Ziyosfera

Tuvaluda din

Христианлик Тувалуда асосий дин бўлиб, Калвинизм ягона энг катта мазҳабдир. Тувалу черкови (тувалуча : Те Экалесиа Келисиано Тувалу, ЭКТ) умумий аҳолининг қарийб 97 % ни ташкил қилади ва Тувалунинг давлат черкови ҳисобланади, гарчи амалда бу унга шунчаки „йирик миллий тадбирларда махсус хизматларни бажариш имтиёзи“ ҳуқуқини беради. ".[1] У йўналиши бўйича калвинистик ва жамоатчи сиёсатга эга.

Тувалу черкови

Тувалу черкови тарафдорлари Тувалунинг 11 000 (2017-йил ҳисоби) аҳолисининг қарийб 97 фоизини ташкил қилади.[1]

Фету Ао Лима (Морнинг Стар черкови), Тувалу жамоат христиан черкови

Тувалунинг барча тўққиз ороллари умумий 26 км² ер майдонини ўз ичига олади. Тувалу черковининг аъзолари бўлган анъанавий бошлиқлар (аликислар) бор.[1]

Фунафутидаги энг кўзга кўринган бино Тувалу черковининг Фету’ао Лима (Морнинг Стар черкови) ҳисобланади.

Бошқа динлар

Еттинчи кун адвентистлар черкови, Тувалу биродарлар черкови (харизматик протестант мазҳаби), Иэгова гувоҳлари ва католикларнинг кичик аҳолисини ташкил этувчи бошқа динлар ёки конфессияларнинг аксарият издошлари пойтахт Фунафути шаҳрида жойлашган. Баҳаи динининг кичик тарафдорлари Нанумеа оролида жойлашган.[1]

Католик жамоатига Фунафути миссияси Суи Иурис хизмат қилади. Мамлакатдаги ягона католик черкови Ваяку шаҳридаги Теоне черковидир.

Бундан ташқари, мусулмонлар, баптистлар, Исо Масиҳнинг Охирги кун авлиёлари черкови аъзолари ва атеистлар сони камроқ.[1] 2010-йил ҳолатига кўра, Аҳмадия Мусулмон Жамиятининг мамлакатда 50 га яқин аъзоси бор эди, бу аҳолининг 0,5 фоизини ташкил қилади.[2]

Диний демография

Тувалу аҳолиси 2017-йилги ҳисоб-китобларга кўра 11 000 кишини ташкил этди,[1] 2012-йилги аҳолини рўйхатга олишда 10 837 кишидан кўп.[3]

2017-йил ҳолатига кўра, насронийликдан кейинги турли конфессиялар аҳолининг тахминан 99 % ни ташкил қилади (кичик умумий аҳоли билан яхлитлаш хатолар). Умуман олганда, энг катта эътиқод гуруҳлари:

  • Тувалу черкови 97 %
  • Еттинчи кун адвентистлар черкови 1,4 %
  • Баҳаи 1 %
  • бошқа барча динлар ёки конфессиялар ≈ 1 %

Диний эркинлик

Тувалу конституцияси Тувалуни „христианлик тамойиллари, қонун устуворлиги ва Тувалу урф-одатлари ва анъаналарига асосланган мустақил давлат“ сифатида белгилайди.[1] Конституция диний эътиқод эркинлигини алоҳида белгилаб беради, гарчи у бу эркинликни Диний ташкилотларни чеклаш тўғрисидаги қонун (РОРА) остида ёзилган қонунлар билан чекланишига имкон беради.[4] Баъзи кузатувчилар РОРА конституцияга мос келмайдиган кўринишини таъкидладилар, гарчи бу актга ҳали қонуний эътироз билдирилмаган.[4]

2017-йилда Тувалу ривожланишини яхшилашга ёрдам бериш мақсадида ҳукумат мамлакатда „маргиналлашган аҳоли эҳтиёжларини тизимли равишда ҳал қилишга“ қаратилган инсон ҳуқуқлари, шу жумладан дин эркинлигини тасдиқлаш бўйича миллий ҳаракатлар режасини тузишни эълон қилди.[1] Ушбу бўлимнинг қолган қисми РОРАга инсон ҳуқуқлари бўйича ушбу ҳаракат режасидан келиб чиқиши мумкин бўлган ҳар қандай ўзгаришлар билан (ҳали) янгиланмаган.

РОРАга кўра, катталар аъзолиги Тувалу аҳолисининг камида 2 фоизини ташкил этувчи диний ташкилотлар ҳукуматда рўйхатдан ўтишлари керак, акс ҳолда жиноий жавобгарликка тортилади. Бундан ташқари, барча диний гуруҳлар, катталигидан қатъи назар, агар "орол жамоасининг қадриятлари ва маданиятига тўғридан-тўғри таҳдид соладиган бўлса, улар ўз динини омма олдида эътиқод қилмоқчи бўлган ҳар қандай оролнинг анъанавий оқсоқоллар кенгашларида (фалекаупуле) рўйхатдан ўтишлари ва уларнинг розилигини олишлари керак. "[1]

Фунафути оролининг асосий оролидаги диний озчилик вакиллари ўз эътиқодларини бемалол амалга оширишлари мумкинлиги ҳақида хабар беришди. 2014-йилги ҳисоботларда фалекаупуле РОРА остида прозелитизмни тақиқлаш учун ўз ваколатларидан фойдаланган бошқа оролларда вазият янада чекланганлиги ҳақида хабар берилган.[5] Ўша йили Нанумангадаги Яҳованинг Шоҳидлари зўравонлик таҳдидларини бошдан кечирганликларини айтишди, аммо ҳукумат расмийлари зўравонлик таҳдидларини рад этишди.[5]

Суд ҳимояси

2003-йилда Нанумангадаги Тувалу биродарлар черковининг баъзи аъзолари камситиш, жумладан, зўравонлик ҳаракатлари ва таҳдидлари ушбу оролда уларнинг диний эркинликларига тўсқинлик қилгани ҳақида хабар беришди, бу эса уларни 2004-йилда Тувалу Олий судида иш юритишни бошлашга ундади[6] Иш суд орқали ўтди ва 2009-йилда Тувалу Апелляция суди ушбу аъзоларнинг конституциявий ҳуқуқлари бузилганлигини аниқлади.[6]

2008-йилда Нанумага шаҳридаги Тувалу биродарлар черковининг тўрт нафар аъзоси диний асосда ноқонуний камситиш ва уларнинг эътиқод, сўз ва уюшмалар эркинлигига бўлган конституциявий ҳуқуқлари рад этилганлиги сабабли ишдан ноқонуний равишда ишдан бўшатилганлигини даъво қилиб Олий судга даъво қилди. . Даъволарнинг учтаси рад этилди, тўртинчи даъвогарга умумий зарар ва оғирлаштирилган зарар ундирилди.[7]

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 "2017 Репорт он Интернатионал Религиоус Фреэдом: Тувалу". Буреау оф Демоcраcй, Ҳуман Ригҳц, анд Лабор (Унитед Статес Департмент оф Стате). 2018-йил март. ҳттпс://www.стате.гов/репорц/2017-репорт-он-интернатионал-религиоус-фреэдом/тувалу/. Қаралди: 24-май 2019-йил. 2017 Репорт он Интернатионал Религиоус Фреэдом: Тувалу. Буреау оф Демоcраcй, Ҳуман Ригҳц, анд Лабор (Репорт). Унитед Статес Департмент оф Стате. Марч 2018. Ретриэвед 2019-05-24.
  2. ↑ Гарй Д. Боума. Религиоус Диверситй ин Соутҳеаст Асиа анд тҳе Паcифиc, 2010 — 198-бет. 
  3. ↑ „Тувалу: Милленниум Девелопмент Гоал Аccелератион Фрамеwорк - Импровинг Қуалитй оф Эдуcатион“. Министрй оф Эдуcатион анд Спорц, анд Министрй оф Финанcе анд Эcономиc Девелопмент фром тҳе Говернмент оф Тувалу; анд тҳе Унитед Натионс Сйстем ин тҳе Паcифиc Исландс (2013-йил апрел). 13-феврал 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 31-октабр 2022-йил.
  4. ↑ 4,0 4,1 "2012 Репорт он Интернатионал Религиоус Фреэдом: Тувалу". Буреау оф Демоcраcй, Ҳуман Ригҳц, анд Лабор (Унитед Статес Департмент оф Стате). 20-май 2013-йил. ҳттпс://2009-2017.стате.гов/ж/дрл/рлс/ирф/2012/эап/208276.ҳтм. Қаралди: 24-май 2019-йил. 
  5. ↑ 5,0 5,1 "2014 Репорт он Интернатионал Религиоус Фреэдом: Тувалу". Буреау оф Демоcраcй, Ҳуман Ригҳц, анд Лабор (Унитед Статес Департмент оф Стате). 20-май 2013-йил. ҳттпс://2009-2017.стате.гов/ж/дрл/рлс/ирф/религиоусфреэдом/индех.ҳтм?еар=2014&длид=238342. Қаралди: 22-декабр 2015-йил. 
  6. ↑ 6,0 6,1 „Теонеа в Пуле о Каупуле оф Нанумага [2009 ТВCА 2; Cоурт оф Аппеал Cивил Аппеал Но. 1 оф 2005 (4 Новембер 2009)“]. ПАCЛИИ. 2015-йил 13-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-октябр.
  7. ↑ „Конелио анд Отҳерс в Каупуле оф Нанумага [2010 ТВҲC 9; Cасе 13 оф 2008 (23 Марч 2010)“]. ПАCЛИИ. 2022-йил 22-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-октябр. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi