Vsesvit
Всесвит (украинча: Всесвіт, Всесвит) — жаҳон классикаси ва замонавий адабиёт асарларининг эксклюзив таржималарини нашр этувчи, дунёнинг барча бурчакларидаги маданий, бадиий, ижтимоий ва сиёсий ҳаётнинг турли томонларини ёритувчи Украина даврий нашри. Украин тилида Всесвит сўзи Коинот деб таржима қилинади.
|
1929-йилги журнал муқоваси | |
| Йўналиш | чет эл адабиётидан таржималар |
|---|---|
| Тил | украинча |
| Таҳрирчи | Дмитрий Дроздовский |
| Нашр тафсилотлари | |
| Тарихи | 70 115 (1989-йил декабр ) 3702 (1996-йил ноябр ) 1010 (2015-йил сентябр) нусхалар |
| Нашриёт | |
| Частота | икки ҳафтада бир (1925—1934) ойлик (1958—2000) икки ойда бир (2000—) |
| ИСО 4 | Бу ердан топасиз |
Тавсифи
Журнал чет эл адабиёти, маданияти, санъати ва хорижий мамлакатларнинг ижтимоий-сиёсий қарашлари ва уларнинг Украина билан алоқаларига бағишланган. 2010-йил ҳолатига кўра[1], журналда ярим мингдан ортиқ роман, минглаб шеърий тўпламлар, роман ва драматик асарлар, минглаб мақолалар, репортажлар, эсселар, ҳикоялар ва песалар, шунингдек, юздан ортиқ очерклар, шарҳлар, 105 мамлакатдан ташриф буюрган муаллифларнинг интервюлари 84 тилдан таржималарда нашр этилган.
Тарихи
Всесвит ойлик нашр этиладиган энг қадимги ва энг таниқли Украина адабий журналидир.
Украина тилида „хорижий адабиёт“ журналини ташкил этиш ғояси 1919-йилда, Украина Халқ Республикаси даврида пайдо бўлган[2], аммо сиёсий шароитлар туфайли лойиҳа амалга оширилмаган.
У 1925-йил январ ойида таниқли украин ёзувчиси — Василий Эллан-Блакитний томонидан Харковда ташкил этилган. Журнални яратишда адабий муҳаррир Николай Хвийлиовий ва бадиий муҳаррир Александр Довженко бевосита иштирок этган. „Всесвит“ га обуна бўлиш „Вистеи“ ҳисобидан, давлат молиялаштириши орқали амалга оширилган. Журналга СССР ва дунёнинг машҳур муаллифлари ва фотосуратчилари жалб қилинган. Нашрлар тасвирий характерга эга бўлиб, таржима қилинган хорижий янгиликлар, „Украинлаштириш“ давридаги ўлкашунослик ва маданий-маърифий тадбирларга оид мақолалар нашр этилган. Адабий йўналишда ижод этган Ҳенри Барбюса, Жоҳн Дос Пассос, Иван Багряний, Остапа Вишний ва бошқаларнинг шеърлари ва насрий асарлари чоп этилган.
Сиёсий шароитлар туфайли икки ҳафтада бир марта чиқариладиган „Всесвит“ 1934-йил октябр ойида ёпилган. Всесвитнинг „асосчиси“ билан ҳамкорлик қилган ишчиларнинг бир қисми, жумладан, Николай Хвиловий, Евгений Касяненко, Александр Шумский, М. Ткач, Ф. Таран ва бошқалар қатағон қилинган.
Всесвит журнали 1958-йилда Киевда Украина Коммунистик партияси Марказий Қўмитасининг фан ва маданият бўлими бошлиғи Федор Овчаренко кўмагида қайта ташкил этилган. „Универсалний иллюстрований журнали“ (украинча: Універсальний ілюстрований журнал) таржималар журналига айлантирилган. Киев давлат университети битирувчилари таржимон ва таҳририят ходимлари сифатида фаолият бошлашган. М. Упеник — бош муҳаррир ўринбосари, М. Лукаш — шеърият бўлими мудири, Д. Затонский — танқидий бўлим мудири, Мар Пинчевский — адабий муҳаррир лавозимида ишлаган.
1971-йилдан Дмитрий Павличко журналнинг муҳаррири бўлган. Журнал ўзининг бадиий мазмундаги мақолалар сонини оширган. Ўша давр адибларининг қатор асарлари Совет Иттифоқи ҳудудида биринчи марта нашр этилган. Марио Пузонинг „Чўқинтирган ота“ романи 1973-1974-йилларда Всесвит нашрида чоп этилган[3]. 1978-йилда сиёсий шароитлар туфайли Дмитрий Павличко истеъфога чиқишга мажбур бўлган. Шу билан бирга, журналнинг 5-7 нафар ходими ҳам ишдан бўшатилган.
Павличкодан кейин бош муҳаррир лавозимини Виталий Коротич эгаллаган, у биринчи навбатда „Украина буржуа миллатчилиги“ ва „буржуа“ мафкурасига қарши кураш сиёсатини олиб борган. Бу борадаги махсус қарши ташвиқотларни чоп эттирган. 1986-йилда „Огонёк“ (Москва) журнали бош муҳаррири ўринбосари этиб сайланган ва „Всесвит“ журналидаги лавозимидан воз кечган.
1986-йилда Олег Мйкйтенка журналнинг бош муҳаррир бўлган. 1988-йилда журнал йилига 760 000 тиражда чоп этилган.
Арс Транслатионис
Арс Транслатионис (украинча: Мистецтво перекладу) — таниқли украиналик таржимон Николай Лукаш хотирасига бағишланган нуфузли адабиёт мукофоти 1995-йилда Всесвит даврий нашри томонидан таъсис этилган. У мунтазам равишда украин тилига ўгирилган энг яхши адабий таржима муаллифларини тақдирлаш билан шуғулланади.
Всесвит кўпинча глобал адабий маълумотларнинг энг яхшиларини биринчилардан бўлиб украин тилида нашр этади. Совет Иттифоқида яшовчи бир қанча авлодлар учун журнал ўзига хос дунёга очилиш бўлиб, „ташқи дунё“ билан мунтазам боғловчи нашр сифатида хизмат қилган. Шунингдек, Всесвит нашри Украинада ва хорижда таниқли украин таржимонлари ва олимлари мактабининг пайдо бўлишига сабаб бўлган.
Манбалар
- ↑ „Про журнал“. «Всесвіт».
- ↑ „Сторінками істогрії «ВСЕСВІТУ»: Із виступу О. І. Микитенка“. олд.лингуа.лну.эду.уа. 4 березня 2016да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10 січня 2016 року.
- ↑ „«Всесвіт»: Читацька орбіта — Спогад з історії створення українського перекладу «Хрещеного батька» Маріо П'юзо“. 9 січня 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3 березня 2020.
Ҳаволалар
Оффиcиал wеб сите оф Всесвит, тҳе жоурнал (украинча)