Turkmaniston gerbi
| Туркманистон Давлат герби туркманча: Тüркменистанйň Дöwлет туграсй | |
|---|---|
|
| |
| Мамлакат | Туркманистон |
| Қабул қилинди | 15-сентябр, 2003-йил |
| Байроқ муаллифлари | Туркман гералдистлари ва рассомлари гуруҳи |
Туркманистон Давлат герби (туркманча: Тüркменистанйň Дöwлет туграсйТуркменистанйň Дöwлет туграсй) — байроқ ва мадҳия билан биргаТуркманистоннинг расмий давлат рамзларидан бири.
Туркманистон собиқ совет давлатлари ҳудудидаги давлат гербини ўзгартириш бўйича рекорд ўрнатган давлатдир: мустақилликка эришгандан сўнг мамлакат учта гербини ўзгартирди — давлатнинг амалдаги герби учинчисидир.
Тавсиф
Туркманистон герби катта яшил саккиз қиррали юлдуз (руб ал-ҳизб) бўлиб, унда сариқ-олтин чегарали қизил ва кўк рангда иккита доира чизилган. Бу доиралар бир-биридан ва саккиз қиррали юлдуз майдонидан бир хил кенгликдаги юпқа сарғиш-олтин чизиқлар билан ажратилган. Саккиз қиррали юлдузнинг яшил фонида қизил доира атрофида миллий бойликнинг асосий элементлари ва давлат рамзлари тасвирланган: пастки ўрта қисмида бешта очиқ яшил гулбаргли еттита оқ пахтада, гербнинг ҳар икки томонида иккита сарғиш-олтин бошоқли буғдой новдалари, юқори қисмида беш қиррали оқ юлдузли ярим ой тасвирланган.
Туркман халқининг бешта асосий : така, солур, эрсари, човдур, ёмут қабилаларини ифодаловчи ва уларнинг жипслиги ва бирлигини англатувчи бешта асосий гилам нақшлари (зеб-зийнати) қизил доиранинг ҳалқасимон чизиғида соат йўналиши бўйича икки диаметрли кўк айлана ташқарисида тасвирланган[1].
Мовий доирада Ахал-Таке зотли от тасвирланган. 2000-йилда Ёнардоғ — мустақил ва бетараф Туркманистоннинг биринчи президенти Сапармурод Туркманбошининг оти эканлиги, Ахалтака зотининг классик намунаси тури эканлиги аниқланди[1].
Туркманистон давлат ҳокимиятининг рамзи туркман халқининг асосчилари Ўғузхон ва қадимда қудратли империяни барпо этган ва туркий халқлар ва Туркманистон аҳолисининг, умуман Евросиёнинг ривожланишига сезиларли таъсир кўрсатган Салжуқийлар сулоласининг маданий меросини ўзида мужассам этган. Туркманистон гербининг келиб чиқишига тўрт минг йилдан ортган[2].

Тарихи
Туркманистоннинг Давлат герби 1992-йил 19- февралда Туркманистоннинг 654-ХП-сонли қонуни билан қабул қилинган.
Туркманистоннинг 2000-йил 27-ноябрдаги „Туркманистоннинг Давлат герби тўғрисида“ги қонунига ўзгартишлар киритиш тўғрисида"ги қонуни билан илгари амалда бўлган қонунга ва Туркманистон Давлат герби тўғрисидаги Низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди. Янги қонунга кўра, Туркманистон Давлат гербининг тасвири, ранглари ва ўлчамлари ўзгартирилди. Герб бир-бирига қўшилган учта доирадан иборат бўлиб, умумий марказга эга: кичик — кўк, ўрта — қизил ва катта — яшил. Доиралар бир хил кенгликдаги сарғиш-олтин чизиқлар билан ажратилган. Герб марказида кичик доира ичида Туркманистоннинг биринчи президенти Сапармурод Ниёзовнинг Ахал-таке оти Ёнардоғ стандарт намунага мувофиқ тасвирланган[3].
1992 — 2003-йилларда Туркманистон герби юмалоқ шаклга эга эди. Унинг қиёфасини ўзгартиришни таклиф қилган мамлакат президенти Сапармурод Ниёзов туркманлар орасида саккизбурчак қадимдан тўкинлик, тинчлик ва осойишталик тимсоли ҳисобланиб келганини таъкидлайди[4]. Халқ кенгаши мажлисида янги „Туркманистон Давлат герби тўғрисида“ги қонун[5] қабул қилинди.
Галерея
-
Туркманистон ССР герби 1927-йил 1-апрелдан 1937-йил 2- мартгача
-
Туркманистон ССР герби 1937-йил 2-мартдан 1978-йил 13-апрелгача
-
Туркманистон ССР герби 1978-йил 13-апрелдан 1991-йил 27-октабргача
-
Туркманистон герби 1992-йил 19-февралдан 2000-йил 27-ноябргача
-
Туркманистон герби 2000-йил 27-ноябрдан 2003-йил 15-августгача
Яна қаранг
- Туркманистон байроғи
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Закон о Государственном гербе Туркмении, 16 августа 2003
- ↑ „Истокам Герба Туркменистана более четырёх тысяч лет!“ (ру). туркменистан.гов.тм. Электронная газета «Туркменистан: золотой век» (2012-йил 28-май). 2012-йил 15-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 3-октябр.
- ↑ „ГОСУДАРСТВЕННЫЕ СИМВОЛЫ ТУРКМЕНИСТАНА“. 2014-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 29-октябр.
- ↑ „Гербы Туркменистана“. Геральдикум. 2012-йил 1-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 27-декабр.
- ↑ „ГЕРБ ТУРКМЕНИСТАНА ПРИОБРЕЛ ФОРМУ ВОСЬМИКОНЕЧНОЙ ЗВЕЗДЫ“. 2014-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 29-октябр.