Vankel dvigateli
Ванкел двигатели — роторпоршенли ички ёнув двигатели. Ф. Ванкел (Ф. Wанкел, Германия) 1957-йилда лойи-ҳалаган. В. д.да иш сирти махсус эгри шакл (эпитрохоида шакли) да ясалган силиндр ичида кўпёк/ш ротор (поршен) айланади. Роторнинг валига маҳкамланган тишли ғилдиракнинг ички тишлари қўзғалмас шестерня билан илашган. Ротор тишли ғилдирак билан биргаликда шестерня атрофида думалайди. Шунда роторнинг ёклари силиндрнинг ички эпитрохоидасимон сирти бўйлаб сирпаниб, ҳажми ўзгарувчи камералар ҳосил қилади. Жумладан, уч ёқли поршен силиндр ичида қисиш ва кенгайиш (иш такти) камераларини ҳосил қилади. Қисиш такти охирида шам ёрдамида ўт олдирилади, иш такти охирида ишланган газлар чиқариб юборилади, сўриш такти бошланади. В. д.да газ тақсимлаш механизмисиз тўрт тактли сикл бажарилади. Ёнувчи аралашма тайёрлаш, ўт олдириш, мойлаш, сув билан совитиш, ишга тушириш ишлари оддий ички ёнув двигателлариникидан фарқ қилмайди, лекин улардан 2—3 марта енгил ва ихчам бўлади. Шестерня ва тишли ғилдирак радиусларининг нисбати р:Р=2:л. Амалда уч ёқпи В. д. автомобиллар, қайиқлар ва б.га ўрнатилади. Германия, Япония ва АҚСҲ да кўплаб ишлаб чиқарилади.

Адабиётлар
- ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |