Варикоцеле (лотинча: варих — кенгайган вена ва юн. келе — ўсма) — эркаклар уруғ тизимчаси венасининг кенгайиши ва узайиши. Кўпроқ уруғ тизимчаси венасининг буйрак венасига бурчак ҳосил қилиб қўшилишидан вужудга келади. Баъзан оғир жисмоний иш қилиш сабаб бўлади. В.да асосан уруг тизимчасининг чап томони касалланади; 17—30 ёшли кишиларда учрайди, болалар ва кексаларда аҳён-аҳёнда кузатилади. Уруғ тизимчаси венасидаги морфологик ўзгаришларга, шунингдек касалликнинг клиник кўринишига қараб, В.нинг 3 босқичи фарқ қилинади. Беморларнинг кўпчилигида (71% и да) 1-босқич кузатилади; улар ўзларини деярли соғлом ҳис қиладилар. Касалликнинг 2-босқичида (20%) чап томондаги мояк ва ёрғоқ пастроқ туради. Киши жисмоний толиққанда мояк соҳаси симиллаб оғрийди ва оғирлашгандек сезилади; ёрғоқни кўтарувчи мускул бўшашади. уруг тизимчаси йўғонлашади. Беморларнинг 9% ида 3-босқич кузатилади; мояк шишади ва буришиб қолади, мояк, бел ва думғаза соҳаси оғрийди, жинсий фаолият сусаяди. Даво касалликнинг кечиши ва босқичига қараб олиб борилади. В.нинг асосий сабаби бартараф этилади, Венани боғлаш ёки эмболизациялаш операцияси қилинади.

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил