Уолкер Перcй (28-май 1916-йил – 10-май 1990-йил) — америкалик ёзувчи бўлиб, асарлари фалсафа ва семиотикани ўз ичига олган. У фалсафий романлари билан машҳур. Биринчи романи "Кинотомон " бадиий адабиёт бўйича Миллий китоб мукофотига сазовор бўлган[1]. Колумбия университетида шифокор сифатида таълим олган Перcй сил касаллигидан кейин ёзувчи бўлишга қарор қилган. У ўзининг адабий ҳаётини „Замонавий даврда инсоннинг дислокацияси“ ни ўрганишга бағишлаган[2]. У ёзувчи ва тарихчи Шелби Фоот билан умрбод дўст бўлган ва умрининг кўп қисмини Луизиана штатининг Ковингтон шаҳрида ўтказган ва у ерда 1990-йилда простата саратонидан вафот этган. Перси 1916-йил 28-майда Алабама штатининг Бирмингем шаҳрида ЛеРой Пратт Перси ва Марта Сюзан Финизи оиласида уч ўғилдан биринчиси бўлиб туғилган[3]. 1929-йилда Перси 13 ёшга тўлганида отаси ўз жонига қасд қилгани учун[3] онаси оилани Жоржиянинг Афина шаҳридаги ота уйига олиб кетади. Перси агностик сифатида тарбияланган, аммо теологик жиҳатдан либерал протестант черкови билан боғлиқ бўлган[4]. Перси Гринвил ўрта мактабида ва Шимолий Каролинадаги Чапел Хилл университетида ўқиган, у ерда кимё бўйича ихтисослашган ва Сигма Алпҳа Эпсилон биродарлигининг Хи бўлимига қўшилган. У мактабнинг Каролина журнали учун иншолар ва китобларга шарҳлар ёзган. 1937-йилда бакалавр даражасини тамомлаган[5]

Уолкер Перcи
Асл исми Wалкер Перcй
Таваллуди 28-май 1916-йил
Бирнгҳам, Алабама, АҚШ
Вафоти 10-май 1990-йил
Ковингтон, Луизиана, АҚШ
Шоҳ асари Тҳе Мовиэгоэр

Шелбй Фооте билан дўстлиги

1930-йилда Миссисипи штатининг Греэнвилле шаҳрига кўчиб ўтгандан сўнг, Перси Уилям Перси томонидан ўзи тенги Шелби Фоот билан танишади ва у унинг умрбоқий энг яхши дўстига айланди. Перcй ва Фооте Гринвил ўрта мактабида ва Чапел Хиллдаги Шимолий Каролина университетида бирга ўқишади. Фоотенинг яҳудийлиги уларнинг дўстлигига рахна солмайди. 1937-йилда Перcй ўқишни тугатгандан сўнг, Фооте ўқишни ташлаб Гринвилга қайтиб келади[6]. Перcй ва Фооте 1940-йилдан 1990-йилгача, яъни Перcйнинг вафотигача хатлар орқали ёзишиб туришади. Уларнинг ёзишмалари тўплами 1996-йилда нашр этилган[7].

Ташқи медиафайллар
Интервиэw wитҳ Фооте он Тҳе Cорреспонденcе оф Шелбй Фооте анд Wалкер Перcй, Деcембер 8, 1996, C-СПАН

Перcйнинг сил касаллиги

Перси сил касаллигидан тикланиш учун вақт ўтказган Адирондаcксдаги қуйи Саранак кўли

Перcй 1941-йилда Ню-Ёрк шаҳридаги Колумбия университети шифокорлар ва жарроҳлар коллежида психиатр докторлик даражасини олади[3]. 1942-йилда Беллевюда аутопсия ўтказаётганда сил касаллигига чалинади[8]. У тиббий карерасини тарк этишга ва шаҳарни тарк этишга мажбур бўлади. Перcй бир неча йил давомида Ню-Ёрк штатидаги Адирондак тоғларидаги Саранак кўлидаги Трудеау санаторийсида даволанади. У ўз вақтини ухлаб, ўқиш ва радиода Иккинчи Жаҳон уруши ҳақидаги янгиликларни эшитиш билан ўтказади. У урушда қатнашган ва хорижда жанг қилаётган акаларига ҳавас қиларди[9]. Перcй даниялик экзистенсиалист файласуф Сорен Киэркегор ҳамда Фёдор Достоэвский, Габриэл Марсел, Жан-Пол Сартр, Франс Кафка ва Томас Маннинг асарларини ўқиб, фаннинг инсон мавжудлигининг асосий сирларини тушунтириш қобилиятига шубҳа қила бошлаганди[10][11].

1944-йил август ойида Перcй анча соғлиғини тиклагандан сўнг Трюдони тарк этади. У Ню-Ёрк шаҳрига Колумбия ҳуқуқ факултети декани ва Перcйнинг дўсти Ҳугер Жервини кўриш учун борди. Кейин у Ню-Жерси штатининг Атлантик-Сити шаҳрида денгиз флотидан таътилда бўлган укаси Пҳин билан икки ой яшайди[12]. 1945-йил баҳорида Колумбияга патология ўқитувчиси сифатида қайтиб келади ва Ҳугер Жерви билан бирга яшашга қарор қилди. Май ойида рентгенография касаллигининг қайта тикланишини аниқлади[13]. 12-апрелда Гайлорд Фарм санаториясида қолиш учун Коннектикут штатининг Уоллингфорд шаҳрига поездга чиқади[11][14]. Йиллар ўтиб, Перcй ўз касаллиги ҳақида ўша пайтдагидан кўра кўпроқ меҳр билан ўйлади: „Мен сил касаллигига чалинган энг бахтли одам эдим, чунки бу менга Беллевюдан чиқиб, тиббиётни тарк этишга имкон берди“[15]. Перcй 1988-йил 10-мартда простата саратони бўйича операцияни ўтказди, аммо касаллик аллақачон тўқималар ва лимфа тугунларига метастазланган эди[16]. 1989-йил июл ойида у Миннесота штатининг Рочестер шаҳридаги Маё клиникасида ўз шифокорларига экспериментал дори воситаларидан фойдаланиш учун кўнгилли бўлди. Перcй саратон касаллигига чалинган интерферон ва флуороурасил дориларининг таъсирини синаб кўриш учун тадқиқотга ёзилади. Фооте билан ёзишмаларида Перси доимий саёҳат ва касалхонада ётишдан ҳафсаласи пир бўлганини айтди: „Касалхоналар ҳеч ким учун жой эмас, касал одам учун ҳам жой эмас“[17][18]. Даволаниш натижалари бир кун келиб бошқалар учун қадрли бўлиши учун у Маёда даволанишни имкон қадар давом эттиришга қарор қилди[19].

У 1990-йилда 74 ёшга тўлишидан ўн саккиз кун олдин Ковингтондаги уйида простата саратонидан вафот этди[8][20]. Луизиана штатидаги Сент-Бенедикт шаҳридаги Сент-Жозеф Бенедиктин аббатлигида дафн этилган. 1990-йил 16-февралда, ўлимидан уч ой олдин, Аббей монастир жамоасининг дунёвий аъзосига айланди.

Мукофот ва унвонлари

  • 1962-йилда Перcй ўзининг биринчи романи "Кинотомошабин " учун бадиий адабиёт бўйича Миллий китоб мукофотига сазовор бўлади [21].
  • 1985-йилда Перcй Сент -Луис университети кутубхонаси ассоциациясининг Сент-Луис адабий мукофоти билан тақдирланди[22][23].
  • 1989-йилда Нотр-Дам университети Перcйга ҳар йили „даҳоси санъат ва фанларни улуғлаган, черков ғояларини кўрсатган ва инсоният меросини бойитган“ католикга бериладиган Лаэтар медалини топширади[24].
  • Шунингдек 1989-йилда Миллий гуманитар фанлар жамғармаси уни Жефферсоннинг гуманитар фанлар бўйича маърузаси ғолиби сифатида танлади[25].
  • Ню-Орлеандаги Лоёла университетида Перcйнинг ҳаёти ва фаолияти билан боғлиқ кўплаб архив ва қўлёзмалар тўпламлари мавжуд[26].
  • 2019-йилда Миссисипи ёзувчилар тарихий маркери Миссисипи штатининг Греэнвилл шаҳрида Персининг адабий ҳиссаларини шарафлаш учун ўрнатилди[27].

Манбалар

  1. ↑ Натионал Боок Аwардс, Натионал Боок Фоундатион, 1962, қаралди: 2012-03-30. Wитҳ эссайс бй Сара Зарр анд Том Роберге фром тҳе Аwардс 60-еар анниверсарй блог.
  2. ↑ Кимбалл, Рогер. Эхистентиалисм, Семиотиcс анд Иcед Теа, Ревиэw оф Cонверсатионс wитҳ Wалкер Перcй Неw Ёрк Тимес, Аугуст 4, 1985. Ретриэвед 2010-06-12.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 „Wалкер Перcй“. Wалкер Перcй Фром Пен то Принт. УНC-Чапел Ҳилл Либрариэс. Қаралди: 2014-йил 7-май.
  4. ↑ ЎГорман, Фаррелл. Эхтраcт фром „Wалкер Перcй, тҳе Cатҳолиc Чурч анд Соутҳерн раcе релатионс (cа. 1947-1970)“, Тҳе Миссиссиппи Қуартерлй, Wинтер, 1999/2000.
  5. ↑ Шелбй Фооте. Тҳе Cорреспонденcе оф Шелбй Фооте анд Wалкер Перcй. W. W. Нортон, Инcорпоратед, Май 1998 — 3-бет. ИСБН 978-0-393-31768-8. 
  6. ↑ Шелбй Фооте. Тҳе Cорреспонденcе оф Шелбй Фооте анд Wалкер Перcй. W. W. Нортон, Инcорпоратед, Май 1998 — 4-бет. ИСБН 978-0-393-31768-8. 
  7. ↑ Wилсон, Роберт. „Мен оф Леттерс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1996-йил 1-декабр).
  8. ↑ 8,0 8,1 „Wалкер Перcй, Ис Деад ат 74; А Новелист оф тҳе Неw Соутҳ“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. Қаралди: 2014-йил 7-май.
  9. ↑ Жессиcа Ҳоотен Wилсон. Реадинг Wалкер Перcй'с Новелс. ЛСУ Пресс, 18 Май 2018 — 11-бет. ИСБН 978-0-8071-6878-3. 
  10. ↑ Ҳанлей, Лорене Дуқуин. А Cентурй оф Cатҳолиc Cонверц. Оур Сундай Виситор, 2003. 151-53. Принт.
  11. ↑ 11,0 11,1 Жессиcа Ҳоотен Wилсон. Реадинг Wалкер Перcй'с Новелс. ЛСУ Пресс, 18 Май 2018 — 12-бет. ИСБН 978-0-8071-6878-3. 
  12. ↑ Паул Элиэ. Тҳе Лифе Ёу Саве Май Бе Ёур Оwн: Ан Америcан Пилгримаге. Фаррар, Страус анд Гироух, 10 Марч 2004 — 141-бет. ИСБН 978-0-374-52921-5. 
  13. ↑ Бертрам Wятт-Броwн. Тҳе Ҳоусе оф Перcй: Ҳонор, Меланчолй, анд Имагинатион ин а Соутҳерн Фамилй. Охфорд Университй Пресс, 31 Оcтобер 1996 — 304-бет. ИСБН 978-0-19-510982-5. 
  14. ↑ Wиллиам Родней Аллен. Wалкер Перcй. Унив. Пресс оф Миссиссиппи, 1986 — 15-бет. ИСБН 978-1-61703-535-7. 
  15. ↑ Бертрам Wятт-Броwн. Тҳе Ҳоусе оф Перcй: Ҳонор, Меланчолй, анд Имагинатион ин а Соутҳерн Фамилй. Охфорд Университй Пресс, 31 Оcтобер 1996 — 303-бет. ИСБН 978-0-19-510982-5. 
  16. ↑ Шелбй Фооте. Тҳе Cорреспонденcе оф Шелбй Фооте анд Wалкер Перcй. W. W. Нортон, Инcорпоратед, Май 1998 — 301-бет. ИСБН 978-0-393-31768-8. 
  17. ↑ Шелбй Фооте. Тҳе Cорреспонденcе оф Шелбй Фооте анд Wалкер Перcй. W. W. Нортон, Инcорпоратед, Май 1998 — 302-бет. ИСБН 978-0-393-31768-8. 
  18. ↑ Петер Аугустине Лаwлер. А Политиcал Cомпанион то Wалкер Перcй. Университй Пресс оф Кентуcкй, 19 Жулй 2013 — 27-бет. ИСБН 978-0-8131-4189-3. 
  19. ↑ „Wалкер Перcй анд Суиcиде“. Интерcоллегиате Студиэс Институте (2014-йил 8-октябр).
  20. ↑ Маттих. „Wҳитҳер Wалкер Перcй?“. Фирст Тҳингс. Қаралди: 2014-йил 7-май.
  21. ↑ Ундерwоод, Тҳомас А. (Деcембер 2004). „А Висит Wитҳ Wалкер Перcй: Ан Интервиэw анд а Реcоллеcтион“. Миссиссиппи Қуартерлй. 58-жилд. 141–159-бет.
  22. ↑ Саинт Лоуис Университй Либрарй Ассоcиатес. „Реcипиэнц оф тҳе Саинт Лоуис Литерарй Аwард“. 2016-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-июл.
  23. ↑ „Wебсите оф Ст. Лоуис Литерарй Аwард“. 2016-йил 23-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-август.
  24. ↑ „Нотре Даме wебсите“. 2007-йил 9-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-август.
  25. ↑ Wалкер Перcй, „Тҳе Сан Андреас Фаулт ин тҳе Модерн Минд“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-10-09 санасида архивланган), C-Спан Видео, Жефферсон Леcтуре, Натионал Эндоwмент фор тҳе Ҳуманитиэс. Ретриэвед 2010-04-01.
  26. ↑ „Арчивал & Манусcрипт Cоллеcтионс“. Спеcиал Cоллеcтионс & Арчивес, Ж. Эдгар & Лоуисе С. Монроэ Либрарй, Лоёла Университй Неw Орлеанс. 2018-йил 1-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 17-июл.
  27. ↑ „Миссиссиппи Wритерс Траил маркерс фор Шелбй Фооте анд Wалкер Перcй унвеилед ин Греэнвилле | Миссиссиппи Девелопмент Аутҳоритй“. www.миссиссиппи.орг. Қаралди: 2020-йил 16-июн.[сайт ишламайди]