Ziyosfera

Utba ibn Robiya

Абу-л-Валид Утба ибн Раби’а ал-Кураший (арабча: عتبة بن ربيعة‎‎ 624, Бадр) – Муҳаммад(с.а.в) пайғамбарга эргашишдан бош тортган Қурайш қабиласининг бошлиқларидан бири. Абу Суфённинг қайнотаси. Бадр жангида ҳалок бўлган.

Биографияси

Тўлиқ исми: Абу-л-Волид Утба ибн Робия ибн Абдул-Шамс ибн Абдуманаф ал-Кураший. Муҳаммад алайҳиссаломга эргашувчиларнинг кўплигини кўрган Утба бошқа Қурайш раҳнамолари билан маслаҳатлашиб, Пайғамбарнинг ҳузурларига борди ва у зотнинг таълимотини тарғиб қилишдан воз кечиб, хоҳлаган нарсасини таклиф қилди[1]. Утба ибн Робия: „Эшитинг, жиян! Мен сизни уй ишларида орамизда ўртамиз, лекин мавқеда энг юқориси деб биламан. Бироқ, сиз бизнинг қабиламизга сиздан олдин ҳеч ким қилмаган нарсани олиб келдингиз. Ва агар бу орқали сиз бойликка эришмоқчи бўлсангиз, унда сизнинг қабилангиз сизга ғамхўрлик қилади ва шунчалик кўп йиғадики, сиз бизнинг орамизда энг бой бўласиз. Агар сизга куч керак бўлса, келинг, уни сизга шунчалик берайликки, биз фақат сизга бўйсунамиз, бошқа ҳеч кимга эмас. Аммо буларнинг барчаси жин эгалигидан бўлса ва сиз бу ҳақда ҳеч нарса қила олмасангиз, биз сизни ундан даволаш учун барча воситалардан фойдаланамиз. Агар сен бизнинг подшомиз бўлмоқчи бўлсанг, сени шоҳ қилиб қўяйлик“. Бунга жавобан Муҳаммад" Фуссилат " („Аниқланган“) сурасини бошидан 37-оятгача такрорлаб, кейин ерга таъзим қилди[2]. Бу Утбада шундай таассурот қолдирдики, у дўстларига қўшилгач, Муҳаммадни энди безовта қилмасликни тавсия қилди.

Бадр жанги арафасида ҳам у Амр ибн Хадрамийнинг мусулмонлар томонидан ўлдирилгани учун товон тўлашни шахсан ўзи тўлашни таклиф қилиб, Қурайшни мусулмонларга қарши чиқмасликка ишонтиришга беҳуда уринди. Утбанинг ўзи жангда ўлик ярадор бўлиб, жасади умумий чуқурга ташланди [3].

Муҳаммад унинг совғаларини жуда қадрлашини айтди. Ислом анъаналари, эҳтимол, у учун бироз қулайроқдир, чунки у Умавий эмас, балки Абд-Шамс оиласига мансуб эди [3].

Қизи Ҳинд Абу Суфённинг хотини эди. Уҳуд жангида у отасини ўлдиргани учун Муҳаммад пайғамбарнинг амакиси Ҳамзадан қасос олди [3].

Манбалар

  1. ↑ Харун Яхья „Попытки курайшитов сломить Пророка, сас, и окончательный разрыв с курайшитами“, . Пророк Мухаммад (с.а.с.). М.: ИД Харун Яхья, 2008. ИСБН 975-6509-19-8. 
  2. ↑ „Страница из жизни Посланника Аллаха (с.а.в.). Призыв своего народа в Ислам во время смерти Абу Талиба“. Ислам Сегодня (2012-йил 19-ноябр). Қаралди: 2015-йил 3-июл.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Wенсинcк, А. Ж. 2000.

Адабиётлар

  • ʿУтба б. Рабīʿа / Wенсинcк, А. Ж. // Энcйcлопаэдиа оф Ислам. 2 эд : [англ.] : ин 12 вол. / эдитед бй П. Беарман; Тҳ. Бианқуис; C. Э. Босwортҳ; Э. ван Донзел & W. П. Ҳеинричс. – Леиден : Э. Ж. Брилл, 2000. – Т. 10. – П. 494. (платн.)
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi