтарилган ғийбатлар ва денгиз тоғлари чизиғи чўзилган. Триндаде оролининг майдони 10,1 км² ни ташкил қилади, аммо бу тубсизликдан тахминан 5 км чуқурликдан кўтарилган улкан сув ости вулқон конусининг кичик бир қисмидир. Агар биз сув сатҳидан юқорига чиқадиган 600 м ни қўшсак, натижада конуснинг мутлақ баландлиги эр юзидаги энг катта вулқонларнинг баландлигига яқинлашади. Вулқоннинг эр усти қисми атиги 2 миллион йил. Атрофдаги боётлар ва денгиз тоғлари ҳали этарлича ўрганилмаган, аммо уларнинг текис тепалари улар бир пайтлар, эҳтимол, учинчи даврда, денгиз юзасига яқин жойлашган бўлиши мумкинлигини кўрсатади. Агар вулқон фаоллиги қайта тикланса, Триндаденинг ўзи ҳам худди шундай тақдирни кутиши мумкин.
Ҳикоя
Триндаде афсонавий Ассензао ороли бўлиб, 1502-йилда португалиялик навигатор Хуан де Нова томонидан кашф этилган ва уч аср давомида кўплаб саёҳатчиларнинг изланиш мавзуси бўлиб хизмат қилган.
1700-йилда Триндаде инглизлар томонидан қўлга олинди ва кейинчалик уни португалларга беришга мажбур бўлди. Иккинчиси у ерда 1785-йилда Ла Пероусе ташрифи пайтида мавжуд бўлган аҳоли пунктига асос солган. Бу бефойда ва қиммат турар жой тез орада ташлаб кетилди[1].
1893-йилда Тринидадга келган америкалик саргузаштчи Жеймс Харден-Хикки ўзини шаҳзода деб эълон қилиб, Тринидад князлиги ташкил этилганини эълон қилди[2][3].
1895 йил июл ойида инглизлар Атлантика океанида стратегик муҳим мавқега эга бўлган ороллар устидан назоратни қўлга киритдилар. Жеймс Харден-Хикки Триндаде ва Мартин-Васни тарк этишга мажбур бўлди. Шундан сўнг у ҳокимиятни қайтаришга, жумладан, АҚШни воситачиликка жалб қилиш орқали беҳуда ҳаракат қилди.
Кейин Бразилия ороллар устидан суверенитетини тан олди. Улар ҳозирда Бразилиянинг кичик денгиз базасига эга.
Қизиқ фактлар
Бир версияга кўра, бу ерда қароқчи Бенито Бонито Лима черковларидан талон-торож қилинган хазиналарни яширган. Бироқ, бу хазиналарнинг мавжудлиги жуда шубҳали.
Орол филмга туширилган энг машҳур НУЖ кузатувларидан бири жойлашган жой. 1958-йил 16-январда соат 12:15 да Адмирал Салданҳа Триндаденинг жанубий қирғоғида лангар қўйди ва Рио-де-Жанейрога сузиб кетишга тайёрланаётган эди. Кема экипажи ва йўловчиларидан 48 киши оролга яқинлашиб келаётган НУЖни кўрган. Бошқа тадқиқотчилар ушбу фотосуратларнинг ҳақиқийлигига шубҳа қилишади.
Манбалар
- ↑ Верн Ж. История великих путешествий. Книга третя: Путешественники ХИХ века. 1993
- ↑ Брйк, Wиллиам, „Неwс & Cолумнс“. 2006-йил 30-апрелда асл нусхадан архивланган., Неw Ёрк Пресс, в 15 но 50 (Деc 10, 2002)
- ↑ "Принcипалитй оф Тринидад: Жоҳн Ҳ. Флаглер’с Сон-ин-Лаw Ис Иц Совереигн, Селф-Проcлаимед ас Жамес И," Неw Ёрк Тимес, Жуне 10, 1894, п 23
Ҳаволалар
- „Фирст Навал Дистриcт“. 2014-йил 17-августда асл нусхадан архивланган.
- „Мартин Ж. Поwелл’с Тринидаде Исланд УФО паге“. 2010-йил 3-майда асл нусхадан архивланган.
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |