УзАутоМоторс (1996—2008-йилларда), УзДаэwооАуто (2008—2019-йилларда), ГМ Узбекистан — Жанубий Кореянинг „Даэwоо“ ва Ўзбекистоннинг „ЎзАвтоСаноат“ компанияси ҳамкорлигида очилган қўшма йиллик қуввати 200,000 автомобилни ташкил этади[2]. Қозоғистон ва Озарбайжонда ишлаб чиқариш филиаллари мавжуд. 2021 ҳамда 2022-йилларда Қозоғистон автомобил савдосида мутлақ етакчи[3].

УзАуто Моторс
Формерлй ГМ Узбекистан (2008—2019)
Тйпе Қўшма корхона
Индустрй Автомобил саноати
Предеcессор Уз-ДаэwооАуто
(1992—2001)
Фате Аcқуиред бй тҳе Говернмент оф Узбекистан ин 2019
Кей пеопле
Бо Андерссон, CЕО
Продуcц Аутомобилес
Продуcтион оутпут
220,667 веҳиcлес (2018)[1]
Брандс Чевролет
Равон
Оwнер Говернмент оф Узбекистан
Нумбер оф эмплоеэс
13,000 (2020)
Парент Генерал Моторс (25%)
УзАвтосаноат ЖСC (75%)

У илгари қисман Генерал Моторсга тегишли бўлган ва 2019-йилда Ўзбекистон ҳукумати томонидан сотиб олинган ва номи „УзАуто Моторс“ деб ўзгартирилган. 2023-йил февралига келиб компания Тошкент республика фонд биржасида ИПО ўтказди[4].

Тарихи

Чевролет бренди остида маҳаллий бозорда сотилаётган Даэwоо Матиз ва Нехиа русумли ўзбек маркалари

Компания 1992-йилда Ўзбекистон давлат „ЎзАвтосаноат“ аксиядорлик жамияти ва Жанубий Кореядаги Даэwоо ўртасида ташкил этилган бўлиб, дастлаб „Уз-ДаэwооАуто“ номи билан танилган[5]. Компания 1996-йил 19-июлда Асакадаги янги йиг'иш заводида автомобиллар ишлаб чиқаришни бошлади[5].

Уз-ДаэwооАуто компанияси Уз-Даэwоо бренди остида автомашиналар ишлаб чиқарган[5]. Ўзбек автомобил саноатини ташкил этиш ташаббуси 1990-йилларнинг бошларига ва Ўзбекистон Президенти Ислом Каримов президентлик даврига бориб тақалади[6].

2001-йилда Даэwоо қулаб тушгач, мулкдорлар ўзгарганидан сўнг, 2008-йил март ойида янги қўшма корхона ўрнини босувчи “ГМ Узбекистан” ташкил этилди ва Нехиа ва Матиз автомобиллари Чевролет кўкрак нишони остида сотилди. Асака заводида ишлаб чиқарилган ГМ Кореа Чевролет моделларининг кенг ассортименти.

Даэwоо компанияси Генерал Моторс томонидан сотиб олинди ва ГМ Даэwоога айланди. Кейинчалик, 2008-йилда, компания номи ГМ Узбекистан деб ўзгартирилди. Қо'шма корхона "О'зАвтосаноат" АК (75%) ва Генерал Моторс (25%)га тегишли эди[7]. ГМ Узбекистан 2011-йилнинг биринчи ярмида 106 334 дона автомобил ишлаб чиқарган[8].

Номи ва эгасининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда, компания 2015-йилгача Уз-Даэwоо маркали автомобилларни ишлаб чиқаришни давом эттирган бўлса-да, моделлар ассортиментига ўзгаришлар киритилди[9]. Баъзи моделлар ҳали ҳам Чевролет сифатида сотилади.

