Van min

CCП-WангМинг

Ванг Минг (хитойча лíнгì, пинйин Wáнг Мíнг; асл исми Чен Шаою (хитойча ан'анавий лíнгйíн, машқ лíнгжíн, пинйин Чéн Шàойǔ); 1904-йил 23-май - 1974-йил 27-март) - Хитой давлат инқилобчиси. 28 болшевиклар гуруҳининг фаол а'золаридан бири. 1930-йилларда СССР ва Коминтерн раҳбариятининг кўмагида Хитой Коммунистик партиясининг марказий органларига амалда раҳбарлик қилди ва Мао Сзедун таъсирининг кучайишига фаол қаршилик кўрсатди. Хитой Халқ Республикаси ташкил топгандан кейин 1956 йилда СССРга жўнаб кетган ва умрининг охиригача шу ерда яшаган.

Биография

дастлабки йиллар Ван Минг 1904-йил 23-майда Анхуй провинсиясидаги Луан тўғридан-тўғри бошқариладиган минтақада (ҳозирги Жинжай округининг бир қисми) қишлоқ ўқитувчисининг камбағал оиласида туғилган. Унинг ҳақиқий фамилияси Чен ва унинг исми Шаою бо'либ, у афсонавий қадимги Хитой императори Юя шарафига олган.

1920 йилда Хенан провинсиясидаги Гуши округи бошланғич мактабига ўқишга кирди. Кейин машҳур инқилобчи Чжу Юншан асос солган машҳур вилоят учинчи қишлоқ хўжалиги мактабида ўқишни давом эттирди ва ўз шогирдларини ўша даврнинг илғор нашрлари ва китоблари билан таништирди. Ванг Минг мактабда о'қиётганда жамоат ҳаётида фаол иштирок этди. Шундай қилиб, у инсофсиз сайловлар ва япон маҳсулотларини бойкот қилишга қарши кампания ташкилотчиларидан бирига айланди.

1924 йилда о'рта мактабни тугатгандан со'нг, Ван Минг Вухан олий савдо мактабига о'қишга кирди ва у ерда атиги бир йил о'қиди[1]. Уханда у 30-май Ҳаракатига қўшилади ва Гоминданга қўшилади[2].

СССРда о'қиш

1925 йил ноябр ойида Ван Минг Москвага Хитой меҳнаткаш халқи коммунистик университетига о'қишга борди. Сун Ят-сен, у ерда у ХКПга қо'шилади. Ўқиш даврида рус тили ва марксистик-ленинистик назарияни ўрганади. Шу билан бирга, у о'зининг биринчи сиёсий рақиби Рен Чжохуан билан учрашади. Рен CCП талабалар уяси котиби эди. Охир-оқибат, Ван Минг ундан устун келди ва 1926 йил апрел ойида у ККПнинг ушбу талабалар ячейкаси раиси этиб сайланди.

Чжан Вентян, Бо Гу ва Ван Жиахианг каби бошқа фаоллар билан биргаликда Ван Минг ҳамфикрлар гуруҳини яратади, кейинчалик унинг рақиблари уни 28 нафар болшевиклар гуруҳи деб аташган. Кейинчалик, бу гуруҳ а'золари аталмиш таянчни ташкил қилади. "Москва гуруҳи" ва Мао Цзедуннинг ККПдаги та'сирини кучайтиришга қарши чиқади.

Партия раҳбариятида

1929 йилда Ван Минг Хитойга қайтиб келди ва у ерда Шанхай туманларидан бирининг ХКП тарг'ибот бо'лими бошлиг'и этиб тайинланди ва "Хунқи" (Хитой шīнги, Россия Қизил Байрог'и) партия газетаси муҳаррири бо'либ ишлади. О'ша пайтда "Хунқи" ва "Болшевик" (хитойча чíнгжíнíнгíн) газеталарида Ван Минг Коминтерн сиёсатини тарг'иб қилувчи 30 дан ортиқ мақолалар чоп этди ва дастурни тушунтириб, "Икки қатор" (хитойча шēнгīнгíн) эссесини ёзди. янги "чап" партия курси

1930 йил охирида Ван Минг Жиангсу провинцияси партия қо'митасининг котиби бо'лди. 1931 йил январда ККП ВИ с'эзди якунларига ко'ра Ван Минг о'ша пайтда Хитойда бо'лган Павел Миф ко'магида ККП Марказий Қо'митаси Сиёсий бюроси а'золигига сайланди ва раҳбари лавозимига тайинланди. ККП Марказий Қо'митасининг ташкилий бо'лими. Коминтерн ташаббуси билан Ван Минг Хитойнинг совет ҳудудларида о'нг қанот девиаторларига қарши кампанияни бошқаради. Кампания натижасида партиянинг кўплаб таниқли партия ва ҳарбий раҳбарлари ўз лавозимларидан четлаштирилди.

1931 йил июн ойида КП Марказий Қо'митаси Бош котиби Сян Чжунгфа Гоминдан томонидан ҳибсга олинган ва қатл этилгандан со'нг, Ван Минг о'зининг эски до'сти ва ҳамкасби Бо Гуни партия раҳбари вазифасини бажарувчи этиб сайлашга ҳаракат қилди. О'ша йилнинг октябр ойида, Коминтерндаги ХКП делегацияси раҳбари сифатида Ван Минг яна СССРга жо'наб кетди. Москвада у Коминтерн Ижроия қо'митаси Бюроси а'зоси этиб сайланади ва ташкилот ишидаги Осиё ва Лотин Америкаси ё'налишлари учун жавобгардир. Ван Минг 1937 йилгача Москвада яшайди.

Коминтерн даври

Айнан шу даврда ХКП гоминданчилардан шаҳарда ҳам, қишлоқда ҳам маг'лубиятга учради. Бу ХКП кучларининг чекинишига ва коммунистларнинг "Узоқ юриш"ига олиб келади. 1935 йил январ ойида бо'либ о'тган Зунйи партия конференциясида Мао Зедонг КПК Марказий Қо'митаси Ҳарбий Кенгаши раҳбари лавозимини эгаллади, Ванг ва Коминтерн буни ҳатто гумон қилишмади. Шу пайтдан бошлаб Мао ХКПдаги барча ҳокимиятни о'з қо'лида жамлай бошлади ва охир-оқибат унинг со'зсиз раҳбарига айланди, гарчи Чжан Вентян Зунйидаги конференцияда ХКП Марказий Қо'митасининг Бош котиби этиб сайланган бо'лса ҳам.

Бу вақтда, Москвада Ван Минг Японияга қарши сиёсий ва ташвиқот ишлари билан фаол шуг'улланган, у о'ша пайтда Хитойнинг бутун шимоли-шарқини аллақачон назорат қилган. Коминтерннинг 7-Конгрессида Ван Минг япон империализмини қораловчи нутқ со'злайди. 1935-йил августда Коминтерндаги ХКП делегацияси машҳур “1-август манифестини” чиқарди, унда хитойликларни Япония агрессиясига қарши курашда бирлашишга чақирди.Улардан бирида Ван Мин Хитойнинг асосий душмани Чианг Кайши эмас, балки Япония эканлигини, япон босқинчиларига қарши курашда ХКП ва Гоминдан ўртасида иттифоқ тузиш имконияти мавжудлигини та’кидлайди. Шундан со'нг CCП делегатлари ушбу йиг'илиш қарорини э'лон қилиш учун Чжан Хаони Ян'анга юборадилар. Ва 1935 йил декабрда ККП Марказий Қо'митаси Сиёсий бюроси Японияга қарши курашиш учун Гоминдан билан кучларни бирлаштиришга қарор қилди. 1936-йилдаги Сиан воқеаси ва 1937-йил июлидаги Лугоуқяо воқеаларидан кейин Хитой ва Япония ўртасида уруш муқаррар бўлиб қолди.

Ҳаётнинг со'нгги йиллари

1956 йил сентябр ойида ККП 8-Конгресси бо'либ о'тди, унга Ван Минг ҳам таклиф қилинди. СССРда бўлганида Марказий Комитетга телеграмма жўнатади, унда соғлиғи ёмон бўлгани учун қурултойда қатнаша олмаслигини айтади. Шунга қарамай, конгресс делегатлари Ван Мингни ККП Марказий Қўмитаси а’золигига қайта сайлайдилар.

1960-йилларда Ван Минг Совет Иттифоқида яшаб, Хитой Коммунистик партияси тарихига оид мақолалар ва китоблар ёзган. Унинг ўша даврдаги асарлари орасида “Хитой воқеалари тўғрисида” (хитойча чàнгāнгāнгāнгāнгāнгāнгāнгāнгāнгī), “Ленин, ленинизм ва хитой инқилоби” ва бошқалар бор. Хитойдаги Маданий инқилоб даврида Ван Минг "оппортунизм қо'ли, совет ревизионизмининг агенти ва хоин" деб э'лон қилинди ва қаттиқ танқид қилинди ва инқилобга қарши унсурлар қаторига кирди. Шу пайтдан бошлаб Ван Мингнинг Марказий Қо'мита билан алоқалари абадий узилиб қолди. Буларнинг барчасига қарамай, Марказий Қо'мита Ван Минг ҳақида бирорта ҳам қарор қабул қилмади ва уни партиядан чиқариб юбормади.

Ван Минг ХХР ва СССР ўртасидаги 1960-1970-йиллардаги можаро пайтида Мао Цзедунни танқид қилган кўплаб мақолалар ёзган. У воқеаларга КПСС нуқтаи назаридан баҳо берди, маданий инқилобни, маоизм сиёсатини ва шахсан Мао Сзедунни кескин танқид қилди[6]. Ванг Мингнинг сог'лиг'и тобора ташвишланар эди. Лекин у ётоқда бо'лса ҳам китоб ва мақолалар ёзишни то'хтатмади[1]. 1971 йилда унинг "ХКПнинг 50 йиллиги" (хитойча шíнзҳíнíнí), "Чженфенг кампанияси маданий инқилоб учун машқ сифатида" (Хитой чíнгíнгíнгíнгíнí) мақолалари нашр этилди. Ван Мингнинг сўнгги асари 200 минг нусхада нашр этилган ва Мао Це-дун фаолиятини кескин танқид қилган “ХКПнинг ярим асрлиги ва Мао Це-дуннинг хиёнати” китоби бўлди.

Ван Минг 1974 йил 27 мартда 69 ёшида Москвада вафот этди. Совет раҳбарияти унга юксак ҳурмат ко'рсатди. Хитой коммунисти тобути олдида фахрий қоровул сафида Сиёсий бюро аъзолигига номзод, КПСС МК котиби П. Н. Демичев, КПСС МК котиблари И. В. Капитонов ва К. Ф. Катушев туришди. Видолашув маросимида КПСС Марказий Қўмитаси, Совет дўстлик жамиятлари Президиуми, Марксизм-Ленинизм институти, Узоқ Шарқ институти ва СССР академияси Шарқшунослик институтидан Ван Мингнинг тобутига гулчамбарлар қўйилди. фанлар. 29-март да Новодевичй қабристонига дафн қилинди.