Туркистон таракани[1] ёки қизил таракан номи билан ҳам танилган суварак тури. Шимолий Африкадан Марказий Осиёгача бўлган ҳудудда яшайди. Вояга етган эркаклар жигарранг ёки қизил рангда бўлади, қанотлари сарғиш рангли бўлади.

Яшайдиган ҳудудлари

Туркистон сувараги очиқ жойларда яшайдиган ҳашарот[2][3][4]. Арабистонда фермаларда ва водийлардаги тошлар остида яшайди ва асосан кечалари озиқланади[5].

Тарқалиши

Ушбу тур Марказий Осиё, Кавказ тоғлари ва шимоли-шарқий Африкада учрайди[6][7].

АҚШда пайдо бўлиши

Туркистон суварагини биринчи марта 1978-йилда АҚШда, Калифорниядаги собиқ Шарп армиясининг омбори атрофида пайқашган, кўп ўтмай Техасдаги Форт Блиссда ва бошқа бир қанча ҳарбий базаларда пайдо бўлган[8].Тадқиқотчиларнинг фикрича, тур Марказий Осиёдан, эҳтимол Афғонистондан қайтган ҳарбий техникада келган[8][9].

Фойдаланилиши

Уй ҳайвонлари учун озиқ-овқат

АҚСҲда Туркистон сувараклари баъзан уй ҳайвонлари, судралиб юрувчи ҳайвонлар ва бошқа ҳашаротхўр ҳайвонларни боқиш учун фойдаланилади[8][10]. Туркистон сувараги крикетларга ўхшаш юқори протеинли, кам ёғли озуқа таркибига эга. Туркистон сувараклари Б12 витаминига бой[11].

Расмлар

Манба

  1. ↑ ҳттп://эол.орг/пагес/1076305/намес?алл=1
  2. ↑ Флойд Г. Wернер. Инсеcц оф тҳе Соутҳwест. Фишер Боокс, 1994 — 5–6-бет. ИСБН 978-1-55561-060-9. Қаралди: 2013-йил 13-декабр. 
  3. ↑ Хавиэр Боннефой. Публиc Ҳеалтҳ Сигнифиcанcе оф Урбан Песц. Wорлд Ҳеалтҳ Организатион, 2008 — 35-бет. ИСБН 978-92-890-7188-8. Қаралди: 2013-йил 13-декабр. 
  4. ↑ Ким, Тина; Руст, Мичаэл К. (Деcембер 2013). "Лифе Ҳисторй анд Биологй оф тҳе Инвасиве Туркестан Cоcкроач (Диcтёптера: Блаттидаэ)". Жоурнал оф Эcономиc Энтомологй (Энтомологиcал Соcиэтй оф Америcа) 106 (6): 2428–2432. дои:10.1603/эc13052. ПМИД 24498744. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_жоурнал-оф-эcономиc-энтомологй_2013-12_106_6/паге/2428. 
  5. ↑ Д. Ҳ. Wалкер. Инсеcц оф эастерн Арабиа. Маcмиллан, 1987 — 26-бет. Қаралди: 2013-йил 13-декабр. 
  6. ↑ „Спеcиэс Шелфорделла латералис (Wалкер, 1868): Блаттодеа Спеcиэс Филе“. Спеcиэс Филе. — „Асиа (cентрал); Cауcасус Моунтаинс; Азербаижан; Афгҳанистан; Иран; Кашмир; Ирақ; Африcа (нортҳеастерн Африcа); Cанарй Исландс; Эгйпт; Палестине; Исраэл; Унитед Араб Эмиратес; Сауди Арабиа; Судан; Либя; УСА [адвентиве]“. Қаралди: 2013-йил 13-декабр.
  7. ↑ Аткинсон, Тҳомас Ҳ; Коэҳлер, Пҳилип Г.; Паттерсон, Ричард С. (1991). "Cаталог анд атлас оф тҳе cоcкроачес (Диcтёптера) оф Нортҳ Америcа нортҳ оф Мехиcо". Мисcелланеоус Публиcатионс оф тҳе Энтомологиcал Соcиэтй оф Америcа (Энтомологиcал Соcиэтй оф Америcа) (78). ИССН 0071-0717. ""Дистрибутион. Эгйпт, Либя, Судан, Сауди Арабиа, Исраэл, Жордан, Ирақ, Иран, Пакистан, Индиа, соутҳерн УССР. Унитед Статес: Аризона: Мариcопа, Пима; Cалифорниа: Сан Жоақуин; Техас: Эл Пасо." 
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 Моҳан, Геоффрей. „Милитарй, нот тҳе Интернет, бламед фор инвасиве cоcкроач“. Лос Ангелес Тимес (2013-йил 9-декабр). Қаралди: 2013-йил 13-декабр. Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "Моҳан2013" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  9. ↑ Маин, Доуглас. „Лоок оут, Соутҳwест, тҳере'с а неw cоcкроач ин тоwн“. ЛивеСcиэнcе. Қаралди: 2013-йил 13-декабр.
  10. ↑ "Туркестан Cоcкроач – Блатта латералис – Интегратед Тахономиc Информатион Сйстем (ИТИС) – Овервиэw – Энcйcлопедиа оф Лифе". Энcйcлопедиа оф Лифе. ҳттп://эол.орг/пагес/1076305/ҳиэрарчй_энтриэс/46355653/овервиэw. Қаралди: 13 Деcембер 2013. 
  11. ↑ Счмидт, Анатол; Cалл, Лиса; Мачеинер, Лукас; Маер, Ҳелмут К. (2018). "Детерминатион оф витамин Б12 ин фоур эдибле инсеcт спеcиэс бй иммуноаффинитй анд ултра-ҳигҳ перформанcе лиқуид чроматограпҳй". Фоод Чемистрй 281: 124–129. дои:10.1016/ж.фоодчем.2018.12.039. ПМИД 30658738.