Troyak

Трояк — номинал қиймати уч тийин бўлган кумуш Полша тангаси.
Трояк зарб қилиш 1528 йилда (Литвада 1546-йилдан) Краков ва Торун зарбхоналарида, кейинроқ (1580-йилдан) Ҳамдўстликнинг деярли барча фаолият кўрсатувчи танга зарбхоналарида бошланган. Трояк масаласи 1588—1627-йилларда қирол Сигисмунд ИИИ даврида энг катта ҳажмга етди. Унинг даврида тангаларнинг бу номинал қиймати бир ярим тийин билан бирга энг машҳурларидан бирига айланди. Узоқ танаффусдан сўнг 1650-1665 ва 1684—1685-йилларда трояк зарб қилиш қайта бошланди. Кейинчалик, уларнинг озод этилиши вақти-вақти билан содир бўлди (1706, 1753-1756 ва 1765-1794).
Паст навли немис тангаларидан ясалган дастлабки учликларнинг вазни 6,179 г (2,3 г соф кумуш) бўлиб, кейинчалик у давлат буюртмасига кўра ўзгарган: 1580 дан 2,4 граммгача (тахминан 2 грамм соф кумуш) ; 1604 — 2,1 г (1,85 г соф кумуш); 1616 — 1,88 г (1,53 г соф кумуш); 1623 — 1,97 г (0,90 г соф кумуш); 1654 — 0,93 г (0,82 г соф кумуш); 1677 — 1,68 г (0,68 г соф кумуш). 1765—1794-йилларда мисдан Полша трояклари ишлаб чиқарилган (Мис троякни зарб қилишга биринчи уриниш 18-асрнинг 50-йилларида ИИИ августда қилинган, аммо ИИИ августдаги мис трояк синов тангаси бўлиб қолган). 1794-йилда Австрия Галисия, 1810—1814-йилларда Варшава герсоглиги, 1815—1841-йилларда Полша Қироллиги ва 1835-йилда эркин Краков шаҳри учун мис трояк зарб қилди. Трояк 16—17-асрларда Украинанинг пул муомаласида энг кенг тарқалган тангалардан бири бўлган. Украина танга жамғармаларида трояк, асосан, Полша ва Литва тангалари, шунингдек, Пруссия ва Рига тангалари мавжуд.
Шунингдек
- Ироний трио
Манбалар
Адабиёт
- Зварич В.В.. Нумизматический словарь, изд. 3-е, доп., Львов: Вища школа, 1979.
- Шуст Р.М. Трояк // Енсиклопедія історії України. — Киïв: Наукова думка, 2013. — Т. 10. — ИСБН 978-966-00-1359-9.