Turk choyi

Турк чойи (туркча: çай) — туркий мамлакатларда машҳур қора чой тури[1].
Ишлаб чиқариш
Туркияда ишлаб чиқариладиган чойнинг катта қисми шарқий Қораденгиз соҳилидаги Ризе вилоятининг Ризе вилояти бўлиб, у ёғингарчилик кўп, унумдор тупроқли юмшоқ иқлимга эга[2]. Бундай чой одатда оддий қора чой билан бир хил ишлов беришдан ўтади, гарчи у махсус қуюқ қизил рангга эга[3].
Миллий турк чойи етиштириш 1928-йилда президент Кемал Ататурк ташаббуси билан бошланган ва у мамлакатга қўшни Грузиядан уруғ ва кўчат олиб келишни буюрган. 1938-йилдан чой Туркияда саноат миқёсида етиштирилган.
2004-йилда Туркия 205,5 минг тонна чой ишлаб чиқарди (жаҳондаги умумий чой ишлаб чиқаришнинг 6,4 %), бу уни дунёдаги энг йирик чой етказиб берувчилардан бирига айлантирди[4]. Туркиянинг ўзида йилига тахминан 120 минг тонна чой истеъмол қилинади, қолгани экспорт қилинади. Чой етиштириш бўйича Туркия дунёда Хитой, Ҳиндистон, Кения ва Шри-Ланкадан кейин Ветнам, Индонезия ва Япония каби давлатларни қувиб ўтиб, 5-ўринда туради[5][6].
2004-йилда Туркия аҳоли жон бошига чой истеъмоли бўйича дунёда 1-ўринни эгаллади, бу киши бошига 2,5 кг[7].
Тайёрлаш жараёни
Турк чойи одатда махсус қўш чойнак ёрдамида тайёрланади (туркча: çайданлıк). Катта пастки чойнакда сув қайнатилади. Кейин қайноқ сувнинг бир қисми кичикроқ юқори чойнакда бир неча қошиқ майдаланган чой баргларини тайёрлаш учун ишлатилади. Қолган чойни суюлтириш учун индивидуал имтиёзларга қараб ишлатилади: ёки кучли чой (туркча: кою — „қоронғи“), ёки заиф (тур туркча: аçıк — „ёруғлик“)[8]. Турк чойи анъанавий тарзда лолалар шаклидаги кичик шиша идишларда хизмат қилади (туркча: инcе белли) шакар кублари билан.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ ҳттпс://cе-ху.ливежоурнал.cом/48290.ҳтмл
- ↑ Эргенер, Реşит.. Абоут Туркей : геограпҳй, эcономй, политиcс, религион, анд cултуре. Боулдер, CО: Пилгримс' Проcесс, 2002. ИСБН 0-9710609-6-7, 978-0-9710609-6-8.
- ↑ ҳттпс://cе-ху.ливежоурнал.cом/48290.ҳтмл
- ↑ „Wорлд теа продуcтион реачес неw ҳигҳс“. www.фао.орг. 28-апрел 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 31-июл 2020-йил.
- ↑ 9 самих значимих стран-производителей чая на планете (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-11-08 санасида архивланган) // Эхпертологй.ру.
- ↑ ҳттпс://cе-ху.ливежоурнал.cом/48290.ҳтмл
- ↑ қўш чойнак
- ↑ ҳттпс://cе-ху.ливежоурнал.cом/48290.ҳтмл