Vertel
Бу мақола викилаштирилиши керак. |

Вертел – гўштни камин ёки гулханда (камдан-кам ҳолларда буғ шкафида) олов устида қовуриш учун қурилма, ошпазнинг мушак кучи ёки электр двигател билан (духовкаларда) айланадиган, шундай қилиб, гўшт шарбати у бўйлаб тенг тақсимланадиган узоқ қаттиқ таёқ. Вертелда, одатда, катта гўшт бўлаклари ёки кичик ҳайвонларнинг тана гўшти бутунлигича қовурилади.
Вертел ўрта асрлар ошхонасидан бери маълум ва ўша пайтларда катта оилалар учун гўштли овқатлар тайёрлашнинг энг кенг тарқалган усули бўлган; бой уйларда ҳатто махсус хизматкор – „айлантирувчи бола“ ҳам бор бўлган. Қўлда айлантириш керак бўлмаган механик вертелни яратишга биринчи уринишлар, ХВ асрга тегишли[1]. Узоқ вақт давомида – то ХИХ асрнинг бошларига қадар ва айниқса Англияда – олмахон ғилдирагига жойлаштириладиган, кейинчалик унинг айланиши вертелга ўтадиган айлантирувчи итлардан фойдаланилган[2][3].
Замонавий пазандачиликда кўпроқ горизонтал вертел тарқалган, аммо юнон гироси каби баъзи таомлар вертикал вертелда тайёрланади.
Замонавий вертелларнинг материали АИСИ 304, АИСИ 304Л, АИСИ 430, АИСИ316, АИСИ 316Л, АИСИ 316Ти, АИСИ 321 маркасидаги зангламас пўлат. Вертелларни духовкаларда ишлатиш учун редукторли синхрон микродвигателлар ишлатилади, бу двигателларнинг ротори айлана шаклидаги доимий магнит бўлиб, статор одатда кўп полюсли.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Гесчичтличес üбер Братенwендер, 2007-10-09да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-05-10
- ↑ «Wҳискей» тҳе турнспит дог, 2013-01-15да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-05-10
- ↑ Фролов Ю. Вертельные собаки // Наука и жизнь. — Андоза:М.: АНО Редакция журнала «Наука и жизнь», 2013. — № 3. — С. 88—89.