Ziyosfera

Troebrat

Троэбрат (қозоқча: Троебрат) — Қозоғистоннинг Қўстанай вилояти Узункўл туманига қарашли қишлоқ. Троэбрат қишлоқ округининг маъмурий маркази ва ягона аҳоли пункти. Қишлоқ ҳудудидан Қўстанай — Петропавловск автомобил йўли ўтади. Пресногорковская темир йўл станцияси ҳисобланади[1]. Қишлоқнинг шимолида Троэбратное кўли, қишлоқдан 3 км шимоли-ғарбда — Катта Байдачек кўли жойлашган.

Тарихи

Хутор Троэбрат тарихи

Қишлоқнинг расмий асос солинган санаси 1954-йил — тегилмаган ерларни ўзлаштириш даври. Бироқ, бу сайтдаги Троэбрат фермаси 1900-йилда Юқори Алабуга Чмутов, Папулов ва Эрмаков деҳқонлари томонидан ташкил этилган[2]. Фермер хўжалиги ўз номини шу уч деҳқондан олган бўлса керак. Ўша пайтда Троэбрат ва унинг атрофидаги ерлар Россия империясининг Оқмўла вилояти Петропавловск тумани таркибига кирган[3]. Троэбрат фермаси ва унинг атрофидаги фермалар, қишлоқлар ва редутлар Сибир казаклари армиясининг Горкий (Тобол-Ишим) мустаҳкамланган чизиғини ташкил этди[2]. Фуқаролар уруши даврида турар-жой, қўшни казак қишлоқлари сингари, бошлиқларнинг ўзлари томонидан назорат қилинган. Қизиллар фермани фақат 1919-йил сентябр ойининг бошларида эгаллаб олишди[2].

Совет даври. Қишлоқнинг ташкил топиши ва ривожланиши

Замонавий Троэбратнинг тарихи темир йўл ва Пресногорковская станцияси қурилганидан кейин бошланади. Горкая линиясининг эски аҳолисидан ташқари, бу ерда Россиянинг Европа қисмидан келган кўчманчилар ҳам жойлашдилар. Шимолий рус типидаги турли диалектларнинг ўзаро таъсири пайтида (Вологда, Перм ва бошқалар) бу соҳада тўлиқ юзли шевалар ривожланган[4]. Собиқ ферма кучли темир йўл узрасига айланди[5]. Қишлоқда элеватор, нефт омбори, автобаза қурилди. Мамлакатнинг турли бурчакларидан одамлар келишди. Ишчи посёлкаси ўсиб, ривожланди. Иккита мактаб, „Чайка“ кинотеатри, қишлоқ касалхонаси очилди.

Посцовет даври

1991-йилда СССР парчаланиб кетганидан сўнг қишлоқ хароб аҳволга тушиб қолган. Иқтисодий таназзул туфайли оммавий эмиграция бошланди. Россия аҳолисининг бир қисми ўз этник ватанларига — Россияга, асосан, энг яқин Курган вилояти, шунингдек, Свердловск, Челябинск вилоятлари ва бошқа вилоятларга жўнаб кетишди. Аҳолининг арзимас қисми Қозоғистон ёки бошқа мамлакатлардаги аҳоли пунктларига кетган. 2012-йил 1-сентябрда Россия билан шаҳар атрофидаги темир йўл алоқаси тўхтатилди: Пресногорков-Қўрғон электр поэзди бекор қилинди[6].

Географияси

Троэбрат Шимолий Қозоғистонда, Қўстанай вилоятининг шимоли-шарқий қисмида, Шимолий Қозоғистон вилояти билан чегарасида жойлашган. Шарқда қишлоқ Шимолий Қозоғистон вилоятининг Нуримбет қишлоғига туташган. Россия билан чегара Троэбратдан 20 км шимолда жойлашган. Қишлоқнинг жанубида Қўстанай — Петропавловск автомобил йўли ўтади. Автобуслар бу шаҳарлар ўртасида ишлайди, Троэбратда тўхташда автовокзал жойлашган. Аҳоли пункти орқали Қўрғон -Новоишимская темир йўл линияси ўтади. Бу ерда Пресногорков юк-йўловчи ташувчи стансияси жойлашган. Стансиядан ўтадиган ягона йўловчи поэзди: Пресногорков — Павлодар/Павлодар — Пресногорков ҳисобланади[7]. Темир йўл аҳоли пунктини деярли иккита тенг қисмга ажратади. Маҳаллий аҳоли уни „чизиқ“, қишлоқнинг темир йўлнинг нариги томонидаги қисмларини — „чизиқдан ташқари“ ва қишлоқнинг бошқа қисмидагиларини — „Залининский“ деб аташади. Йўл масофалари[8]:

  • Россия билан чегарагача — 53 км;
  • Туман маркази — Узункўл қишлоғига — 80 км;
  • Вилоят маркази — Қўстанай шаҳригача — 245 км;
  • Россиянинг энг яқин йирик шаҳри Кургангача — 170 км;
  • Шимолий Қозоғистоннинг энг яқин йирик шаҳри — Петропавловгача — 218 км.

Аҳолиси

1999 йилда қишлоқ аҳолиси 2634 кишидан (1248 эркак ва 1386 аёл) иборат эди[9]. 2009-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, қишлоқда 2413 киши (1171 эркак ва 1242 аёл) яшаган[9].

Эътиборли жиҳати

"Мени фавворада кутиб олинг" филмининг бир қисми Троэбратда бўлиб ўтди.

Манбалар

  1. ↑ „База КАТО“. Агентство Республики Казахстан по статистике. 2013-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 20-июн.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 С. Н. Виниченко. Книга для чтения по истории Казахстана, Пресногорьковка, 2014. [сайт ишламайди]
  3. ↑ „Карта Петропавловского уезда Акмолинской области 1912 г. — ЭтоМесто“. 2018-йил 13-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  4. ↑ Русскиэ говори вторичной зони заселения
  5. ↑ „Официальный Интернет-ресурс Акимата района Узунколь“. 2020-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  6. ↑ Курганская област может отказаця от электричек[сайт ишламайди]
  7. ↑ „Станция Пресногорьковская — Точка на карте“. 2020-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  8. ↑ „Рассчёт расстояний между населёнными пунктами/Кольские Карты“. 2020-йил 1-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года“. Агентство Республики Казахстан по статистике. 2013-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 20-июн. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi