Туберкулин, шунингдек, тозаланган оқсил сифатида ҳам танилган, сил касаллигини ташхислашда ишлатиладиган оқсилларнинг бирикмасидир.Ушбу фойдаланиш туберкулин тери тести деб аталади ва фақат юқори хавф остида бўлганлар учун тавсия этилади[1].Тери тестини ишончли бошқариш катта ҳажмдаги машғулотлар, назорат ва амалиётни талаб қилади. Инъэкция терига амалга оширилади. наме="CДC2017">„Туберcулин Скин Тестинг“. www.cдc.гов. 2017-йил 9-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 8-январ.</реф>.

Умумий ножўя таъсирлар орасида қизариш, қичишиш ва инекция жойида оғриқ мавжуд„Туберcулин“. Тҳе Америcан Соcиэтй оф Ҳеалтҳ-Сйстем Пҳармаcисц. 2017-йил 9-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 8-январ.„Туберcулин“. Тҳе Америcан Соcиэтй оф Ҳеалтҳ-Сйстем Пҳармаcисц. Арчивед фром тҳе оригинал он 9 Жануарй 2017. Ретриэвед 8 Жануарй 2017.</реф>.Баъзида аллергик реакциялар пайдо бўлиши мумкин[2]. Илгари БCГ билан эмланган ёки бошқа турдаги микобактериялар билан касалланганлар учун тест нотўғри ижобий бўлиши мумкин[1].Инфекциядан кейин ўн ҳафта ичида, олти ойдан кичик бўлганларда ва кўп йиллар давомида инфекцияланганларда тест нотўғри салбий бўлиши мумкин[1].Ҳомиладорлик пайтида фойдаланиш хавфсиздир[1].

Туберкулин 1890 йилда Роберт Коч томонидан кашф этилган [3]. Сил касаллиги (ТБ) этиологияси бўйича ўзининг иши билан машҳур бўлган Кох патоген ва кейинчалик Коч постулатлари деб номланган ўзига хос касаллик ўртасида ўрнатилишига ёрдам берадиган турли хил қатъий кўрсатмаларни ишлаб чиқди[4][3]. Туберкулин Мйcобаcтериум туберcулосис экстрактидан тайёрланади[2].

Тарих

Ихтиро

Туберкулин оқсили 1890-йилда немис олими ва шифокори Роберт Кох томонидан ихтиро қилинган. Туберкулин туберкулёз таёқчасининг глицерин экстракти бўлиб, сил касаллигини даволаш воситаси сифатида ишлаб чиқилган. Бу дастлаб сил касаллигини даволовчи восита ҳисобланиб, беморларга тери остига културли филтратлар орқали тўпланган жигарранг, шаффоф суюқлик дозасида берилган[5].Бироқ, даволаниш ўлимнинг кўрсаткичларини камайишига олиб келмади. </линк>

1890-йилда беморларга туберкулин билан даволаш биринчи марта берилганда, кўпчилик беморларда 4-5 соат давом этган фебрил реакция қайд этилган. Ушбу реакцияларнинг аломатлари қусиш, конституциявий аломатларнинг бошқа шакллари билан бирга келган иситмани ўз ичига оладиҲуэбнер, Робин Э.; Счеин, Майбелле Ф.; Басс, Жоҳн Б., Жр. (1993). "Тҳе Туберcулин Скин Тест". Cлиниcал Инфеcтиоус Дисеасес 17 (6): 968–975. дои:10.1093/cлинидс/17.6.968. ИССН 1058-4838. ПМИД 8110954. ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/4457498. Ҳуэбнер, Робин Э.; Счеин, Майбелле Ф.; Басс, Жоҳн Б., Жр. (1993). „Тҳе Туберcулин Скин Тест“. Cлиниcал Инфеcтиоус Дисеасес. 17 (6): 968–975. дои:10.1093/cлинидс/17.6.968. ИССН 1058-4838. ЖСТОР 4457498. ПМИД 8110954.{{cите жоурнал}}: CС1 маинт: мултипле намес: аутҳорс лист (линк)</реф>.Беморларда бу аломатлар такрорлангандан сўнг, Кох вақт ўтиши билан даволаш дозаларини ошириб юбориш силнинг енгил ҳолатларида тезроқ ва самаралироқ даволанишга олиб келишини, шунингдек, ривожланиши секинроқ, аммо прогрессив бўлган жиддийроқ ҳолатларни қайд этди />.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Туберcулин Скин Тестинг“. www.cдc.гов. 2017-йил 9-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 8-январ.„Туберcулин Скин Тестинг“. www.cдc.гов. Арчивед фром тҳе оригинал он 9 Жануарй 2017. Ретриэвед 8 Жануарй 2017.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Туберcулин“. Тҳе Америcан Соcиэтй оф Ҳеалтҳ-Сйстем Пҳармаcисц. 2017-йил 9-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 8-январ.„Туберcулин“. Тҳе Америcан Соcиэтй оф Ҳеалтҳ-Сйстем Пҳармаcисц. Арчивед фром тҳе оригинал он 9 Жануарй 2017. Ретриэвед 8 Жануарй 2017.
  3. ↑ 3,0 3,1 Эванс, Алфред С.. Баcтериал Инфеcтионс оф Ҳуманс: Эпидемиологй анд Cонтрол (эн). Спрингер, 2013 — 605-бет. ИСБН 9781475711400. 
  4. ↑ Тяги, Жая С. (2006-09-01). "Тҳе тимелесс легаcй оф Роберт Коч" (эн). Ресонанcе 11 (9): 20–28. дои:10.1007/БФ02834330. ИССН 0973-712Х. ҳттпс://дои.орг/10.1007/БФ02834330. 
  5. ↑ Ҳуэбнер, Робин Э.; Счеин, Майбелле Ф.; Басс, Жоҳн Б., Жр. (1993). "Тҳе Туберcулин Скин Тест". Cлиниcал Инфеcтиоус Дисеасес 17 (6): 968–975. дои:10.1093/cлинидс/17.6.968. ИССН 1058-4838. ПМИД 8110954. ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/4457498. 

Ҳаволалар