ГМ Узбекистан 2008-йил 27-ноябрда ишлаб чиқаришни бошлади. Шу куни биринчи йиғилган автомобил Чевролет Лаcетти бўлди, бу ЎзАвтосаноат томонидан ишлаб чиқарилган 1.000.000-йиғилган автомобил ҳам бўлди. Чевролет компанияси Асака шаҳрида Чевролет Спарк М300 автомобилини ишлаб чиқарди, ҳозирча бу модел фақат экспорт учун мўлжалланган.

2019-йилда қайта номланишидан олдинги "ГМ Узбекистан" компаниясининг логотипи

2008-йилдаги келишувга кўра, “ГМ Поwертраин Узбекистан” Тошкентда, 2011-йил ноябр ойида ГМ Узбекистаннинг Асака шаҳридаги автомобил ишлаб чиқариш заводидан 400 километр (248.5 ми) двигател заводини очди. Завод ГМнинг Ўзбекистондаги биринчи двигател заводи бўлиб, бутун дунё бўйлаб ГМ кичик енгил автомобилларида фойдаланиш учун йилига 225 000 дона 1,2 ва 1,5 литр Даэwоо С-ТЕC мотор ишлаб чиқариш қувватига эга[10]. Яна бир заводда Уз-ДаэwооАвто ва Чевролет Лаcетти автомобиллари учун 200 минг дона олд-орқа ва ён ойналар ишлаб чиқарилди[11]. 2014-йилда Хоразм вилоятининг Питнак шаҳрида Дамас/Лабо микрованлари ва Чевролет Орландо микроавтомобилларини ишлаб чиқарадиган учинчи ишлаб чиқариш корхонаси очилди[12].

2010-йилда ГМ Узбекистан йиғиш заводида 5 мингга яқин киши иш билан та’минланди. ГМ Узбекистан 2011-йилда маҳаллий миқёсда 121 584 дона автомобил сотди ва бу мамлакат Чевролет учун саккизинчи йирик бозорга айланди ва 225 000 дан ортиқ автомобил ишлаб чиқарди. Маҳсулотлари Россия ва бошқа МДҲ мамлакатларига ҳам экспорт қилиниб келмоқда[13].

"ГМ Узбекистан" заводининг 2014-йилдаги расми

2019-йилда Ўзбекистон ҳукумати компанияни сотиб олди ва номи “УзАуто Моторс” деб ўзгартирди[14].

2012 йилда Малибу 8 авлод ва Cаптива, 2020-йилда УзАуто Чевролет Эқуинох, Траилблазер, Траверсе ва Таҳоэ йўлтанламасларини импорт қилишни бошлаб, агар талаб етарли бўлса, уларни маҳаллий мижозлар учун ишлаб чиқариш ниятида эканлигини айтиб ўтган[15]. УзАуто 2020-йилда Равон брендидан воз кечиб, уни Чевролет Спарк (Р2), Нехиа (Р3), Cобалт (Р4) ва Лаcетти (Р5/Гентра) сифатида яна Чевролет брендига бирлаштирди[16].

2021-йил апрел ойида компания Россия бозори учун Чевролет русумли автомобилларни ишлаб чиқариш режасини эълон қилди[17].

2021-йил август ойида Бо Андерссон компаниянинг бош ижрочи директори этиб тайинланди[18].

2022-йилдан бери компания халқаро санксиялар туфайли Россия ва Беларус бозорларига экспорт қилишни тўхтатди[19]. Логистик чекловлар туфайли Украинага экспорт ҳам вақтинча тўхтатилди.

2022-йил октябр ойида компания ички бозорда ИПО ўтказиш ниятини эълон қилди[20]. Ноябр ойи охирида компания ўз нархларини эълон қилди. Ушбу ИПО ҳукумат томонидан яқин бир неча йил ичида режалаштирилган учта „Халқ ИПО“ларидан бири бўлади[21]. 2022-йилда Фитч Ратингс компания рейтингини „ББ-, Оутлоок Стабле“ даражасига кўтарди[22].

