Tsinandali
Цинандали грузинча: წინანდალი | |
|---|---|
| Қишлоқ | |
 | |
| Мамлакат | Грузия |
| Мунисипалитет | Телави мунисипалитети |
| Аҳолиси (2014) |
2 675[1] |
| Миллий таркиб | Грузинлар 99,4 %[2] |
| Вақт минтақаси | УТC+4 |
| Телефон коди | +995 |
| Автомобил коди | ГЕ |
Цинандали (грузинча: წინანდალი) — Грузиянинг Кахети вилоятидаги Телави мунисипалитетига қарашли бўлган қишлоқ.
Цинандали Гомбори тоғининг шимолий-шарқий ёнбағрида, денгиз сатҳидан 560 м баландликда, Телавидан 10 км ва Тбилисидан 79 км шарқда жойлашган. Қишлоқ ёнидан Алазани дарёси оқади. Шунингдек, Чавчавадзенинг мулки ва Цинандали оқ шароби билан машҳур.[3][4][5][6]
Тарихи
Александр Чавчавадзе Цинандалини отаси княз Гарсевандан мерос қилиб олди. Цинандалининг янги эгаси ҳисобланмиш Александр, бу масканни таъмирлаб, янги уй ва манзарали боғ барпо этди (1835). Чавчавадзе тез-тез меҳмонларни, шу жумладан, чет эллик меҳмонларни (Грибоедов[7], Пушкин, Лермонтов, Одоевский ва Александр Дюмас бу жойда бўлган)[8] қабул қилиб, уларни мусиқа, хушчақчақ суҳбат ва, хусусан, ишлаб чиқарилган майда винолар билан хушнуд этган. Европалик шароб буюртма берувчилар билан таниш бўлган Чавчавадзе мамлакатдаги энг йирик шароб заводини қурди ҳамда у ерда Европа ва кўп асрлик грузин виночилик анъаналарини бирлаштирди. Қуруқ оқ Цинандали шароби Цинандалининг рамзига айланди.[9]
Чавчавадзега тегишли бўлган қишлоқ 1854-йил 2-июлда Имом Шомил тоғли ҳудудларининг рейдидан анча азият чекди. Ҳужумчиларга Шомилнинг ўғли Ғози-Муҳаммад буйруқ берган. Ҳужумчилар мол-мулкларни талон-торож қилиб, Александрнинг ўғли шаҳзода Давид Чавчавадзенинг рафиқасини, унинг бева синглиси Варвара Орбелиани, уларнинг фарзандлари ва кўплаб қариндошларини ўғирлашди. Ушбу воқеа нафақат Россияда, балки Ғарбда ҳам кучли резонанс туғдирди. 1855-йил 22-мартда узоқ музокаралардан сўнг, асирларни Шомилнинг ўғли Жамолиддин ва 40 000 рубл кумуш эвазига озод этишга келишдилар.[10]
Давид Чавчавадзе вафотидан сўнг (1884) Россия жамоат банкининг қарзини тўламаганлиги сабабли, мулк император оиласининг мулкига ўтди. Цинандалидаги уй эса архитектор А. Г. Озеров лойиҳасига биноан реконструксия қилинди. Цинандали боғи 1887-йилда таъмирланиб, 1917-йилда давлат мулкига айланди.
1947-йилда мулкда музей ташкил этилди.[11]
Манбалар
- ↑ „მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014“. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). Қаралди: 27 ივლისი 2016.
- ↑ „Этҳниc cомпоситион оф Георгиа 2014“. 2020-йил 20-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 5-октябр.
- ↑ ღვინო ,,წინანდლის" წარმოების მიკროზონა(груз.)
- ↑ Принcе Алехандер Чавчавадзе Цинандали Эстате wине cоммерcиал
- ↑ Вино в Цинандали: винодельня при Усадьбе Чавчавадзе
- ↑ „БРЭ. Тифлисская губерния. Виноделие (в т. ч. хозяйства удельного ведомства Цинандали, Напареули)“. 2020-йил 2-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 5-октябр.
- ↑ Александр Грибоедов: «Спешите в Тифлис, не поверите, что за роскошь!»
- ↑ Грустная красота усадьбы княжеского рода Чавчавадзе
- ↑ Голдстеин, Дарра (1999), Тҳе Георгиан Феаст: Тҳе Вибрант Cултуре анд Саворй Фоод оф тҳе Републиc оф Георгиа, п. 53. Университй оф Cалифорниа Пресс, ИСБН 0-520-21929-5.
- ↑ Гаммер, Моше (1992), Муслим ресистанcе то тҳе цар, пп. 272-4. Роутледге, ИСБН 0-7146-3431-Х.
- ↑ Дом-музей Александра Чавчавадзе в Цинандали