Валҳаллага олиб келинаётган Эинҳержар Лоренз Фрøлич томонидан чизилган сурат(1906)

Валкириялар (ҳалок бўлган жангчиларни танловчилар), Скандинав халқларининг афсоналарига кўра Одиннинг ёрдамчиларидир. Найза ва дубулға билан қуролланган Валкириялар гўзал ва бокира жангчи қиз кўринишида тасвирланади.[1] Осмондан қанотли отлар ёрдамида ерга тушган Валкирияларнинг асосий вазифаси Эинҳержар деб номланган жасур жангчиларни Валҳаллага тўплашдир.[2] Жасур жангчиларни Валҳаллага тўплашдан мақсад эса қиёмат (Рагнарок)даги улкан жанг вақтида Один ва Тҳорнинг ёнида туриб, қаҳрамонларча жанг қиладиган баҳодир жангчиларни бир жойга йиғиш ҳисобланади.[3]

"Бруннҳилда". Гастон Буссиèре томонидан чизилган сурат (1897)
Валкириялар. Муаллиф: Эмил Доэплер (1905)

Валкирияларнинг исмлари ва етакчиси

Валкирияларнинг етакчисининг исми Брунҳилда бўлиб, Одинга қарши исён қилганлиги учун жазоланади. Уни Сиэгфриэд қутқариб олгунича, оловли чамбардан қилинган қафаснинг ичида, қаттиқ уйқу остида ушлаб турилади. Немис бастакори Ричард Вагнернинг „Диэ Wалкüре“ (Валкйриэс, 1856) номли машҳур операсида исмлари санаб ўтилган асосий Валкирияларнинг номлари қуйидагилардир: Брйнҳилд, Гöлл, Гöндул, Гудр, Гунн, Ҳерфжотурр, Хилдр, Ҳладгуннр, Ҳлокк, Ҳрист, Сигрдрифа, Сигрун ва Сwафа ва бошқалар. Валкириялар баъзан Одиннинг хабарчилари бўлиб хизмат қилишади. Баъзи манбаларда эса уларни дастлаб роҳиба бўлган деб қайд қилишади. Манзум Эдданинг „Гримисмол“ шеърида эса қуйидаги валкирия номлари келтириб ўтилади: Геиронул (Найза), Гол (Қичқириқ), Ҳерфжотур (Занжирланган), Хилдр (Жангчи), Мист (Туман), Рандгритҳ (қалқонли), Ратҳгритҳ (режа бузувчи), Скеггжолд (болта), Скогул (ғазаб).[4]

Брунҳилда

Баъзи манбаларда Одиннинг 9 қизидан бири эканлиги айтилган Брунҳилда, отасининг душманларига ёрдам берганлиги учун Ҳиндарфжалл тоғининг чўққисидаги оловли чамбар ичида қаттиқ уйқуга кетади. Брунҳилдага берилган жазо сеҳри унга уйланмоқчи бўлган киши томонидан олиб ташланиши мумкин эди. Аждар Фафнирни ўлдириб, малика Брунҳилдани қутқариш учун йўлга чиққан Сиэгфриэд асли Волсунг қабиласидан эди. Сиэгфриэд Брунҳилданинг дубулғаси ва қўлидаги найзасини олиши билан сеҳр ўз кучини йўқотади. Шундан сўнг улар турмуш қуришади. Аммо турмушлари бахтли якун топмайди. Ёлғонларга ишонган Брунҳилда Сиэгфриэдни ўлдиришда иштирок этади. Лекин тез орада алданганини билиб қолгач, ўз жонига қасд қилади.

Tessa Thompson by Gage Skidmore 4.jpg
Тесса Тҳомпсон

Адабиёт ва санъатдаги ўрни

Немис шоир ва драмматурги Эмануэл вон Ҳаген (1815-1884) 1858-йилда „Брунҳилд“ пессаси орқали Брунҳилда ва Валкириялар номини оммага танитади. Шундан сўнг Ричард Wагнер „Дер Ринг дес Нибелунген“ номли операси орқали Брунҳилданинг ўз жонига қасд қилиш жараёнини тасвирлаб беради. Марвел томонидан суратга олинган „Тҳор: Рагнарок“(2017) филмида, Брунҳилда ролини Тесса Тҳомпсон ижро этади.

Манбалар

  1. ↑ ҳттпс://www.туркcебилги.cом/валк%C3%БCр#пост/ (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-07-22 санасида архивланган) Валкüр/ 2022.07.22
  2. ↑ Линдоw, Жоҳн (2002). Норсе мйтҳологй: а гуиде то тҳе Годс, ҳероэс, ритуалс, анд белиэфс. Охфорд: Охфорд Университй Пресс. ИСБН 978-0195153828.
  3. ↑ Орчард (1997:36) анд Линдоw (2001:104).
  4. ↑ ҳттпс://озҳанозтурк.cом/2018/01/20/брунҳилде-валкурлер/Брунҳилде ве Валкüрлер./2022.07.22

Қўшимча адабиётлар