Раҳбарият

Бугун.уз нашрининг келтиришича, „Ўзавтосаноат“ Бо Андерссонни ўзининг энг йирик корхоналари — „УзАутоМоторс“ ва „УзАутоМоторс Поwертраин“ларнинг бош директори этиб тайинлади[23]. Қайд этилишича, у Швеция Ҳарбий Академияси ҳамда Гарвард университетининг олий менежмент программаси битирувчиси. Стокголм университетининг бизнес бошқаруви бакалавр дипломини олган. Бо Андерссон автомобилсозлик соҳасидаги топ-менежер бўлиб, соҳасидаги фаолиятини 1987-йилдан Швециянинг „Сааб Аутомобиле АБ“ компаниясида бошлаган.

1993-йилдан 2009-йилгача харид йўналишида турли раҳбар лавозимларни эгаллаган ва 2001—2009-йилларда „Генерал Моторс“нинг глобал харид бўлинмасига раҳбарлик қилган. 2009-йилдан 2013-йилгача „Группа ГАЗ“ корхонасига президентлик қилган. Бу даврда Андерссон «Группа ГАЗ» бизнесини зарардан барқарор фойдага олиб чиқа олган. 2014-йилдан 2016-йилгача „АвтоВАЗ“ президенти этиб тайинланган. „Группа ГАЗ“да бўлгани каби Андерссон „АвтоВАЗ“да ҳам тўлиқ трансформасияни амалга оширган. У „АвтоВАЗ“ни тарк этгач, энг йирик автомобил бутловчи қисмларини ишлаб чиқарувчиларидан бири бўлган „Язаки Эуропе, Африcа, Нортҳ & Соутҳ Америcа“ корпорасиясига 4 йил раҳбарлик қилган.

Бунга қадар „УзАутоМоторс“ бош директори этиб Рустам Ражабов тайинланганди[24]. У компаниянинг 2021-йилдаги натижалари кўриб чиқилгунга қадар, бироқ 2022-йил 30-июндан кеч бўлмаган, бир йиллик муддатга тайинланганди.

Компания тарихидаги барча автомобил моделлари

Йиллар Модел
1996—ҳ.в Даэwоо Дамас
1996—2004 Даэwоо Лабо
1996—2003 Даэwоо Тиcо
2001—2017 Даэwоо Матиз
1996—йилдан Даэwоо Нехиа
2003—йилдан Даэwоо Лаcетти
2007—ҳ.в Чевролет Cаптива
2007—2012 Чевролет Эпиcа
2008—2009 Чевролет Таcума
2010—2023 Чевролет Спарк
2012—ҳ.в Чевролет Малибу
2013—ҳ.в Чевролет Cобалт
2013—2024 Чевролет Орландо
2013—2023 Даэwоо Гентра
2016—йилдан Чевролет Нехиа
2018—йилдан Чевролет Траcкер
2019—йилдан Чевролет ТраилБлазер
2019—йилдан Чевролет Эқуинох
2019—йилдан Чевролет Траверсе[25]
2023-ҳ.в Чевролет Оних
2023-ҳ.в Чевролет Траcкер2

