Веритас — юнон Алетейига ўхшаш кўринишдаги римликларнинг ҳақиқат маъбудаси бўлган. Ғарб маданиятида веритас сўзи шиор сифатида ҳам хизмат қилган.

Келиб чиқиши

Сатурннинг қизи (юнонлар уни Хронос деб аташган), вақтни ифодаловчи темир ҳисобланган. Виртус маъбудасининг онаси. Баъзида уни Юпитернинг қизи (Зевс)[1] ёки Прометейнинг ижодкори деб ҳисоблашган.

Тавсифи

Веритасни оппоқ кийинган бокира қиз сифатида ёки қўлида ойнани ушлаб турган „яланғоч ҳақиқат“ (нуда веритас) сифатида тасвирланган.[2][3] Айтишларича, тутқич бермас маъбуда, муқаддас қудуқ тубига яширинган.[4][5]

Саховатчи

Веритас — римлик саховатчилар каби ҳалоллик атамасидир. У ҳар бир ижобий римлик эга бўлиши керак бўлган энг муҳим фазилатлардан бири ҳисобланган.

Мартин Хайдеггер

Немис файласуфи Мартин Хайдеггер алетея (ҳақиқат, илгари яширин бўлган нарсанининг ошкор бўлиши) ва веритас тушунчаларини ажратиб, иккинчисини римликларнинг тўғрилик (ҳақиқатпарварлик) тушунчасини, охир-оқибат ҳокимиятга нисбатан ницшеанинг адолат ва ирода туйғуси билан боғлади.

Шиор

Веритас сўзи кўплаб ташкилотлар, шу жумладан, кўплаб таълим муассасаларининг, масалан, Гарвард университети, Дрейк университети, Индонезия университети, Уппсал университети, Ибадандаги Лоёла коллежи (Нигерия), Доминикан ордени, АҚШнинг Ҳарбий денгиз флоти жиноят қидирув хизмати шиори бўлиб хизмат қилади.

Астрономияда

1902-йилда кашф этилган астероид (490) Веритас маъбуда шарафига номланган.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Пиндар Олимпийская ода 10
  2. ↑ Мерcатанте, Антҳонй С. Тҳе Фаcц он Филе Энcйcлопедиа оф Wорлд Мйтҳологй анд Легенд. Фаcц он Филе, 1988, п. 654, ИСБН 0-8160-1049-8.
  3. ↑ Wарнер, Марина. Монуменц анд Маиденс: Тҳе Аллегорй оф тҳе Фемале Форм. Беркелей: Университй оф Cалифорниа Пресс, 1985 — 315-бет. ИСБН 0520227336. 
  4. ↑ Этот афоризм относят к Демокриту: „Ми ничего не знаэм об истине, ибо она в колодсе.“ (Диогенес Лаэртиус. Ливес оф Эминент Пҳилосопҳерс. ИХ, 72. Персеус Прожеcт, Туфц <3 Университй. )
  5. ↑ Госcило, Ҳелена. Тҳе Миррор ин Арт: Ванитас, Веритас, анд Висион (унд) // Студиэс ин 20тҳ & 21ст Cентурй Литературе. — 2010. — 1 6 (т. 34, № 2). — С. 282—319. — ДОИ:10.4148/2334-4415.1733.

Ҳаволалар