Ulmos al-Hojib masjidi sahifasining manbasini koʻrish

{{masjid|Oʻzbekcha nomi=Ulmos al-Hojib masjidi|Mamlakat=Misr|Shahar=Qohira|Koordinatalar={{coord|30|02|07|N|31|15|17|E|type:landmark_region:EG|display=inline,title}}|Meʼmoriy uslub=Mamluklar meʼmorchiligi|Asoschi=Sayfiddin Ulmos al-Hojib|Tasvir=Mosque of Ulmas DSCF7177.jpg|Tasvir imzosi=Masjidning kirish qismi|Gumbazlar soni=1 ta|Minoralar soni=1 ta}}
'''Ulmos al-Hojib masjidi''' yoki '''Amir Ulmos al-Hojibning dafn masjidi<ref name=":0" />''' Misrning [[Qohira]] shahridagi tarixiy masjid va maqbaradir. U [[Mamluklar davlati|Mamluk]] amaldori Sayfiddin Ulmos tomonidan bunyod etilgan va uning qurilishi 1329–1330-yillarda yakunlangan.

== Tarixi ==
Sayfiddin Ulmos [[Mamluklar davlati|Mamluk]] sultoni [[an-Nosir Muhammad]] davrida ''[[Amir|amir]]'' (qoʻmondon yoki yuksak mansabdor) boʻlgan. U mamluklar iyerarxiyasida avval ''jashankir'' (taom tatib koʻruvchi), soʻngra ''[[Hojib|hojib]]'' (saroy dorugʻasi, hofizul-bob) va nihoyat sultonning oʻrinbosari darajasiga koʻtarilgan<ref name=":0">{{Cite book |last=Behrens-Abouseif |first=Doris |url=https://books.google.com/books?id=AyLqAAAAMAAJ |title=Cairo of the Mamluks: A History of Architecture and its Culture |publisher=The American University in Cairo Press |year=2007 |isbn=9789774160776 |pages=180–183 |language=en |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129015356/https://books.google.com/books?id=AyLqAAAAMAAJ |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=O'Kane |first=Bernard |title=The Mosques of Egypt |publisher=American University of Cairo Press |year=2016 |isbn=9789774167324 |pages=92–95 |language=en}}</ref>.

Ulmos asos solgan masjid [[Qohira qal’asi]]ning gʻarbida joylashgan Hadarat al-Baqar nomli mahallada qurilgan<ref name=":0" />. Masjid peshtoqidagi bitikda uning asos solingan yili [[Hijriy yil hisobi|hijriy]] 729-yil (milodiy 1328–1329-yillar), qurilishi esa hijriy 730-yil (milodiy 1329–1330-yillar) deb koʻrsatilgan<ref name=":0" />. Oʻsha davrda yashagan muallif [[Safadiy|as-Safadiy]]ning yozishicha, Ulmos masjid va uning bezaklarini tugallash uchun marmarni [[Shom]]dan, [[Onadoʻli|Anatoliya]]dan va boshqa dengizorti oʻlkalardan keltirishgan<ref name=":0" /><ref name=":1" />.

Ulmos 1333-yilda, masjid qurib bitkazilganidan uch yil oʻtib, sultonga qarshi fitna uyushtirganlik gumoni bilan qatl etilgan<ref name=":0" /><ref name=":03">{{Cite book |last=Williams |first=Caroline |title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide |url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9 |publisher=The American University in Cairo Press |year=2018 |isbn= |edition=7th |location=Cairo |pages=[https://archive.org/details/islamicmonuments0000will_m1f9/page/133 133] |language=en}}</ref>. U oʻz masjidiga tutash maqbaraga dafn etilgan<ref name=":03" />.

1713-yilda, [[Usmonli davri]]da masjid minorasi qulab tushgan va hozirgi koʻrinishida qayta qurilgan. Oʻsha davr hunarmandlari eski minoraning toshlaridan foydalangan holda, burjni yana mamluk uslubida tiklashga urinishgan, biroq Mamluk davridagi hunarmandchilik darajasiga yetisha olmaganlar<ref name=":03" />. 21-asr boshlariga kelib, masjid yopib qoʻyilgan va katta zarar koʻrgan edi. 2010-yilda u mahalliy misrlik kompaniya tomonidan restavratsiya qilinib, qayta ochildi<ref name=":03" />.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:Qohiradagi masjidlar]]