Ҳозирда ишлаб чиқарилаётган моделлар

Равон Нехиа Р3
Равон Р4

Ҳозирда импорт қилинаётган моделлар

Ишлаб чиқарилиши тўхтатилган моделлар

Ҳозирда ишлаб чиқарилаётган моделлар

Ишлаб чиқарилиши тўхтатилган моделлар

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Керимкҳанов, Абдул „ГМ Узбекистан дисcлосес нумбер оф продуcед cарс“. АзерНеwс (9-январ 2019-йил).
  2. ↑ „УзАвтосаноат - Тҳе Миллионтҳ Cар“. автоолам.саркор.уз (9-декабр 2008-йил). Қаралди: 23-июл 2010-йил.[сайт ишламайди]
  3. ↑ „ГМ Узбекистан номи о'згарди“. Кун.уз.[сайт ишламайди]
  4. ↑ „Акции УзАуто Моторс размещены на фондовой бирже "Ташкент"“ (ру). Газета.уз (2023-йил 17-феврал). Қаралди: 2023-йил 18-феврал.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 „Асака аутомобиле плант турнс 13“. УЗ Даилй (2009-йил 17-июл).
  6. ↑ „Ин Узбекистан, а Чевй он эверй cорнер“. Реутерс (2012-йил 5-сентябр).
  7. ↑ „Узавтосаноат wебсите“. 2013-йил 23-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 4-май.
  8. ↑ „Озарбай̆зҳон Ŭзбекйстондан Чевролет-Cаптива сотйб оладй“ (уз). Озодлик радиоси (2011-йил 10-сентябр). Қаралди: 2011-йил 9-октябр.
  9. ↑ Герден, Эугене. „Формер ГМ Узбекистан ЖВ Эес Гроwтҳ“. Wард'с (2020-йил 7-феврал). 2023-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 9-июн.
  10. ↑ Генерал Моторс (2011-йил 15-ноябр). „ГМ Опенс Энгине Плант ин Узбекистан“. Пресс-релиз.
  11. ↑ „Поставщик автостекла для ГМ Узбекистан“. чевролет-уз.cом (2009-йил 10-феврал).
  12. ↑ „ГМ Узбекистан инcреасес продуcтион cапаcитиэс бй 20%“. УзДаилй.cом (2015-йил 5-ноябр).
  13. ↑ „Ассемблй планц“. УзАвтосаноат.уз. 2016-йил 31-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 9-июн.
  14. ↑ „ГМ Узбекистан Ноw Wҳоллй Оwнед бй Узбек Говернмент“.
  15. ↑ „ГМ'с Формер Узбекистан Жоинт Вентуре то Бегин Селлинг Чевролет Cроссоверс анд СУВс“.
  16. ↑ „"УЗАУТО МОТОРС" ЭКСПОРТ БОЗОРЛАРИДА АВТОМОБИЛЛАРНИ CҲЕВРОЛЕТ БРЕНДИ ОСТИДА СОТИШНИ БОШЛАМОҚДА“ (2020-йил 16-феврал).(ўзбекча)
  17. ↑ Герден, Эугене. „УзАвтоМоторс Реадй то Эхпанд Чевролет Ранге ин Руссиа“. Wард'с (2021-йил 24-май). 2024-йил 21-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 9-июн.
  18. ↑ „Индустрй ветеран Бо Андерссон аппоинтед CЕО оф УзАуто Моторс“. Аутомотиве Неwс (2021-йил 24-август).
  19. ↑ CНН „ГМ стопс эхпортинг cарс то Руссиа“. CНН Бусинесс (2022-йил 28-феврал). Қаралди: 2022-йил 21-октябр.
  20. ↑ ҳттпс://инвест.гов.уз/медиаcентер/неwс/узауто-моторс-препарес-фор-ипо/ (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-12-02 санасида архивланган) [баре УРЛ]
  21. ↑ „УзАуто Моторс лаунчес субсcриптион cампаигн фор тҳирд ИПО ин Узбекистан'с ҳисторй“ (2022-йил 1-декабр).
  22. ↑ ҳттпс://www.фитчратингс.cом/ресеарч/cорпорате-финанcе/фитч-упградес-жсc-узауто-моторс-то-бб-оутлоок-стабле-13-12-2022#:~:техт=Фитч%20Ратингс%20%2Д%20Барcелона%20%2Д%2013%20Деc,Лонг%2ДТерм%20ИДР%20ис%20Стабле[баре УРЛ]
  23. ↑ „«УзАутоМоторс» компаниясига янги бош директор тайинланди“. Бугун.уз. 2022-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-08-2021.
  24. ↑ „Рустам Ражабов «УзАутоМоторс» бош директори этиб тайинланди“. Бугун.уз. 2021-йил 23-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-04-2021.
  25. ↑ ГМ Узбекистан янги моделларни ишлаб чиқаради
  26. ↑ ГМ Узбекистан янги моделларни ишлаб чиқаради