Вардатон — ҳар йили арман ашуг шоири Саят-Новага[1] бағишланган фестивалдир. Анъанага кўра май ойида Грузия пойтахти Тбилисида бўлиб ўтади. 1914-йил 15-майда ташкил топган.

Этимологияси

„Вардатон“ фестивалининг номи арман тилида „Атиргул байрами“ деган маънони англатади[2].

Тарихи

Асос солиниши

Тбилисида САЙАТ-Нова ёдгорлиги

2014-йил май ойида Сурб Эчмиадзин черковида гул қўйиш ва якшанба литургияси билан бошланган фестивалнинг юз йиллиги нишонланди. Байрамда Арманистон Ёзувчилар уюшмаси, Грузия Ёзувчилар уюшмаси, ЭР Диаспора вазирлиги делегациялари ва бошқа фахрий меҳмонлар иштирок этишди. Юбилей муносабати билан концертни Арманистон Республикаси ашуг қўшиқлари давлат ансамбли „Саят-нова“ очиб берди. Фестивал давомида „Ксоврелеби“ ансамбли, номидаги Тбилиси арман театри актёрлари томонидан Саят-Нованинг арман ва грузин тилларида қўшиқ ва шеърлари янгради. Петрос Адамян, Арманистон ва Грузиянинг турли бурчакларидан келган яккахон ижрочилар, китобхонлар, рассомлар[3][4] иштирок этишди.

Вардатонни 100 йиллиги

Фестивал 1914-йил 15-майда Саят-Нова ҳайкали очилган куни ташкил этилган. Ушбу муҳим воқеа муносабати билан сайёҳлик ҳаракати ва ёдгорликнинг тантанали очилиш маросими бўлиб ўтди. Ўша куни бутун Тбилиси жамоатчилиги „шоирга муҳаббат тимсоли“ бўлган қизил атиргуллар билан кўчаларга чиқди[2]. Байрам тантаналарида Ованнес Туманян ва Иосиф Гришашвили учрашишди. Иккинчисининг сўзларига кўра, айнан шу байрамлар ва шу танишув уни Саят-Нова ҳақида 1918-йилда нашр этилган китобни яратишга илҳомлантирган. Ёдгорликнинг ўрнатилиши билан байрам ўтказиш анъанаси илдиз отиб, ҳар йили май ойида нишонлана бошлади[5]. Ушбу байрамларда Тбилисига турли мамлакатлардан меҳмонлар келишади. Арман диаспораси вакиллари театрлаштирилган байрамларни уюштиришади, улар анъанага кўра арман шоири қабрига қизил атиргуллар қўйиш билан бошланади[3][6].

Манбалар

  1. ↑ Г. Л. Епископосов / Армения в мыслях и сердцах / Изд-во МГУ, 1993 г. — ИСБН 5211029267, 9785211029262 стр. 78 (287)

  2. ↑ 2,0 2,1 Чарлес Доwсетт // Саятʻ-Нова: ан 18тҳ-cентурй троубадоур : а биограпҳиcал анд литерарй студй // Ин аэдибус Пеэтерс, 1997 г. - стр.35-36 (505) ИСБН 2877232999, 9782877232999

  3. ↑ 3,0 3,1 „В Тбилиси в 100-й раз прошел праздник «Вардатон», посвященный Саят-Нове“ (деадлинк). ИА ПанАРМЕНИАН (2014-йил 26-май). 2018-йил 7-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 7-феврал.
  4. ↑ Л. Мелконян / Литературная Армения / Выпуски 7-12, 1985 г. - стр. 87

  5. ↑ Л. Мелконян / Литературная Армения / Випуски 7-12, 1985 г. — стр. 87

  6. ↑ „В Тбилиси в 100-й раз прошел праздник «Вардатон», посвященный Саят-Нове“ (деадлинк). арменианчурч.ге (2014-йил 26-май). 2018-йил 7-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 7-феврал.