Volontyor

Волонтёр — (ўзбекча — кўнгилли) — ўз хоҳиши билан вақти ва меҳнатини бирор-бир жамоат ишига, ҳеч қандай манфаациз ихтиёрий таклиф этадиган шахс ёки гуруҳ^[1]. Бу иш билан шуг'улланиш жараёни волонтёрлик деб юритилади. Кўпгина кўнгиллилар тиббиёт, таълим ёки фавқулодда вазиятларда қутқарув каби соҳаларда махсус ўқитилган. Бошқалар эса керак бўлганда, масалан, табиий офатга жавоб сифатида хизмат қилади.

Тарихи

Бу феъл биринчи марта 1755-йилда қайд этилган. Ҳарбий бўлмаган маънода бу сўз биринчи марта 1630-йилларда қайд этилган „ўзини ҳарбий хизматга таклиф қилган“ маъносида. Кўнгиллилик сўзи ўша вақтда асосан ҳарбий маънода — жамоат хизмати ибораси билан мос келади. Ҳарбий контекстда кўнгилли армия — бу аскарлари чақирилгандан фарқли равишда хизматга киришни танлаган ҳарбий орган.

ХИХ-аср

Бу вақт ичида Америка Буюк Уйғонишни бошдан кечирди. Одамлар кам таъминланганлардан хабардор бўлиб, қулликка қарши ҳаракатнинг сабабини англадилар. 1851-йилда Қўшма Штатларда биринчи ЙМCА бошланди, этти йилдан сўнг биринчи ЙWCА бошланди. Америкадаги фуқаролар уруши даврида аёллар кўнгилли равишда аскарлар учун материаллар тикишди ва „Жанг майдони фариштаси“ Клара Бартон ва кўнгиллилар жамоаси ҳарбий хизматчиларга ёрдам беришни бошладилар. Бартон 1881-йилда Америка Қизил Хоч ташкилотига асос солди ва 1889-йилда Жонстаун тошқинидан жабрланганларга ёрдам кўрсатишни ўз ичига олган офат оқибатларини бартараф этиш операциялари учун кўнгиллиларни сафарбар қила бошлади.^[2]

Турлари

Хизматни ўрганиш дастурлари томонидан қўлланиладиган кўнгиллилик
Кўникмаларга асосланган кўнгиллилик
Виртуал кўнгиллилик
Микро кўнгиллилик
Экологик кўнгиллилик
Фавқулодда вазиятда кўнгиллилик
Мактабларда кўнгиллилик
Корпоратив кўнгиллилик
Жамоа кўнгиллилари
Катта спорт тадбирларида кўнгиллилик^[2]

Волонтёрлик ташкилоти

Халқаро Волонтёрлик ташкилотлари

Ассоcиатион оф Леадерс ин Волунтеэр Энгагемент — Кўнгиллиларни жалб қилиш бўйича етакчилар уюшмаси^[3].
Ассоcиатион фор Волунтеэр Администратион — Кўнгиллиларни бошқариш уюшмаси^[4].

Ўзбекистонда Волонтёрлик ташкилоти

Ўзбекистонда волонтёрлар учун Ўзбекистон Волонтёрлари Ассоциацияси^[5]. ташкил этилган.

Манбалар

[1] ҳттпс://грантго.уз/блог/волонтёрлик-фаолияти-ва-унинг-фойдалари

[en.wikipedia.org-2] 2,0 ^2,1 ҳттпс://эн.wикипедиа.орг/wики/Волунтеэринг

[3] ҳттпс://www.волунтеэраливе.орг/

[4] ҳттпс://www.аваинтл.орг/

[5] ҳттпс://волонтёр.уз/уз

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]