Unagi
Унаги — японча сўз бўлиб, чучук сув балиғи, хусусан, япон илонбалиги, Ангуилла жапониcа (япон унагиси). Унаги япон пазандалигининг кенг тарқалган таркибий қисми бо'либ, ко'пинча кабаяки каби. Буни япон тилида анаго деб аталадиган шо'р сувли илон балиг'и билан адаштирмаслик керак.
Япон ошхонасида
Унаги унадоннинг тури сифатида исте'мол қилинади (ба'зан унагидон деб ёзилади, айниқса Г'арб мамлакатларидаги япон ресторанларидаги менюларда), гуруч орасига солинган то'г'ралган илон балиг'и билан донбури таоми. Кукунли унаги билан тайёрланган унаги пироги деб аталадиган ширин печене ҳам мавжуд.[1] Унаги протеин, А витамини ва калсийга бой.[2]
Унаги пишириш учун ихтисослаштирилган ресторанлар Японияда кенг тарқалган ва одатда унаги сўзининг биринчи ҳарфи бўлган ҳираганаう(ҳирагана алифбосидаги у ) билан унаги сўзини кўрсатадиган белгиларга эга. Шизуока префектурасининг Ҳамамацу шаҳридаги Ҳамана ко'ли энг сифатли унагиларнинг о'чог'и ҳисобланади; Натижада, ко'л турли хил унагидан пиширилган таомларга ихтисослаштирилган ко'плаб кичик ресторанлар билан о'ралган. Унаги ко'пинча Японияда иссиқ ёзда исте'мол қилинади. Ҳатто унаги ейиш учун махсус кун бор, я'ни ҳокиз куни ёзнинг о'ртаси куни (доё но уши но ҳи).[3][4]
Унакю - бу илон балиг'и ва бодрингдан тайёрланган суши учун ишлатиладиган кенг тарқалган ибора. Илон балиг'и пиширилмаса заҳарли бо'лгани учун, илонбалиқлар ҳар доим пиширилади ва япон таомларида ко'пинча таре соуси билан тортиқ этилади. Қовурилган ва фақат туз қо'шилган унаги "Шираяки" деб аталади.[5]
Барқарорлик
Сеафоод Wатч, барқарор денгиз маҳсулотлари бо'йича маслаҳатлар ро'йхати, исте'молчиларга бутун дунё бо'йлаб чучук сув илонбалиқлари ко'пайишига сезиларли босим о'тказилганлиги туфайли унаги исте'мол қилмасликни тавсия қилади. Унаги сифатида ишлатиладиган барча уч турдаги илон балиг'и со'нгги ярим асрда уларнинг сони сезиларли даражада камайди. Масалан, 1960-йиллардан бери Европа илон балиг'ини овлаш 80% га камайди. Япония атроф-муҳитни муҳофаза қилиш вазирлиги япон илонбалиг'ини расман мамлакат Қизил ҳайвонлар рўйхатига “хавф остидаги” ҳайвонлардан “йўқолиб кетиш хавфи остидаги” ҳайвонлар қаторига киритди.[6]
АҚШда исте'мол қилинадиган чучук сув балиқларининг қарийб 90% фермер хо'жаликларида етиштирилган бо'лса- да, улар асирликда етиштирилмайди . Бунинг устига, ёш илонбалиқлар ёввойи табиатдан йиг'илади ва кейин турли хил ҳолатларда боқилади. Бу ҳаракатлар натижасида ёввойи илонбалиқлар сонинингининг камайишига та'ир этмайди.Шунингдек илонбалиқлар ко'пинча очиқ то'рларда етиштирилади, бу эса паразитлар, чиқиндилар ва касалликларнинг то'г'ридан-то'г'ри ёввойи илон балиқларининг яшаш жойларига оқиб кетишига имкон беради ва бу ёввойи популяцияларга янада хавф келтиради. Чучук сув балиқлари йиртқич ҳайвонлар ва шунинг учун бошқа ёввойи балиқлар билан озиқланади, бу эса илон балиқ етиштиришнинг ҳозирги амалиётига яна бир барқарорсизлик элементини қо'шади.[7]
Манбалар
- ↑ „浜松のお菓子処 春華堂“. 2009-йил 6-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 14-сентябр.
- ↑ „Фреш-Wатер Ээл (Унаги) Нутритион анд Cалориэ cоунт“. погоги.cом.
- ↑ Ёшизука. „Абоут.cом: Интродуcтион то Жапанесе Унаги“. 2009-йил 25-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 19-июл.
- ↑ „Ҳеалтҳ Ҳоккаидо: Беэф Сатурдай- Тҳе Оригин оф Ээл Дай“. 2009-йил 27-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 19-июл.
- ↑ Савор Жапан. „Унаги анд Анаго: 8 Wондерфул Wайс то Эат Жапанесе Ээл“. САВОР ЖАПАН.
- ↑ Wестлаке. „Жапанесе ээл ноw оффиcиаллй сеэн ас эндангеред“. Жапан Даилй Пресс (2013-йил 4-феврал). 2014-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 27-май.
- ↑ Ҳалпин, Патриcиа (2007). Сеафоод Wатч: Унаги. Монтерей Бай Ақуариум. Арчивед фром тҳе оригинал он 2010-07-06. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20100706014923/ҳттп://www.монтерейбаяқуариум.орг/cр/cр_сеафоодwатч/cонтент/медиа/МБА_СеафоодWатч_УнагиРепорт.пдф.