Vagnergate (avvaliga „Avenyu“ deb nomlangan) Ukraina maxsus xizmatlarining „Vagner guruhi“ yollanma askarlarini, shu jumladan Ukrainaning IL-76 transporti va Malaysia Airlines 17-reysini urib tushirishga aloqador boʻlganlarni tuzoqqa tushirish va hibsga olish operatsiyasi edi. Bellingcat va The Insider tomonidan olib borilgan tergovlarga koʻra, operatsiya Amerika Qoʻshma Shtatlari va Turk Havo Yoʻllarining maxfiy ishtirokida amalga oshirilgan. Maxsus operatsiya Andrey Yermakning buyrugʻiga koʻra, operatsiyaning xavfli bosqichini keyinga surgani va Ukraina prezidenti devonidan maʼlumotlarning tashqariga chiqib ketishi tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchragan[1][2][3].

Voqealar

Vagnerning bir guruh yollanma askarlari Venesuelada yuqori maoshli ish oʻrinlariga vaʼda qilinib, Minskka jalb etilgan. Ularni Minskdan Venesuelaga bosqichli transport tizimi orqali olib ketayotgan samolyot operatsiya rejasiga koʻra, yollanma askarlar hibsga olinadigan Kiyevga qoʻnishi kerak boʻlgan. Biroq Ukraina prezidenti devonining qoʻngʻirogʻidan soʻng, Rossiya bilan rejalashtirilgan muzokaralar oʻtkazish uchun tashish bir kunga qoldiriladi. Shu bilan birga, sahnalashtirilgan transport tizimi haqidagi maʼlumotlar tarqalib ketadi va yollanma ishchilar Minskda hibsga olinadi va Rossiya hukumatiga topshiriladi[4][5].

Rad etishlar

Ukraina razvedka boshqarmasi boshligʻi Kirilo Budanov bunday maxsus operatsiya mavjudligini rad etib, bu holat Ukraina maxsus xizmatlarini obroʻsizlantirish uchun qilingan soxta voqea ekanligini daʼvo qilgan[6]. Prezident maʼmuriyati rahbari Andrey Yermak „bu yaxshi oʻylangan va rejalashtirilgan dezinformatsion loyihaga oʻxshaydi“ deb aytgan[7].

Tekshiruvlar

2021-yil 17-noyabrda Bellingcat va The Insider Vagnergate tergovining birinchi qismini eʼlon qilgan[8][9]. Bu holatni Kristo Grozev[10][11] oʻrganib chiqqan, u Bellingcat guruhi nafaqat ishni tekshirayotganini, balki mazkur holat xususida hujjatli film ham chiqarmoqchi ekanligini maʼlum qilgan[12][13].

Manbalar

  1. ↑ „Zatrimannya "vagnerіvtsіv" malo buti ukraїnsьkoyu operatsієyu, yaka zіrvalasь pіslya dopovіdі v OP“ (uk). Ukraїnsьka pravda. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  2. ↑ „Vіsіm rechey pro "Vagnergeyt", yakі mi dіznalisь іz rozslіduvannya Bellingcat“ (uk). BBC News Ukraїna. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  3. ↑ Ukraineʼs real power broker. Is Andriy Yermak, Zelensky’s right-hand man, handing war-torn Ukraine over to the oligarchs? by Paul Starobin, Business Insider, December 18, 2023
  4. ↑ „Pod Minskom zaderjanы 32 boevika inostrannoy chastnoy voennoy kompanii (podrobnosti)“ (ru-RU). www.belta.by (2020-yil 29-iyul). Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  5. ↑ „Vidacha "vagnerіvtsіv" RF negativno vpline na vіdnosini Ukraїni y Bіlorusі – Danіlov“ (uk). Ukraїnsьka pravda. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  6. ↑ „Kirilo Budanov, kerіvnik Golovnogo upravlіnnya rozvіdki MOU“ (uk). www.ukrinform.ua. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  7. ↑ „Andrіy Єrmak: "Tse viglyadaє yak dobre produmana ta splanovana dezіnformatsіyna kampanіya"“. LB.ua (2020-yil 19-avgust). Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  8. ↑ „Inside Wagnergate: Ukraine's Brazen Sting Operation to Snare Russian Mercenaries“ (en-GB). bellingcat (2021-yil 17-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  9. ↑ „Prizemlenie valьkiriy. Istoriya spetsoperatsii Ukrainы po perexvatu samoleta s boevikami ChVK Vagnera. Ch. I — verbovka“ (ru). The Insider. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  10. ↑ „The Data and the Dossier: Validating the "Wagnergate" Operation“ (en-GB). bellingcat (2021-yil 17-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  11. ↑ Xristo Grozev. Podrobnosti "VAGNERgeyta" | Pryamoy efir (inglizcha), qaraldi: 2022-01-31
  12. ↑ „Bellingcat "rozslіduє spravu vagnerіvtsіv" ta gotova vzyatisь za zlochini Maydanu“ (uk). BBC News Ukraїna. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
  13. ↑ Svoboda, Radіo. „Bellingcat rozslіduє zriv operatsії z zatrimannya "vagnerіvtsіv" ta "gotova zaynyatisya" rozslіduvannyam sprav Maydanu“ (uk). Radіo Svoboda (2020-yil 23-dekabr). Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.